خواندنی ها+برق، قدرت، کنترل، الکترونیک، مخابرات، کامپیوتر، مهندسی پزشکی، ابزار دقیق، الکتروتکنیک، هوش مصنوعی، آی تیIT(فناوری اطلاعات)، مکاترونیک، رباتیک، فتونیک، اویونیکAvionic، فیزیک

دایره المعارف برق(اطلاعات عمومی برق)iman.sariri@yahoo.com

مدار الکتریکی کلید صلیبی

مدار الکتریکی کلید صلیبی

دانش پژوهان عزیز در مقاله های قبل با چند نوع کلید ( کلید دیمر، کلید یک پل، کلید دوپل و کلید تبدیل ) آشنا شدیم. در اینجا می خواهیم نوع دیگری کلید به نام کلید صلیبی را به شما معرفی کنیم.

 

کلید صلیبی

از این کلید در جاهایی استفاده می شود که نیاز به کنترل مدار بیش از دو محل باشد، مثلا وقتی که بخواهیم یک یا چند لامپ را از چند نقطه (بیش از دو نقطه) روشن و خاموش کنیم. کلید صلیبی بیشتر در کارخانه جات و مکان های بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد.

 

این کلید مانند کلیدهایی که تا بحال دیده اید از یک محفظه کائوچویی و یک دگمه قطع و وصل و چهار کنتاکت برای اتصال سیم ها تشکیل شده است. دکمه‌ی این کلید یا به صورت گردان و یا بصورت اهرمی ساخته می شود و وقتی که دگمه به حرکت در می آید ( بالا و پایین و یا می گردانیم )، کنتاکت ها دو به دو توسط اتصال برنجی به هم متصل می شوند .

مدار الکتریکی کلید صلیبی

طریقه بستن مدار الکتریکی کلید صلیبی : 

هرگاه بخواهیم یک و یا گروهی از لامپ ها از چند نقطه کنترل شوند، باید ابتدا و انتهای مدار، دو کلید تبدیل قرار دهیم و بین این دو کلید، کلید صلیبی نصب کنیم.

 

مدار الکتریکی کلید صلیبی

در این اتصال باید سیم فاز را به یکی از کنتاکت های مشترک کلید تبدیل اول وصل کرد، سپس دو سیم رابط دو کنتاکت غیر مشترک این کلید تبدیل را به دو کنتاکت از چهار کنتاکت کلید صلیبی، و دو کنتاکت دیگر کلید صلیبی را به وسیله دو سیم دیگر به دو کنتاکت غیر مشترک کلید تبدیل دوم متصل کرد.

 

آن گاه از کنتاکت مشترک کلید تبدیل دوم، سیمی به یکی از کنتاکت های دو سرپیچ ها متصل کرده و از کنتاکت دیگر سرپیچ ها سیمی به نول وصل می کنیم . بایستی توجه کرد که اتصال سیم ها به کنتاکت های کلید صلیبی درست انجام گیرد.

 

اگر بخواهیم دو لامپ را از چهار نقطه یا بیشتر کنترل کنیم، باید به تعداد نقاط اضافی، کلید صلیبی اضافه کرد، ولی طریقه بستن مدار هیچ فرقی ندارد .
 

انواع کلید صلیبی

دو نوع کلید صلیبی موازی و کلید صلیبی متقاطع وجود دارد که عملکرد آن ها یکی است. ولی از نظر ساختمان و سیم کشی با یکدیگر تفاوت دارند. در نوع متقاطع دو سیم ورودی به دو کنتاکت کلید که در یک امتداد هستند وارد می گردد و از دو کنتاکت دیگر که آن ها نیز در یک امتداد هستند، دو سیم خروجی گرفته می شود.

 

شکل زیر اتصال این کلید را در دو حالت نشان می دهد:

مدار الکتریکی کلید صلیبی
در نوع موازی دو سیم ورودی به صورت ضربدری وارد شده و دو سیم خروجی نیز به صورت ضربدری خارج می شوند. شکل زیر طرز اتصال این کلید را نشان می دهد:
مدار الکتریکی کلید صلیبی

شمای حقیقی کلید صلیبی موازی

 

مدار الکتریکی کلید صلیبی
شمای فنی کلید صلیبی موازی
 
توجه داشته باشید که کلید صلیبی هم گران است و هم کمیاب و امروزه کاربرد کمتری دارد. به جای آن از رله‌ی راه پله استفاده می شود.
 






 

کلیدهای مینیاتوری
جریان مستقیم (
MCB-DC
)

 

کلیدهای مینیاتوری جریان مستقیم (MCB-DC) شرکت اف اند جی در دو تیپ
روشنایی    (B) ، موتوری (C) در انواع تک پل و دو پل تولید می شوند
و قادرند تا ولتاژ 250 ولت DC ( برای هر پل )
را تحمل کنند. ساختار این کلید طوری طراحی شده است که ضمن قطع مدار با ایجاد میدان
مغناطیسی مناسب از آسیب دیدن کنتاکتها جلوگیری کند .

کلیدهای مینیاتوری جریان مستقیم ( MCB-DC ) علاوه بر داشتن مگنت طبیعی دارای رله
مگنتیک مخصوص جهت کار در جریان مستقیم می باشد ، بنابراین می توان از کلیدهای DC در مدار AC نیز استفاده کرد . اما از کلیدهای AC در مدار DC تحت هیچ شرایطی   نمی توان
استفاده کرد و خطراتی همچون عدم قطع در زمان اتصال کوتاه ( ناشی از جوش خوردن
کنتاکتها ) را دربردارد  همچنین این امر در اضافه بارها باعث سوختن تدریجی
کنتاکت و در نتیجه اتصال نامناسب کنتاکت ثابت و متحرک و ایجاد حرارت می شود .
علاوه بر دلایل فوق به علت عدم ایجاد محدود شوندگی در جریانهای اتصال کوتاه در
کلید  ACاستفاده
شده در مدار DC عمر دستگاهها ،
تجهیزات و سیم کشی ها کوتاهتر می شود.

کلیدهای مینیاتوری
جریان متناوب (
MCB-AC
)

 

 استفاده از وسایل حفاظتی در یک
مدار جهت جلوگیری از خطراتی نظیر آتش سوزی ،اضافه بار و اتصال کوتاه ناشی از خطای
اتفاق افتاده در سیستم الزامی است یکی از این وسایل که بواسطه خصوصیات منحصر بفردی
همچون قابل استفاده بودن بعد از هر بار قطع، قطع همزمان سه فاز و غیره امروزه مورد
استفاده زیادی دارد کلیدهای قطع خودکار ، یا مینیاتوری می باشد که معمولاً در دو
نوع AC  و DC
 تولید میگردد.

کلیدهای مینیاتوری جریان متناوب (MCB-AC) شرکت اف اند
جی در سه تیپ روشنایی    (B) ، موتوری (C) و موتوری سخت
(D)در انواع تک پل ، تک پل با نول (1P+N) ، دو پل ، سه پل ، سه پل با نول (3P+N) وچهار پل تولید می شوند.

در
حال حاضر دو استاندارد جهانی IEC/EN 60898 و IEC/EN 60947-2 در کارخانه های
معتبر و سازنده کلیدهای مینیاتوری مورد استفاده قرار می گیرد . در کشور ما نیز
برای کلیدهای مینیاتوری استاندارد ملی به شماره 2611 تدوین شده که شالوده
استاندارد IEC/EN
60898 می باشد.

باید
توجه داشت که از کلیدهای AC در مدار DC تحت هیچ شرایطی
نمی توان استفاده کرد و خطراتی همچون عدم قطع در زمان اتصال کوتاه ( ناشی از جوش
خوردن کنتاکتها ) را دربردارد ، همچنین این امر در اضافه بارها باعث سوختن تدریجی
کنتاکت و در نتیجه اتصال نامناسب کنتاکت ثابت و متحرک و ایجاد حرارت می شود .
علاوه بر دلایل فوق به علت عدم ایجاد محدود شوندگی در جریانهای اتصال کوتاه در
کلید  ACاستفاده شده در مدار DC دستگاهها ،
تجهیزات و سیم کشی ها کوتاهتر می شود .

کلیدهای ترکیبی
مینیاتوری و جریان نشتی

RCBO

(Devices Combined RCD/MCB)  

این نوع کلیدها, ترکیبی از کلیدهای
جریان نشتی و مینیاتوری تک فاز با نول می‌باشند که علاوه بر قطع مدار در اثر نشت
جریان با قطع مدار در زمان اتصال کوتاه و اضافه بار ، ازبروزخطرات احتمالی جلوگیری
می‌نماید ، بدین ترتیب این وسیله دارای عملکرد مشترک کلیدهای جریان نشتی و
مینیاتوری بوده و نیازی به استفاده از کلیدهای مینیاتوری و کلیدهای جریان نشتی
بصورت جداگانه نمی باشد.

کلیدهای ترکیبی
مینیاتوری و جریان نشتی شرکت اف اند جی از جریان 2 الی 40 آمپر در نوع تکفاز
و نول در دو تیپ روشنائی و موتوری با حساسیتهای 10 الی 300 میلی آمپر تولید و عرضه
  می گردد.

کلیدهای جریان نشتی (پسماند جریان

Residual Current Devices

         
 

شرکت F&G ایران بزرگترین و اولین تولید کننده
کلیدهای جریان نشتی
 (RCD)درخاورمیانه ، برای
جلوگیری از آتش سوزیها و خطرات ناشی از نشت جریان برق، استفاده از
کلیدهای پسماند
جریان
 ( RCD ) را به شما
پیشنهاد می

نماید.

این وسیله
وظیفه قطع
مدار در
زمان نشت جریان ناشی از نقص عایق در وسایل الکتریکی یا سیستم سیم کشی
ساختمان و تماس
مستقیم یا غیر مستقیم فرد با سیم فاز و بدنه لوازم برقی که دارای
ولتاژ می باشند را بر
عهده دارد
.

اساس کار
کلیدهای
جریان
نشتی ، ‌مقایسه جریان ورودی با جریان خروجی کلید می باشد به طوری که اگر
جریان نشتی در مداری
که کلید در آن واقع شده است بیشتر از80درصد حسـاسیت کلیـد باشد
کلید عمل کـرده و
جـریان ورودی و در نتیـجه مـدار را قـطع می کند از این رو علاوه
بر جلوگیری از بروز
حادثه عامل

موثری
برای
جلوگیری
از اتلاف انرژی می باشد

کلیدهای
جریان نشتی
( پسماند
جریان) شرکت اف اند جی جهت مصارف خانگی و صنعتی
 

ازجریان
16الی
125آمپردرانواع
دوپل وچهارپل با حساسیتهای 10 ،30، 100،300، 500و1000میلی آمپر
تولید و عرضه می شود،
کلیدهای جریان نشتی که در واحدهای مسکونی مورد استفاده قرار
می گیرند باید دارای قابلیت قطع جریان نشتی کمتر یا مساوی
30  میلی آمپر را داشته
باشند و  از  کلیدهایی با قابلیت قطع جریان نشتی
بالاتر (100 میلی آمپرتا 1آمپر
)
جهت
مصارف صنعتی استفاده می شود
.

 

کلید فیوزمینیاتوری

 

 Fuse Disconnector &Fuse switch Disconnector

 

 

 

فیوز
وسیله ای برای

محافظت
از مدار در برابر اضافه جریان است.این وسیله دارای یک رشته فلزی است که
درصورت عبور جریان
معین از آن گرم شده وقطع می شود. انتخاب فیوز مناسب یکی از
مهمترین قسمتها در طراحی سیستم توزیع برق می باشد. که این
انتخاب باید با توجه

به سیم
کشی و دستگاههای موجود در سیستم باشد
.

 

 مشخصات فیوز:  

 

هر نوع
فیوز دارای

مشخصات
جریان - زمان است که مدت زمان لازم برای قطع فیوز را تعیین می کند و معمولاً
فیوزها به دو دسته
تندکار
(B) و کندکار (C) تقسیم می شوند.

 

فیوزهای
کندکار می
توانند
اضافه جریانهای گذرا را در زمان راه اندازی تحمل کنند ولی در صورت ادامه
اضافه جریان مدار را
قطع می کنند ولیکن فیوزهای تندکار به محض رسیدن جریان به مقدار
بالاتر از جریان
نامی، مدار را قطع می کند
.

 

یکی دیگر
از مشخصات
فیوز ،
قدرت قطع آن است که حداکثر جریانی است که فیوز می تواند آن را با امنیت کامل
و در زمان معین تحمل
نماید. این جریان باید بیشتر از حداکثر جریان اتصال کوتاه نامی
آن نباشد.

 

 تفاوت فیوز مینیاتوری با کلیدمینیاتوری:

 

فیوزها
معمولاً ساده

تر
از کلید های مینیاتوری می باشند ولی باید بعد از هر بار قطع فشنگ آن تعویض شود
. فیوزهای محدودکننده جریان به شکل سریع از خود عکس العمل
نشان می دهند و از آنها

برای
پشتیبانی و حفاظت از کلید های اتوماتیک و مینیاتوری استفاده می
شود.

 

جعبهمینیاتوری

 

Distribution Box

 

 با
استفاده از این جعبه علاوه بر داشتن ظاهری زیباو قابل
رویت بودن وضعیت قطع و وصل کلیدها،حفاظت درمقابل گرد و
غبار وپاشیدن آب ،در دسترس

نبودن کلیدها و اتصالات آن و قابل تبدیل و تعویض آسان هریک از کلیدها فراهم گردیدهو تنها قسمت فرمان
کلید در دسترس می باشد
.

 

کلیدروشنائی راه پله (تایمر راه پله)

 

Staircase Switch

 

 به منظور
روشنایی در راه پله های ساختمان از وسیله ای
بنام تایمر راه پله استفاده  می گردد.این تایمرها در
گذشته بصورت مکانیکی

کارمیکردند
بدین ترتیب که یک موتور
220V
با
ولتاژ
AC درزمان استارت هریک از
کلیدهای طبقات، شروع بکار می نمود، این موتور با چرخ دنده به
محور یک چرخ بصورت لنگ متصل می گردید و با دادن زمان مدت
روشنایی چراغها با گردش

این
چرخ پلاتین مربوط وصل و پس از اتمام زمان تعیین شده و پله درنظر گرفته شده
درروی محیط دایره،
پلاتین قطع شده و تایمر برای استارت بعدی آماده می گردید
.

 

این
تایمرها با توجه

به
مکانیکی بودن و داشتن موتور و چرخ دنده عمر نسبتاً کوتاهی
داشتند.

 

با پیشرفت
در علم
الکترونیک،
این تایمر ها نیز به تایمرهای الکترونیکی تبدیل گردید و فرمان قطع و وصل
کلید روشنایی طبقات
را یک مدار الکترونیکی بسیار ساده انجام می دهد
.

 

توان این
تایمرها
عموماً
2000 وات میباشد که در صورت نیاز به جریان و توان بیشتر لازم است که از یک
کنتاکتور با جریان
لازم استفاده گردد. تایمر، فرمان وصل به بوبین کنتاکتور داده و
جریان قطع و وصل
بوسیله پلاتین های کنتاکتور انجام می گیرد بدین ترتیب دیگر
محدودیتی در قدرت لازم وجود ندارد .

 

 سیم کشی
ساختمان ،
گذشته از
تعداد طبقات به صورت سه سیم و چهار سیم انجام     می گردد که
مدار چهار
سیمه بهتر
از سه سیمه میباشد که مدار سه سیمه فقط و فقط جنبه اقتصادی دارد
.

 

    راه
انداز دستی موتور(موتور استارتر
)

 

Manual Motor
Starter                 

 

استاندارد و عملکرد این کلیدها همانندکلیدهای مینیاتوری بوده با
این تفاوت که رله حرارتی کلیدمینیاتوری روی یک جریان
نامی تنظیم و در کارخانه
سازنده تست و لاک میگردد در حالیکه در موتور استارتر توسط
مصرف کننده ،جریان بار
آنها قابل تنظیم است
.

 

بیشترین مصرف این کلیدها درراه اندازی واستفاده از الکترو
موتورهای دوفاز و سه فاز (دوپل و سه پل
) است.

 

موتوراستارترهای شرکت اف اندجی دارای جریان نامی
16/0 تا 40 آمپر و قابل تنظیم برای
جریان نامی موتور میباشد.برای مثال در یک موتور 5 آمپری با ولتاژ 440 ولت بایستی ازکلید 10-6/1 آمپری استفاده نمود و پیچ تنظیم کلید را روی 5 آمپر
قرارداد
.

 

رقگیر

 

Surge arrestors

 

 صاعقه یکی
از متداول ترین پدیده های طبیعی در مناطقی است
که دارای بارندگی و رطوبت بالایی هستند.

 

این پدیده
عوارض
مختلفی را
به همراه دارد که از جمله مهمترین آنها می توان به صدمات جدی به
دستگاههای الکترونیکی
و الکتریکی موجود در محلهای مسکونی و صنعتی اشاره
کرد.

 

هنگامی کهصاعقه به کابلهای برق
و یا به نزدیکی آنها برخورد می کند باعث افزایش شدید جریان و
ولتاژ در مدت زمان بسیار کوتاهی می شود که این افزایش
لحظه ای مقدار ولتاژ و جریان
می تواند باعث رسیدن ولتاژهای مدارهای الکترونیکی به سطح
ولتاژ شکست قطعات نیمه

هادی
به کار گرفته شده در این مدارها شده و اتصالات داخلی
IC ها
را
به شدت دچار آسیب دیدگی کند که این امر باعث معیوب شدن و یا کاهش عمر دستگاهها
به طور چشم گیری می
شود
.

 

شرکت F&G ایران با عرضه برقگیرهای مخصوص برای حفاظت از
ساختمانها و اماکن مسکونی و صنعتی که
قابلیت کار در سیستمهای 220 و
400
ولترا دارند و می توانند
در جعبه مینیاتوری عادی و بر روی ریل و بدون نیاز به ابزار
خاصی و مصرف وقت و هزینه اضافی نصب شوند .

 

امکان
ارائه حفاظت

برای
سیستمهای الکترونیکی و الکتریکی موجود در ساختمانها را در مقابل نوسانات ناشی
از صاعقه و ضربه کلید
زنی فراهم کرده است . این برق گیرها در انواع 3،2،1 و
N+3پل موجود میباشندو می توانند برای حفاظت در سیستمهای 3فاز و تک فاز مورد
استفاده قرار گیرند
.

 

از
آنجاییکه این

وسیله
در صورت بوجود آمدن نوسانات شدید برق به صورت اتصال کوتاه در می آید و نوسان
جریان را به زمین انتقال می دهد سازه ای که در آن از این نوع برقگیر استفاده می شودباید دارای سیستم
زمین
(Earth ,Ground)‌باشد.

 

لازم به
ذکر است که

بعد
از اتصال کوتاه شدن هر یک از ماژولها باید آن ماژول با یک ماژول نو تعویض شود
که این کار با توجه
به وجود نشان گر بر روی هر یک از ماژولهای برق گیر و طراحی خاصی
به سادگی و بدون نیاز
به هیچ گونه ابزار خاص قابل انجام
است.

 

استفاده
از این وسیله

می
تواند تاثیر بسزایی در امر حفاظت به خصوص در مناطق شرجی و یا کوهستانی با خطوط
انتقال هوایی داشته
باشد
.

 

 

 

فیوز مینیاتوری :

این فیوز پرکاربردترین نوع فیوزها بوده و از سه قسمت رله مغناطیسی ( رله جریان زیاد زمان سریع ) ، رله حرارتی یا بی متال ( رله جریان زیاد تاخیری ) و کلید تشکیل شده است .این مجموعه را کلید موتور نیز می نامند .این کلیدها در دو نوع LوG ساخته می شوند .نوع L در مصارف روشنایی بکار می رود و تند کار است و نوع G در راه اندازی وسایل موتوری مورد استفاده قرار می گیرد و کند کار است .

عکسی از یک فیوز تک فاز مینیاتوری


عکسی از یک فیوز مینیاتوری


عکسی از یک فیوز مینیاتوری سه فاز
__________________
فیوز مینیاتوری از نوع فیوزهای تند کار می باشد ودر برابر اضافه جریان و اتصال کوتاه سریع واکنش نشان می دهد

 

فیوز های مینیاتوری رو جدا از بحث جریان با منحنی عملکرد زمان - جریان هم می شناسن 
و برای هر کدوم تیپ خاصی تعریف کردن 
 تیپ  A   : تندکار 
تیپ  B   :  تقریبا تندکار
تیپ  C : متوسط 
تیپ  D :  کند کار 
انکه تحت چه جریانی و در چه زمانی فیورز عمل می کنه بایستی به منحنی های عملکرد  فیوز ها در کاتالوگ شرکت سازنده رجوع کنید 
فقط این توضیح رو بدم که این منحنی ها خطی نیستند
برای درک بهتر موضوع :
اگه 4 تا فیوز از 4 تیپ با جریان فرضا همگی 16 آمپر رو باهم سری کنی  در موقع اضافه جریان اول فیورز تیپ   a    و   آخرین فیوز تیپ  d   عمل خواهد کرد 

حفاظت و ایمنی

ـــــــــــــــــــــــــــ

الف – حفاظت و ایمنی از وسایل و مدارات

ب – حفاظت و ایمنی افراد

 

الف-  حفاظت و ایمنی از وسایل

 

آن چه که وسایل و مدارات را تهدید می کند  جریان های خطا و ولتاژهای خطا هستند.

 

 

جریان ها و ولتاژهای خطا

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

جریان های خطا می توانند به دو صورت اضافه بار و اتصال کوتاه باشند و ولتاژهای خطا به صورت اضافه ولتاژ و کاهش ولتاژ  به وسایل برقی صدمه وارد می کنند.

 

      اضافه بار یعنی عبور جریان 10% تا 20% بیشتر از حد استاندارد و اتصال کوتاه یعنی اتصال دو سیم فاز و نول به یک دیگر بدون واسطه که در این صورت بیشترین جریان از مدار عبور خواهد کرد .

 

فیوز

 

     فیوز وسیله ای است که در مدار به صورت سری قرار گرفته و وسایل را در مقابل جریان غیر  مجاز محافظت می کند.

 

انواع فیوز

 

    فیوز ها به دو دسته تقسیم می شوند : 1 –   ذوب شونده ( فشنگی )   2 -  اتوماتیک

 

فیوز ذوب شونده ( فشنگی ) 

 

فیوز فشنگی تشکیل شده است از :

 

1 -   هادی - که از وسط فشنگ عبور می کند و در صورتی که جریان از حد مجاز بیشتر باشد ذوب خواهد شد.

2 – عایق چینی

3 – فنر و پولک -  به هنگام سوختن فیوز ، فنر پولک رنگی را به ته فیور  پرتاب می کنـــد و  از قسمت شیشه ی درپوش ، پولک مشاهد می شود که خبر از سوختگی فیوز را می دهد.

4 – پودر -  داخل عایق چینی از پودر سفید رنگی پر شده است . این پودر مخلوطی از ماسه و کوارتز است و به هنگام سوختن فیوز جرقه ایجاد شده را خفه می کند.

 

فیوزهای اتوماتیک

 

    فیوزهای اتوماتیک به دو دسته ی آلفا و مینیاتوری تقسیم می شوند. فیوزهای آلفا و مینیاتوری به دو صورت حرارتی ( بی متال) و مغناطیسی عمل می کنند.

    سیستم حرارتی یا بی متال بر اثر عبور جریان بیش از حد  و انبساط حرارتی گرم می شود و فلز آن قوس بر می دارد ، ضامن نگه دارنده را آزاد می کند و جریان قطع می شود.

    سیستم مغناطیس فیوز به وسیله ی یک سیم پیچ و هسته میدان مغناطیسی ایجاد می کند و به به وسیله این میدان مغناطیسی ضامن نگه دارنده را آزاد می کند و جریان قطع می شود.

    اضافه بار به وسیله ی سیستم  بی متال و اتصال کوتاه و ناگهانی به وسیله ی سیستم مغناطیسی فیوز قطع می شود.

 

 

فیوز های کند کار یا تنبل LS

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 low speed

     فیوز های کند کار به هنگام خطا  با کمی تاخیر عمل می کنند و بلافاصله قطع نمی کنند. فیوز های کندکار برای موتورهای الکتریکی که موقع روشن شدن جریان بیشتری لازم دارند به کار می روند.

 

فیوزهای تندکار  :hi speed or HS

ــــــــــــــــــــــــــــــ

 

     فیوز های تند کار که به هنگام خطا فورا قطع می کنند برای روشنایی مناسب هستند.


صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :