برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)



ساختمان بلندگو

همه ما بلندگوهارامی شناسیم ومی دانیم وظیفه آنها چیست .ولی اینکه چگونه کار میکند ؟ وطی چه فرایندی کارش را انجام می دهد؟
ودیگر سوالات را سعی میکنیم در مطالب زیر بیشتر برسی کنیم
بلندگو آخرین عضو کار آدیو می باشد ولی بااینکه در آخر خط قرار دارد از اهمیت ویژه ای بر خوردار است وحدود 30 تا 50درصدیک صدای خوب دلنشین در سیستم بستگی به بلندگوی آن دارد .در حقیقت نمی توان صدای قابل قبولی بدون داشتن بلندگوهای خوب داشت.            تصویر از کتاب CARAUDIO DUMMEISS
بلندگو در حقیقت وسیله ای است که انرزی اکتریکی را به انرزی صوتی تبدیل می کند.
بلندگو نزدیک به 100 سال است که اختراع شده است ودر طول زمان انواع مختلفی از لحاظ کارکرد اریه شده است از بلندگوهای کوارتزی گرفته تا بلندگوهای ریبون و پیزوالکتریکی وplanarوغیره ولی می توان گفت 98% بلندگوهای مورد استفاده تقریبا همان ساختمان وسازمان اولیه را دارد وهنوز از همان نوع داینامیک استفاده می شود
واساس کار آن بطور ساده بدین گونه است که سیم پیچ درون یک میدان مغناطیسی قرار دارد واز طرفی هم به یک مخروط وصل است وقتی که جریان متناوب الکتریکی که با فرکانسهای مختلف در درون سیم پیچ جریان پیدا میکند این سیم پیچ تشکیل میدان مغناطیسی می دهد که با میدان مغناطیسی ثابت از طرف آهنربای قوی ایجاد فاز هم نام یا غیر هم نام می کند که باعث دفع سیم پیچ به پایین ویا جذب آن به بالا می شود که با حرکت سیم پیچ مخروط متصل به آن نیز حرکت می کند وبا حرکت دادن هوای اطراف و مستقیم مخروط صدا ایجاد می شود .
حرکت سیم پیچ درون میدان مغناطیسی بسته به فرکانس الکتریکی گاهی اوقات تا 20000 بار در ثانیه (20کیلو هرتز) نیز میرسد .
واینگونه صدا ایجاد می شود
اجزای اصلی بلندگو:
1-FRAME OR BASKET-سبد یا بدنه در حقیقت تنه وشاسی یک بلندگو می باشد که تمام اجزا بلند گو روی آن سوار است . معمولا برای ساختن آن از آلومینویم دایکاست یا نوعی استیل ویا از پلاستیک استفاده می شود .
2-DIAPHRAGM /CONE-مخروط یا صفحه بلندگو.کار اصلی آن حرکت وجابجا کردن هوا می باشد که از مواد مختلفی مثل کاغذ/الیاف کربن/الیاف فایبر گلاس/پلاستیک/آلومنیوم/تیتانیوم/ابریشم وغیره ساخته می شود.
در میان شرکتهای صاحب سبک به مواد مختلفی برای افزایش کیفیت اعتقاد دارد از الیاف ساقه برنج گرفته تا سنگهای بازالت با 2700درجه فارنهایت ذوب شده ودر حقیقت پس از اختراع بلندگو بیشترین تغییرات بروی صفحه آن انجام شده است .
ولی خیلی ها معتقند هنوز کاغذ که قدیمی ترین مواد مورد استفاده است از بقیه موادبهتر است ودر تیوترها(بلندگوهای مخصوص فرکانس بالا )سعی می شوداز ابریشم برای ایجاد صدای بهتر استفاده شود
3-SURROUND-سوراند که در حقیقت کار اصلی اش کمک به حرکت آزادانه مخروط است در عین حال به کنترل صفحه مخروط هم کمک زیادی می کند .
سوراند هم از مواد مختلفی بسته به نوع بلندگو وکارخانه سازنده بلندگو ساخته می شود .رایجترین آنها اسفنج نیمه فشرده است .از لاستیکهایی با قابلیت کم ارتجاعی ومقاوم به گرما وسرما نیز به وفور استفاده می شود از مواد دیگر می توان به نوعی پارچه یا بافتهای شبیه پارچه والیاف میکروفیبرهم اشاره کرد
سوراندها معمولا به 3شکل (قوس روبه بالا /قوس روبه پایین/Mشکل)بسته به نوع بلندگو استفاده می شود
4-VOICE COILیاسیم پیچ که در واقع موتور یک بلندگو است ودر حقیقت قسمت اصلی یک بلندگو می باشد که بقیه اجزا نسبت به آن طراحی می شود . کویل از یک رشته سیم که بصورت فنرباکه ظرافت تمام پیچیده شده است تشکیل شده
در زمان گذشته اعتقاد داشتنند برای داشتن بلندگوی قوی باید قطر سیم پیچ زیاد باشد ولی حالا به این نتیجه رسیده اند که برای داشتن بلندگوی قوی باید ارتفاع سیم پیچ بیشتر شود به هر صورت که باشدافزایش مقدار سیم به قدرت بلندگو اضافه می کند در خیلی از موارد برای بلندگوهای گران قیمت از سیمهایی با سطح مقطع مستطیل استفاده می شود که به نوع سیم های تخت مشهور است.
وناگفته پیدااست که  جنس سیم هرچه خالص تر باشد کیفیت کار بیشتر خواهد شد
در خیلی مواقع برای افزایش مقاومت واستحکام سیم پیچ از روکشهای مختلف مثل از لاکهای مقاوم به گرماگرفته تاسرامیک  استفاده می شود
5-VOICE COIL FORMER- فرم دهنده سیم پیچ که در حقیقت بستر سیم پیچ می باشد که روی آن پیچیده می شودومعمولا طول آن از ارتفاع سیم پیچ بیشتر است .
از مواد مختلفی ساخته می شود مثل کاغذ مخصوص /آلومینیوم/مس وغیره که در همه موارد سعی می شود از مواد مقاوم به گرما ویا مواد مقاوم شده به گرما استفاده شود .
نگه دارنده سیم پیچ در نقطه ای به نام گلویی به صفحه مخروط متصل می شود
6-SPIDER-این عنکبوت که در ایران بیشتر به دمپر معروف است نوعی پارچه یا بافت فنری شکل است که کار اصلی آن کمک به تعادل وکنترل صفحه وجلوگیری از حرکت اضافه آن است . این قسمت کمک بسیار زیادی به فکتور CMSبلندگو می کند
دمپر از طرفی به گلویی سیم پیچ واز طرف دیگر به بدنه بلندگو وصل است .در خیلی از موارد از دمپرهای چند لایه برای کنترل بیشتر سابها استفاده می شود
7-DUST CAP-این قطعه که در واقع نوعی در پوش است که وظیفه اصلی آن جلوگیری از ورود گرد غبار وآشغال به داخل حفره سیم پیچ است. که از مواد مختلفی ساخته می شود که کاعذ از دردسر سازترین آنها است .
البته در بعضی از سابها وفوربا بالا آوردن وبزرگتر کردن داسکپ سعی می کنند فاکتورهای مثل SDبلندگورا بهبود ببخشند
8-MAGNET-مگنت یا آهنربا که در حقیقت وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی را برعهده دارد در انتهای بلندگو قرار دارد از انواع مختلفی بسته به نوع مصرف بلندگو تشکیل و ساخته می شود . موادی مثل استرونتیوم و نیودیوم شایعترین مواد مورد مصرف می باشند
یک مگنت بسته به شارژ مغناطیسی آن می تواند به قدرت بلندگو کمک کند ودر بعضی موارد برای تامین شارژبیشتر نیاز به مگنت بیشتر است بخاطر همین است که از مگنتهای  چند لایه استفاده می شود
یکی از جالبترین کارهای مگنت (که زیاد مورد توجه عموم قرار نگرفته است)خاصیت وقابلیت خنک کردن سیم پیچ است بطوریکه اگر شما به یک سیم پیچ جریان الکتریکی متناوب ضعیف وصل کنید شروع به گرم شدن شدید می کند ملی اگر همان لحظه آن را در درون میدان مغناظیسی مگنت کنید سریعا گرمای خودرا از دست می دهد . واین یکی از دلایل است که طراحان بلندگوها ومخصوصا سابها سعی می کنند که سطح مقطع تماس مگنت وسیم پیچ را بیشتر کنند تا کویل راحتر خنک شود
9-PLAT ودر نهایت پلاتهای فلزی که وظیفه نگهداری آهنربا را دارند
اما بلندگوها برحسب سایز ووظیفه آنهابه چند دسته تقسیم می شود که در نوشته های آینده سعی در بررسی بیشتر آ نها داریم 

مقدمه

عملا در تمام کارهای جدید مربوط به آکوستیک ، نوسانهای فشار صوتی بوسیله نوعی دستگاه گیرنده الکتروآکوستیکی به نام تراگذار گرفته می‌شود، مثلا میکروفونی که این نوسانها را به نوسانهای کوچکتر از نوع جریان یا ولتاژ تبدیل می‌کند. نوسانهای اخیر یا به طریق الکتریکی برای تبدیل فوری به مکالمه به شکل انرژی صوتی تقویت می‌کردند، یا ممکن است آنها را به نوعی ذخیره کرد؛ نظیر آنجه روی نوار مغناطیسی ضبط می‌کنند که برای تجزیه بعدی یا برای برگرداندن صدا معمول است. نوسانها پس از تقویت ممکن است بوسیله نوعی فرستنده تراگذار الکتروآکوستیکی به نام بلندگو به ارتعاشهای صوتی تبدیل شوند.


 

بلندگوی خوب کدام است؟

 

تا قبل از سال 1970 راه مشخصی برای تشخیص خوب بودن یا مقایسه بلندگوها وجود نداشت، چرا که استانداردی در این زمینه تهیه نشده بود و سازندگان هریک استاندارد خود را رعایت می‌کردند. اما پس از آن بتدریج از طرف AES انجمن مهندسین صوتی (Audio Engineering Society) استانداردهایی در این زمینه تدوین شد که طی آن پارامترهایی برای ارزیابی بلندگوها در آن معرفی شده است. این پارامترها امروزه بنام Thiele - Small معروف است و توسط دو مهندس به نامهای Thiele و Small تدوین شدند.

T.N. Thiele

سر مهندس طراح یکی از شبکه‌های مخابراتی استرالیا بود که مسئولیت آزمایشگاه مهندسی فدرال را نیز به عهده داشت. وظیفه او اغلب تهیه و یا آزمایش قطعات و لوازم مورد نیاز برای امور مربوط به فعالیتهای صوتی و تصویری شبکه‌های رادیو - تلویزیون استرالیا بود. همچنین Richard H. Small هموطن او دانشجوی فارغ التحصیلی بود که در حال انجام تحقیقات مهندسی برق در دانشگاه سیدنی بود. پارامترهایی که این دو در باره بلندگو تعریف کردند بیشتر

پارامترهایی فیزیکی بود تا کیفی ، اما با کمی تجربه و مقایسه اعداد بسادگی می‌توان از روی این پارامترها به کیفیت نسبی بلندگو دست پیدا کرد.

 

Fs , Free air resonant frequensy

همانطور که از نام این مشخصه پیدا است، به فرکانس رزونانس بلندگو باز می‌گردد. هر جسمی قسمتهایی دارد که در حالتهای خاص بر اثر برخورد با انرژی صوتی که فرکانس خاصی داشته باشد به ارتعاش در می‌آید. اگر در منزل با صدای بلند ساز بزنید یا به موسیقی گوش کنید حتمآ متوجه خواهید شد که صداهای بلند (و پر انرژی) ریز اشیای ریز را به حرکت در می‌آورند و صداهای بلند بم اشیای بزرگ را مرتعش می‌کنند. هر بلندگو نیز برای خود دارای یک فرکانس تشدید یا ارتعاش آزاد است. بدیهی است هرچه این فرکانس بالاتر از انتظار پاسخ فرکانسی بلندگو باشد، بلندگو از کیفیت صدای خروجی بهتری برخوردار خواهد بود.

بدیهی است بلندگوهای ووفر (Woofer) دارای Fs پایینتری نسبت به بلندگوهای توئیتر (Tweeter) هستند. اما در میان دو بلندگویی که پاسخ فرکانسی یکسانی از آنها انتظار می‌رود طبیعی است که آنکه Fs بالاتری داشته باشد می‌تواند بیشتر مورد توجه قرار گیرد. در اینجا سعی می‌کنیم به مهمترین این پارامترها اشاره ای داشته باشیم.

قسمتهای مختلف یک بلندگو Re , Resistance

این پارامتر مقاومت DC یک بلندگو را به اهم (Ohm) مشخص می‌کند که گاهی اوقات آنرا با DCR هم نمایش می‌دهند. مقاومت DC از مقاومت نامی بلندگو به هنگام کار کمتر است، این موضوع نباید شما را دچار شک و تردید کند که آیا از این بلندگو استفاده بکنیم یا خیر. اغلب مردم با یک اهم متر مقاومت DC بلندگو را اندازه گیری می‌کنند و آنرا کمتر از آنچه که آمپلی فایر نیاز دارد می‌بینند و احتمال می‌دهند که آمپلی فایر آنها با اتصال این بلندگو دچار اشکال شود. اما اینگونه نیست، چرا که بلندگو به هنگام کار از خود امپدانس واقعی را نشان خواهد داد.

این پارامتر تأثیر چندانی در خروجی صدا ندارد، اما اگر اشتباه انتخاب شود می‌تواند روی آمپلی فایر اثر بگذارد و احیانا آمپلی فایر در تقویت صدا وفاداری (Fidelity) لازم را از خود نشان ندهد. در مواردی که انتخاب مقاومت DC خیلی اشتباه انجام گیرد حتی ممکن است طبقه‌های تقویت آخر آمپلی فایر شما دچار اشکال شود.

Le , Coile inductance

این پارامتر اندوکتانس سیم پیچ بلندگو را نشان می‌دهد. این پارامتر معمولا با واحد میلی هانری (mH) اندازگیری می‌شود. استاندارد صنعتی برای اغلب بلندگوها در فرکانس یک کیلو هرتز اندازه گیری می‌شود. یعنی سیم پیچ یک بلندگو باید به گونه‌ای طراحی شود که در فرکانس یک کیلوهرتز مقاومتی را که لازم است (8 ، 16 و ...) را از خود نمایش دهد. مقاومت القایی سیم پیچ بلندگو با بالاتر رفتن فرکانس بیشتر می‌شود و طبیعتا" ماکزیمم آن در Fs رخ می‌دهد، با افزایش مقاومت توانایی گرفتن خروجی بهتر از بلندگو کمتر می‌شود. بنابراین مشخص است که برای تولید صداهای ریز بلند به آمپلی فایرهای قویتری نسبت به تولید صداهای بم قوی احتیاج داریم.

Q Parameters

مجموعه پارامترهای Q میزان لرزش صفحه دیافراگم بلندگو را بخصوص در فرکانس رزونانس Fs مشخص می کنند. لرزش صفحه دیافراگم بلندگو نباید به گونه‌ای باشد که دیافراگم حرکت عرضی داشت

 

 

باشد، حرکت عرضی می‌تواند باعث آسیب رساندن به صفحه دیافراگم بلندگو و یا کویل شود

Qms پارامتری است که کیفیت وظیفه سیستم مکانیکی بلندگو در کنترل ارتعاش صفحه دیافراگم را مشخص می‌کند. Qes پارامتری است که کیفیت وظیفه سیستم الکتریکی در کنترل لرزش صفحه دیافراگم بلندگو را مشخص می‌کند و بالاخره Qts پارامتری است که از ترکیب دو پارامتر اول بدست می‌آید و در مجموع مشخص کننده کیفیت سیستم تبدیل جریان الکتریکی به انرژی صوتی را مشخص می‌کند. Qts از تقسیم حاصلضرب Qes و Qms بر مجموع آنها بدست می‌آید.

به عنوان یک قانون ابتدایی برای مقادیر Qts معادل 0.4 یا کمتر می‌توان گفت که مبدل جریان الکتریکی به انرژی صوتی می‌تواند در محیط کوچک یک جعبه بخوبی ایفای نقش کند. بین 0.4 و 0.7 این مبدل می‌تواند درون جعبه اما با تماس فضای بیرونی انجام وظیفه کند و برای Qts بزرگتر از 0.7 معمولا بلندگو باید در فضای باز بکار گرفته شود. البته این مقادیر تقریبی است و تحت شرایط خاص فرد متخصص با تغییراتی که در نحوه اتصال بلندگو به بدنه جعبه اختیار می‌کند، می‌تواند از بلندگوهای با Qts بیشتر در درون جعبه هم استفاده کند.

Vas/Cms , Equivalent volume of compliance

مشخص کننده میزان حجم هوایی است که بلندگو توانایی جابجایی و به حرکت در آوردن آنرا با توجه به آکوستیک خود دارد. Vas حجم هوایی است (به متر مکعب) که صفحه بلندگو می‌تواند آنرا جابجا کند و Cm میزان جابجایی بر اثر اعمال نیرویی است که صفحه دیافراگم مرتعش برای جابجایی آن حجم هوا اعمال کرده است، Cm با متر بر نیوتن سنجیده می‌شود. Cm به نوعی می‌تواند مشخص کننده میزان سفتی یا نرمی حرکت و ارتعاش صفحه دیافراگم را مشخص کند.

پارامتر Vas/Cms در کنار پارامترهای Q از مهمترین پارامترهای آکوستیکی در یک بلندگو است، به عنوان مثال بلندگویی که برای یک اتومبیل ساخته می‌شود و قرار است در حرکت و دست اندازهای زیاد کار کند باید دارای مقادیر مناسب Qts و Vas/Cm باشد تا سیستم تولید انرژی صوتی از جریان الکتریکی بتواند بدون آنکه تأثیری از حرکت اتومبیل بگیرد بتواند اصوات مورد نظر را تولید کند. 

 



 
کلیپینگ چیست ؟

یکی از معضلات اصلی سیستمها معضل کیلیپینگ می باشد کیلیپینگ در اثر تنظیم ناصحیح آمپلی فایر نمود پیدا می کند دلیل اصلی تلفات واز بین رفتن محصولات واجزاء سیستم می باشد. مساله کلیپینگ یکی از ناشناخته ترین معضلات نیز هست عدم آشنایی با آن خسارات آن را نیز تشدید می کند من در این مقاله تا سعی کرده ام تا حد ممکن سعی کرده ام یه طور ساده وبدور از تعاریف وپیچیدگیهای الکترونیکی به توضیح این مساله بپردازم .
کراس اوور چیست ؟ وچگونه می توان کراس اوور پسیو ساخت؟

کراس اوورها یکی از پر کاربرد ترین قطعات ،در کار آدیو می باشند . بطوریکه نمی توان پخش ، بلندگو ،کامپوننت ویا آمپلی فایری را پیدا کرد که در آن از کراس اوور استفاده نشده باشد(البته بجز معدود آمپلی فایرها که بسیار هم گران هستند) یکی از سوالهای کسانیکه تازه با دنیای کار آدیو آشنا می شوند این است که کراس اوور چیست؟ وبرای چیست؟ این سوال وسوالات مشابه را دوست خوبم حمید خان در مقاله زیر بررسی وآنالیز کرده است .
دمپینگ فاکتور(damping factor) چیست؟

یکی از مشخصات بحث بر انگیز آمپلی فایرها که اختلاف نظر در مورد مقدار استاندار آن ویا اصلا مهم بودن یا نبودن آن وغیره ...همیشه مطرخ است مشخصه دمپینگ فاکتور می باشد در این مقاله که ترجمه وتالیف آن را فرید عزیز متقبل شده به طور کامل در باره دمپینگ فاکتور صحبت شده است
شبکه یعنی یک پله حرفه ای تر

همانطور که در مقاله فرق بین بلندگو وکامپوننت گفته شد :کامپوننتها نوعی از بلندگو ها هستند که بوسیله کراس اوور هافرکانسهای ورودی به آنها تجزیه شده است. ولی چگونه می توان از یک کامپوننت صدای بهتری گرفت ویا.....
SUBSONICچیست ؟ وساب سونیک فیلتر برای چیست؟

ساب سونیک یا امواج زیر شنوایی در حقیقت فرکانسهایی است که گوش انسان قادر به شنیدن آن نیست همانطور که می دانیم گوش انسان توانایی شنیدن رنج فرکانسی بین 20 تا 20000هرتز را دارا می باشد . ولی صدای.....



 
همه چیز در مورد خازن

داشتن یا نداشتن خازن،لزوم استفاده از خازن در سیستم ، همیشه مورد سوال بوده و نداشتن استاندارد خاصی برای تشخیص وراهنمایی مصرف کنندگان ،باعث سردرگمی بیشتر نیز می شود . اگرتابه حال دنبال خازن بوده اید ،حتما با تناقض بسیار روبرو شدید خازنهایی با ظرفیت چندین فاراد با قیمت یک پنجم خازن یک فاراد در مطلب زیر سعی می کنیم به مسایل مطرح شده بیشتر بپردازیم
دلیل استفاده از آمپلی فایر

خیلی ها از من می پرسند که چرا باید از آمپلی فایر استفاده کنم . ویا با شنیدن اینکه باید آمپلی داشته باشید ، می گویند من دنبال صدای خیلی زیاد نیستم در کل کم نیستند کسانیکه لزوم استفاده از آمپلی فایر را نمی دانندو سوالشان این است که دلیل استفاده از آمپلی فایر چیست؟
بگرد دنبال لگوی CEA( استاندارد CEA2006چیست؟ )

اختلاف بین سلیقه تولید کنندگان آمپلی فایر ها وگاهی هم سواستفاده بعضی از آنها وغلو کردن در مورد آمپلیها انگیزه ای شد تا استاندارد جامعی برای آمپلی فایر ایجاد شود و....

 


صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :