برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

شبكه های توزیع در اكثر كشورهای در حال توسعه و جهان سوم بااستفاده از هادی های لخت اجرا می شوند. این در حالی است كه مصرف كنندگان انرژیالكتریكی در كشورهای پیشرفته بویژه در طی چند دهه اخیر شاهد روند رو به رشد استفادهاز انواع خطوط هوائی عایق شده در شبكه های توزیع هوایی می باشند.
رایج ترینانواع خطوط هوایی عایق شده در شبكه های توزیع هوایی عبارتند از :
1-هادی روكشدار Covered Conductor ( CC )
2-هادی با روكش ضخیم Covered Conductor Thick ( CCT )
3-كابل باندل هوایی ( كابل خودنگهدار Self-suppporting Cable ) در دو نوعبا پوشش فلزی و با پوشش غیرفلزی
( یا به اختصارABC ) Metallic/Non-Metallic Screened Aerial Bundlled Cable ( M/NMSABC )
4-كابل هوایی فاصله دار Aerial Spacer Cable ( ASC )
از بین موارد فوق CC و CCT بسیار مشابه می باشند. هر دوی آنهادارای هادی های مجزا هستند كه با عایق پلی اتیلن كراس لینك Cross Linked Polyethlene ( XLPE ) پوشیده شده اند. تفاوت اساسی CCT با CC این است كه در نوع CCT ضخامت عایق ، متناسب با سطح ولتاژ و سایز هادی تغییر می كند و همچنین دارای روكشخارجی از جنس پلی اتیلن سنگین ( HDPE ) High Density Polyethylene می باشد. نوع CC صرفاً در مقابل برخوردهای اتفاقی و كوتاه مدت دوفاز به هم یا فاز به زمین استقامتالكتریكی نشان می دهد در حالیكه CCT می تواند در مقابل تماس های طولانی مدت دوفازبه هم یا یك فاز به زمین استقامت عایقی مناسب داشته باشد.
كابل باندل هوایی ازسه فاز مجزای عایق شده و یك هادی لخت از جنس آلومینیوم آلیاژی ( وگاهی یك هادیاضافی زمین ) تشكیل می شود. بر روی فازهای عایق شده با XLPE ، یك پوشش هادی جهت شكلدهی میدان الكتریكی كشیده شده است. و نهایتاً با یك نوار عایق و یك لایه HDPE ساختار اساسی كابل هوایی شكل می گیرد. در كابل های فوق ، یك لایه نیمه هادی رشتههادی های تابیده شده و عایق را در بر می گیرد. رشته های تابیده شده میانی از جنسفولاد یا آلومینیوم آلیاژی بوده و جهت افزایش مقاومت مكانیكی كابل هوایی می باشد. كابل های NMSABC ( با پوشش غیر فلزی ) از نظر ساختار مشابه كابل های MSABC ( باپوشش فلزی ) می باشند اما فاقد پوشش هادی شكل دهنده میدان هستند.
در خطوط باكابل هوایی فاصله دار از كابل های هوایی كه عموماً دو پوشش عایقی و روكشی دارنداستفاده می شود. لایه داخلی از پلی اتیلن كراس لینك ( XLPE ) و لایه خارجی از پلیاتیلن مشكی یا خاكستری مقاوم در مقابل ترك خوردگی با چگالی زیاد و مقاوم در برابرسائیدگی تشكیل می شود. در ضمن لایه نازكی از نیمه هادی ، هادی های تابیده شده وعایق را در بر گرفته است. علاوه بر لایه های مذكور ، در ولتاژهای بالاتر از 15كیلوولت از یك لایه محافظ دیگر جهت جلوگیری از ترك خوردگی لایه آخر نیز ممكن استاستفاده شده باشد. كابل های مذكور توسط نگهدارنده های مخصوص كه عموماً از جنس پلیاتیلن می باشند دور از هم نگهداشته می شوند.
به منظور مقایسه انواع كابل ها وهادی های روكش دار فوق باید توجه داشت كه كابل های هوایی فاصله دار نیازمند استفادهاز یراق آلات ، آموزش های جدید كادر فنی و صرف هزینه های بیشتر هستند. این مواردموجب می گردد استفاده از این خطوط در اولویتهای مقادیر جریان نامی و جریان عیب آنهاكمتر از NMSABC می باشد. كابل های NMSABC نیز گرانتر از انواع CC و CCT بوده و درضمن انجام عملیات خط گرم در مورد آنها بسیار دشوارتر می باشد. بدین ترتیب از بینانواع چهارگانه خطوط هوایی عایق دار توزیع ، صرفاً دو نوع CC و CCT مورد توجه بیشترقرار گرفته است. البته خطوط CCT گرانتر از نوع CC می باشد و به جزء در مناطق پردذرخت یا طوفان خیز ، استفاده از خطوط CC به جهت اقتصادی بودن توصیه می شود. بههمین جهت اكثر خطوط هوایی عایق دار در كشورهای پیشرفته از نوع هادی های روكش دار CC می باشند.

هادی روكش دار Covered Conductors
جنس هادی در انواع مختلف هادی های روكشدار شبكه های توزیع از نوع آلومینیوم ، آلومینیوم آلیاژی و یا آلومینیوم با مغزفولاد ( ACSR ) می باشد ( در شبكه های فشار ضعیف از هادی های مسی نیز استفاده شدهاست ). با وجود اینكه آلومینیوم به دلیل وزن سبك به عنوان یك هادی مناسب به طوروسیعی در هادی های روكش دار مورد استفاده قرار می گیرد ولی عواملی همچون افزایشاستقامت مكانیكی و ممانعت از پارگی و خوردگی منجر به استفاده از آلومینیوم آلیاژیدر این خصوص شده است. شكل دهی رشته هادی ها نیز یكی از مواردی است كه منجر به كاهشتأثیرات نامطلوب عوامل فیزیكی محیط بر روی هادی ها و نهایتاً خطوط می گردد. استفادهاز رشنه هادی های شكل یافته به صورت فشرده و تولید هادی های كمپكت روكش دار از دیگرمواردی است كه ضمن بهبود شرایط مكانیكی هادی های فوق ، موجب سهولت توزیع حرارت درآنها شده و كاهش مقاومت الكتریكی را نیز به همراه دارد.
هاد های روكش دار داراییك روكش عایقی با ضخامت معینی ( به طور متوسط 3 میلی متر ) برای تمام رده های شبكهفشار متوسط تا 19/33 كیلوولت می باشند. پس از ساخت هادی و كمپكت نمودن آن ابتدا یكلایه نسبتاً نازك از جنس نیمه هادی بر روی هادی كشیده شده و سپس با ضخامت معینی ازمواد عایقی XPLE ( پلی اتیلن كراسلینك ) پوشیده می شود. این هادی ها در ولتاژ كاری 20 كیلوولت نسبت به برخوردهای موردی بین فازها و فاز به زمین نقش عایقی را داشته واز ایجاد اتصالی ها ممانعت به عمل می آورند. عایق این نوع هادی ها غالباً به رنگمشكی بوده و در مقابل اشعه ماوراء بنفش خورشیدی ( UV ) از مقاومت لازم برخورداراست. لایه نیمه هادی پوششی بر روی سطوح هادی ها در ولتاژهای 20 كیلوولت و بالاترنقش شكل دهی میدان را دارد. لازم به ذكر است اخیراً هادی های روكش دار در بعضی ازشركت های داخلی در حال طی مراحل تولید می باشد.

ویژگی های الكتریكی خطوطهوایی روكش دار
وجود پوشش عایقی در هادی های روكش دار موجب ایجاد ویژگیهای الكتریكی خاص برای این نوع از هادی ها می گردد. مهمترین این موارد عبارتند از :
1-حفاظت در مقابل صاعقه
2-تخلیه های جزئی
3-تغییر مقادیر اندوكتانس وكاپاسیتانس خط
4-جریان شارژ

منبع : بانک اطلاعات مهندسی برق

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :