برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

نام : راه اندازی موتور ، روتور قفسی به صورت ستاره مثلث با شاستی وکنتاکتور

توضیح فنی :

وقتی شاستی b2 فشار داده شود  کنتاکتور c1 فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1   فعال باقی می  ماند و وهمچنین  کنتاکتور c2 را از مسیر کنتاکت باز خود (23و 24 ) فعال می کند ، با فعال شدن  کنتاکتور c2کنتاکت بسته ی کنتاکتور (11و 12 ) c2مسیر عبور جریان c3 را می بندد،  حال  اگر شاستی دوبل b3 فشار داده  شود جریان کنتاکتور c2 قطع و کنتاکتور c3  فعال خواهد شد  وکنتاکتهای به کار رفته شده   این کنتاکتور (13 و14 ) ،  ( 11 و 12) عمل می کنند ودر نتیجه کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11و 12 )  کنتاکتور c2 را قطع می کند و کنتاکت باز این کنتاکتور (13 و 14 ) نیز باعث می شود که این کنتاکتور( (c3در حالت فعال باقی بماند حتی  اگر دست خود را از روی شاستی  b3  بر داریم این حالت باقی خواهد ماند .

 در این هنگام اگر شاستی b1  فشار داده شود  مدار به حالت اول خود بر می گردد.( هر سه کنتاکتور   غیر فعال می شود. )

با فعال شدن کنتاکتور c1و c2 موتور به صورت ستاره و با فعال شدن کنتاکتور c1و c3 موتور به صورت مثلث کار خواهد کرد .

 

*****************************

9q6pd0q3key952wd63rv.jpg

u031dnvuqz0bp6g6uxui.jpg

 

نام : چپگرد، راستگرد  به صورت ستاره

 توضیح فنی :

با فشار دادن شاستی دوبل  b2  کنتاکتور c1 فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1   فعال باقی می ماند حال اگر شاستی دوبل b3

 را فشار دهیم جریان کنتاکتور c1 از طریق کنتاکت بسته ی  این شاستی ،  قطع  شده و همچنین کنتاکت باز این شاسی باعث برقراری جریان کنتاکتور های c3و c2 می شود و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c3  ، هر دو کنتاکتور  فعال باقی می مانند .

 با فعال شدن c2کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11 و 12) بار دیگر مسیر جریان را به روی کنتاکتور  c1   می بندد (این در حالی است که کنتاکتورc1 در بار اول   به وسیله ی شاستی دوبل  b3 قطع شده است و این کار برای اطمینان است )

حال اگر بار دیگر شاستی دوبل  b2  را فشار دهیم جریان ،  کنتاکتور های c3و c2  هم از طریق کنتاکت بسته ی شاستی وهم ار طریق کنتاکت بسته ی(11 و12) c1 ،   قطع خواهند شد . و کنتاکتور c1 از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1   فعال باقی می ماند.

اگر کنتاکتور c1 فعال شود موتور به صورت  راستگرد و اگر کنتاکتور های c3و c2 فعال شوند موتور به صورت چپگرد می چرخد .

اگر شاستی b1  فشار داده شود  مدار به حالت اول خود بر می گردد.( هر سه کنتاکتور   غیر فعال می شود. )

*****************************

مداری طراحی کنید که یک مصرف کننده الکتریکی بازدن  استارت b2    شروع به کار کند( به صورت دائم کار ) وبا زدن همان استارت مصرف کننده ی الکتریکی خاموش شود .

e2k5paquvamwfwpl2e.jpg

موتور سه فاز ی موجود است می خواهیم آن را با زدن استارت  b2     در جهت راستگرد به کار اندازیم به طوری که 15 ثانه بعد چپ گرد شود وبعد از گذشت 20 ثانیه این شکل تکرار گردد :

w7lgp5ihu53gx3f7b9ry.jpg

مداری طراحی کنید که بازدن استارت  b1    دوکنتاکتور به طوردائم وصل شوند وخاموش کردن هر یک به طور جداگانه باشد:

iz07rrh5x57lj6cyte4r.jpg

میزکاری برای یک مطب دندان پزشکی به نحو بسازید که با فشار دادن بر پدال  b1    صندلی بیمار را به طرف بالا حرکت دهد وبا قطع نیرو از پدال   b1  صندلی باستد وهمچنین با وارد کردن فشار بر پدال   b1    صندلی بطرف پایین حرکت کند ، ضمناً در ابتدا وانتهای محور ی که صندلی بروی آن حرکت می کند کلید میکرو سویچی تعبیه نماید که اگر پزشک فراموش کرد پایش را از روی پدال بردارد ویا متوجه رسیدن صندلی به ابتدا ویا انتهای محور که صندلی روی آن حرکت می کند نبود جریان برق مدار قطع شود :

zdrpxhya7wao9593ogsf.jpg

 

اگر کنتاکتور فعال باشد و  شاستی b1  فشار داده شود مدار به حالت اول خود بر می گردد.(  کنتاکتور غیر فعال می شود.)

 

*****************************

0ay8tgqwag8yz7jl9nm7.jpg

نام : مدار یکی پس ازدیگری(اتوماتیک)                                                                                                       

موارد استفاده ی این مدار نیز مانند مدار قبلی است اما بااین تفاوت که این دستگاه اتوماتیک است.

توضیح فنی :

با فشار دادن شاستی b2  کنتاکتور c1 فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1   فعال باقی می ماند وهمچنین  تایمر نیز فعال می شود

وپس از سپری شدن مدت زمان تنظیم شده ، کنتاکت باز تایمر (15 و18) بسته شده ودر این زمان کنتاکتور c2 فعال می شود .

با فعال شدن  کنتاکتور c2 ، کنتاکتهای به کار رفته شده   این کنتاکتور (13 و14 ) ،  ( 11 و 12) عمل می کنند ودر نتیجه کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11و 12 )  تایمر را قطع می کند و کنتاکت باز این کنتاکتور (13 و 14 ) نیز باعث می شود که این کنتاکتور در حالت فعال باقی بماند .

  در این هنگام اگر شاستی b1  فشار داده شود  مدار به حالت اول خود بر می گردد.( هر دو کنتاکتور   غیر فعال می شود. )

*****************************

obpx2ci76a4fosgr2mb.jpg

نام : با زدن start   موتور m1 شروع به کار می کند وپس از 10 ثانیه موتور m1 خاموش وموتور m2 روشن می شود وباز هم باگذشت 10 ثانیه موتور m2 خاموش و موتور m3 روشن می شود وبعد از گذشت 10 ثانیه دیگر موتور m3 خاموش و موتور m1 روشن می شود

این سیکل تازمانی که stop  زده نشده ادامه می یابد  .

توضیح فنی :

بافشار شاستی b2  تایمر d1 فعال شده وهمچنین کنتاکتور  c1 نیز فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1  فعال باقی می ماندو کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11و 12 )  تایمرd3   و کنتاکتورc3 را قطع می کند   

وپس از سپری شدن مدت زمان تنظیم شده به روی تایمر d1  ، کنتاکت باز تایمر d1   (15و18) بسته شده ودر این زمان کنتاکتور c2 و همچنین تایمرd2  فعال می شود .

با فعال شدن  کنتاکتور c2 ، کنتاکتهای به کار رفته شده   این کنتاکتور (13 و14 ) ،  ( 11 و 12) عمل می کنند ودر نتیجه کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11و 12 )  تایمرd1   و کنتاکتورc1 را قطع می کند و کنتاکت باز این کنتاکتور (13 و 14 ) نیز باعث می شود که این کنتاکتور در حالت فعال باقی بماند .

 در این هنگام ، مدت زمان تنظیم شده ی تایمر d2 سپری شده  وکنتاکت باز تایمر      d2 (15 و18) بسته می شود ودر نتیجه کنتاکتور c3 و همچنین تایمرd2  فعال می شود .

 با فعال شدن  کنتاکتور c3 ، کنتاکتهای به کار رفته شده   این کنتاکتور (13 و14 ) ،  ( 11 و 12) عمل می کنند ودر نتیجه کنتاکت بسته ی این کنتاکتور (11و 12 )  تایمرd2   و کنتاکتورc2 را قطع می کند و کنتاکت باز این کنتاکتور (13 و 14 ) نیز باعث می شود که این کنتاکتور در حالت فعال باقی بماند در این هنگام نیز  ، مدت زمان تنظیم شده ی تایمر d3 سپری شده  وکنتاکت باز تایمر d3 (15 و18) بسته می شود ودر نتیجه کنتاکتور c1 و همچنین تایمرd1  فعال می شود . این سیکل تازمانی که stop  زده نشده ادامه می یابد  .

*****************************

jx2p7j6ufa22ae5421n.jpg

نام : بازدن شاستی b2  موتور  m1   کار می کند وبلافاصله m2  کار می کند وبعد از گذشت 10 ثانیه موتور m1 بطور اتوماتیک خاموش و موتور m2   همچنان  به کار خود ادامه می دهد .

توضیح فنی :

با فشار  شاستی  b2  تایمر d1 فعال شده وهمچنین کنتاکتور  c1 نیز فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1  فعال باقی می ماندو

کنتاکت بار دیگر این کنتاکتور (23 و 24 ) نیز باعث می شود تا کنتاکتور c2 هم فعال شود در این زمان کنتاکت باز  c2 (13 و14)  نیز بسته شده و جریان از این طریق نیز به بوبین کنتاکتور c2 خواهد رسید .

پس از سپری شدن مدت زمان تنظیم شده به روی تایمر d1  ، کنتاکت بسته تایمر      d1 (16 و18) باز  شده و جریان کنتاکتور c1 وهمچنین جریان خود تایمر نیز قطع خواهد شد . کنتاکت بسته ی (11 و 12)  c2  نیز باعث می شود تا پس از قطع جریان تایمر وکنتاکتور c1 دوباره

با فشار شاستی b2  جریان این دو برقرار نشود .

  در این هنگام اگر شاستی b1  فشار داده شود  مدار به حالت اول خود بر می گردد.( هر دو کنتاکتور   غیر فعال می شود. )

 

*****************************

7wye4k697ttb1yf0jfe.jpg

ol8qp5gf8fjdersss79q.jpg

ترمز در موتور های آسنکرون :

گاهی لازم می شود که در یک ماشین صنعتی پس از قطع موتور از شبکه بلافاصله یا پس از زمان کمی موتوراز حرکت باستد ، برای این منظور از ترمز الکتریکی استفاده می شود .

در دستگاه هایی که بخواهند در حالت خاموش بودن موتور ترمز وجود داشته باشد وروتور در اثر گشتاور حاصل از بار بچرخد باید از ترمز میکانیکی استفاده شود به خصوص در وسایل حمل ونقل وبالا برنده ها مانن نقاله وجرثقیل باید این موضوع رعایت شود وبرای حفاظت از ترمزمیکانیکی استفاده کرد .

در موتور های آسنکرون برای از حرکت باز داشتن سریع موتور می توان از ترمز الکتریکی استفاده نمود .

این نوع ترمز تنها از زمان ایستادن موتو موثر است وپس از آن مقدار گشتاور ترمز کننده صفر خواهد شد.

الف) ترمز به وسیله ی اعمال جریان مخالف : با تعویض جهت گردش موتور توسط تعویض جای دو فاز می توان یک موتور آسنکرون سه فاز را خیلی سریع ترمز نمود .

دراین طریق ترمز باید با طراحی مناسب مدار بلافاصله پس از ایستادن موتور جریان موتور را قطع کند در غیر این صورت موتور در جهت مخالف می چرخد . این عمل را می توان به وسیله ی یک کلید تابع دور وبعضی موارد توسط یک تایمر انجام داد . به علت سادگی اتصال و مخارج کم ترمز به وسیله ی اعمال جریان مخالف موارد استفاده ی زیاد ی در صنعت دارد.

ب) ترمز به وسیله ی اعمال جریان مستقیم : اگر سیم پیچ استاتور یک ماشین آسنکرون  به وسیله ی جریان مستقیم تغذیه شود ، درآن میدان مغناطیسی ثابت ( غیر دوار ) که از نظر مکانی به فرم سینوسی است ایجاد خواهد شد .

در صورتی که روتور در این میدان مغناطیسی بچرخد  در داخل هادی های اتصال کوتاه آن جریان القایی به وجود می آید و باعث گشتاور ترمز کنند ه می شود . از این خاصیت می توان برای ایجاد ترمز در موتور آسنکرون استفاده کرد .

2tn5v8vmwomh6ykvdhee.jpg

 

مدار بالا در واقع یک مدار ساده ای می باشد که می توان آن را به هر دستگاهی متصل کرد . و با دو شاستی آن را کنترل کرد.

توضیح فنی :

وقتی شاستی b2 (start) فشار داده شود ، جریان به بوبین کنتاکتور متصل شده و بوبین مغناطیس شده و هسته ی متحرک را به سمت خود می کشد  همراه با آن ، کنتاکت های باز  کنتاکتور بسته و کنتاکتهای بسته ی کنتاکتور باز می شوند.

چون در مسیر  ، کنتاکت باز(13 و14 )  کنتاکتور c1 قرار گرفته  است با متصل شدن جریان به کنتاکتور  ، این کنتاکت بسته می شود و در این زمان اگر دست خود را از شاستی برداریم  همچنان جریان از طریق کنتاکت باز (13 و14 ) به آن میرسد  وتازمانی که شاستی b1   (stop) فشار داده نشده کنتاکتور در حالت فعال باقی می ماند.

*****************************

f2xg40jyp4hj4vy3egf.jpg

نام : مدار یکی پس از دیگری

از این مدار در جایی استفاده می کنند که  می خواهند دستگاه ((ب)) قبل از اینکه دستگاه ((الف)) روشن نشده است قادر

به روشن شدن نباشد.

توضیح فنی :

وقتی شاستی b2 فشار داده شود  کنتاکتور c1 فعال شده و از طریق کنتاکت باز (13 و 14) c1   فعال باقی می  ماند و اجازه ی فعال شدن کنتاکتور c2 از مسیر کنتاکت باز خود (23و 24 ) می دهد ،  در این هنگام اگر شاستی b3 فشار داده  شود کنتاکتور c2 فعال شده  واز طریق کنتاکت باز خود (13 و 14  c2 ) در حالت فعال باقی می ماند.

در این هنگام اگر شاستی b1  فشار داده شود  مدار به حالت اول خود بر می گردد.( هر دو کنتاکتور   غیر فعال می شود. )

 

*****************************

1apt7ezhtpq4rof94igy.jpg

 

نام : کنترل مدار لحظه ای ودائم از دو محل

با این مدا می توان  یک دستگاه را از دو محل و به صورت لحظه ای ودائم کنترل کرد

توضیح فنی :

وقتی هر کدام از شاستی های b3 ,b4 را فشار دهیم کنتاکتور c1 فعال شده واز طریق  کنتاکت باز خود (13 و 14 ، c1 )

در حالت فعال باقی می ماند .

اما اگر هر یک از شاستی های دوبل b5 , b6 را فشار دهیم به علت اینکه کنتاکت باز(13 و 14 ، c1 ) مورد استفاده گرفته شده ی در مدا در مسیر کنتاکتهای بسته ی شاستی های دوبل قرار گرفته اند ،  کنتاکتور c1 فقط در لحظه ای که

شاستی دوبل  فشار داده شده  کار می کند و با رها کردن شاستی کنتاکتور نیز غیر فعال میشود .

 


 


در عصر حاضر پی ال سی داره جایه خودشو باز میکنه و کنتاکتور که مورد نظر ماست و ما میخواهیم درباره اون بحث کنیم داره کم کم جایه خودشو به پی ال سی میده اما هنوز هم به خاطر گرانی

مدار فرمانplc در مدارات سادهتر کنتاکتور استفاده میشه و البته برای یادگیری کار با plc دونستن کار با کنتاکتور لازمه.
مطالبی هم که من تو این مقاله ها میگم بیشتر بهره گرفته از کتاب گارگاه برق صنعتی است.این کتاب در دسترس عزیزان هنرستانی است ولی هدف نهایی من بحث در ارتباط با مدار فرمان های سطح بالاست که در صنایع مورد استفاد قرار میگیره و من با کمک شما با هم بتونیم این مدارها رو تجزیه و تحلیل کنیم و به اطلاعات خودمون بیفزاییم.
من این مباحثو از ابتدا شروع میکنم تا برای دوستانی که تازه به این صنعت روی آوردن قابل فهم باشه البته ممکنه این بحث ها برای خیلی از دوستان عزیز ساده باشه.

بهره برداری مطمئن و بی وقفه از تاسیسات الکتریکی و مراکز تولید نیرو و تامین انرژی الکتریکی مورد نیاز تجهیزات برقی کارخانه جات صنعتی و مراکز اقتصادی تا حدود زیادی به خصوصیات و ویژگی ها و طرز عمل کلیدها و وسایل کنترل مدارها بستگی دارد

.
در مدارهای الکتریکی  وسایل مختلفی به کار میرود که از مهمترین انها کنتاکتور یا کلید مغناطیسی است .استفاده از این کنتاکتور در مدارهای کنترل تنوع طراحی های مختلف را به وجود می آورد.
برای طراحی مدارهای کنترل و کار با آنها باید وسایل تشکیل دهنده آن را به طور کامل شناخت و به اصول ساختمان و مورد استفاده این وسایل آشنا شد.
وسایلی که در مدارهای فرمان به کار میروند  به این قرار است:
1_
کنتاکتور(کلید مغناطیسی)2_شستی استاپ استارت3_رله الکتریکی4_رله مغناطیسی5_لامپ های سیگنال 6-فیوزها 7_لیمیت سویچ8_کلیدهای تابع فشار 9_کلیدهای شناور10_چشم های الکتریکی(سنسورها)11_تایمر و انواع آن12_ترموستات13_کلیدهای تابع دور
در مورد کنتاکتور میتوان گفت که یک کلید مغناطیس است که وقتی ولتاژ مورد نظر به آن اعمال میشود یک سری کنتاکت(یا کلید)باز را بسته و یک سری کنتاکت بسته را باز میکند.که با استفاده از این خاصیت مدارهای مختلفی میتوان مدارهای زیادی رو طراحی کرد.
ساختمان کنتاکتور:
این کلید از دو هسته به شکل E یا U که یکی ثابت و دیگری متحرک است و در میان هسته ثابت یک بوبین یا سیم پیچ قرار دارد،تشکیل شده است. وقتی بوبین به برق وصل میشود با استفاده از خاصیت مغناطیسی ،نیروی کششی فنر را خنثی میکند و هسته فوقانی را به هسته تحتانی متصل کرده باعث میشود که تعدادی کنتاکت عایق شده از یکدیگر به ترمینال های ورودی و خروجی  کلید متصل میشود و یا باعث باز شدن کنتاکت های بسته کنتاکتور بسته کنتاکتور گردد.
در صورتی که مدار تغذیه بوبین  کنتاکتور قطع شود ،در اثر نیروی فنری که داخل کلید قرار دارد هسته متحرک دباره به حالت اول باز میگردد.
مزایای استفاده از کنتاکتورکنتاکتورها نسبت به کلیدهای دستی صنعتی مزایایی به شرح زیر دارند:
1_
مصرف کننده می تواند از راه دور کنترل می شود.
2_
مصرف کننده میتواند از چند محل کنترل شود.
3_
امکان طراحی مدار فرمان اتوماتیک برای مراحل مختلف کار مصرف کننده وجود دارد.
4_
سرعت قطع و وصل کلید زیاد و استهلاک آن کم است.
5_
از نظر حفاظتی مطمئن ترند و حفاظت مطمئن تر و کامل تری دارند.
6_
عمر موثرشان بیشتر است.
7_
هنگام قطع برق،مدار مصرف کننده نیز قطع می شود و به استارت مجدد پیدا میکند؛در نتیجه از خطرات وصل ناگهانی دستگاه جلو گیری می کند.
کنتاکتور برای جریان های AC وDC ساخته میشود.تفاوت این دو کنتاکتور در این است که در کنتاکتور های AC از یک حلقه اتصال کوتاه برای جلوگیری از لرزش حاصل از فرکانس برق استفاده می شود. نیروی کششی یک مغناطیس الکتریکی جریان متناوب،متناسب با مجذور جریان عبوری از آن و در نتیجه متناسب با مجذور اندکسیون مغناطیسی است.چون مقدار جریان        لحظه ای با توجه به رابطه i=ImaxSIN wt تعقیر میکند،نیروی کششی مغناطیسی نیز برابر با
F=Fmax sin wt  (
سینوس توان 2 دارد که نمیشد تایپ کنی)
خواهد شد و تعداد دفعاتی که این نیرو ماکزیمم و صفر می شود، به اندازه دو برابر فرکانس شبکه خواهد گردید.در نتیجه ،در لحظاتی که مقدار نیروی کششی بیشتر از نیروی مقاوم فنر های کنتاکتور باشد ،هسته کنتاکتور جذب می شود و در لحظاتی که مقدار نیروی کششی کمتر از مقدار نیروی فنر ها شود،هسته متحرک هسته نیز آزاد شده و به محل اول خود باز می گردد.بدین ترتیب در هسته متحرک لرزش و صدا ایجاد خواهد شد این نوسانات را می توان به وسیله یک حلقه بسته در سطح قطب ها جا سازی شده و حدود نصف تا 3/2 سطح هر قطب را پوشانده است از بین برد و لرزش آن را برطرف کرد. عمل این حلقه آن است که مانند سیم پیچ ثانویه ترانسفورماتوری که در حالت اتصال کوتاه قرار گرفته است،از آن جریان القایی عبور میکند و باعث ایجاد فوران مغناطیسی فرعی در مدار هسته می شود. این فوران فرعی با فوران اصلی اختلاف فاز دارد و در زمانی که نیروی کششی  حاصل از فوران اصلی صفر باشد ،نیروی کششی حاصل از فوران اصلی ماکزیمم خواهد بود و در حالتی که نیروی حاصل از فوران ماکزییم باشد ،این نیرو صفر خواهد بود و چون جمع این دو نیرو به هسته متحرک اثر میکند،نیروی کششی در هر لحظه از نیروی مقاومت فنر بیشتر خواهد بود.
ولتاژ تغذیه بوبین متفاوت است و از 24 تا 380ولت ساخته می شود. در اکثر کشورهای صنعتی برای حفاظت بیشتر ،تغذیه بوبین کنتاکتور را زیر ولتاژ حفاظت شده (65ولت)انتخاب میکنند. و یا برای تغذیه مدار فرمان ،ترانسفورماتور مجزا کننده به کار می برند.
شناخت مشخصات کنتاکتور
نوع کنتاکتور
با توجه به نوع مصرف کننده و شرایط کار ،کنتاکتورها دارای قدرت و جریان عبوری مشخصی برای ولتاژهای مختلف هستنند. بنابراین باید به جدول و مشخصات کنتاکتور توجه کافی مبذول کرد و انخاب کنتاکتو.را منطبق بر مشخصات مورد نیاز قرار داد.
برای اتصال مصرف کننده به شبکه باید از کلید یا کنتاکتوری با مشخصات مناسب استفاده کرد که کنتاکت های آن تحمل جریان راه اندازی و جریان دائمی را داشته باشد و همچنین در صورت اتصال کوتاه،جریان لحظه ای زیادی که از مدار عبور می کند. و یا جرقه ای که هنگام اتصال مدار ایجاد می شود ،صدمه ای به کلید نزند.
بدین منظور و برای این که بتوانیم پس از طراحی مدار ،کنتاکتور مناسب را برای اتصال مصرف کننده به شبکه انتخاب کنیم،باید با مقادیر نامی مربوط به کنتاکتور آشنا شویم.

منبع

: http:\\arash10501.blogfa.com/post-4.aspx 


صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :