برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

 

منبع تغذیه یا به صورت ترانس کاهنده به همراه مدار یکسوسازی داخل پانل قرار می گیرد و یا به صورت مجزا از بیرون پانل کنترل متصل می­شود. ولتاژ خروجی منبع تغذیه معمولا 24 ولت DC و قدرت جریان دهی آن حدود 2 آمپر است. قدرت جریان دهی منابع تغذیه­ی جداگانه حدود 3 تا 6 آمپر است و در دستگاه­های بزرگ و در دستگاه­های بزرگ با تعداد Zone بالا استفاده می­شود. در مواقع قطع برق منبع تغذیه­ی اظطراری که معمولا عبارت از 2 عدد باطری خشک (بدون نیاز به سرویس و نگهداری) 12 ولت می­باشد که به طور سری بسته می­شوند تا 14 ولت DC را تامین کنند. در حالت عادی که برق 220 ولت وصل است سیستم باطری­ها را شارژ کرده و برای مواقع قطعی برق نگه می­دارد و هنگاه بروز قطعی برق به طور اتوماتیک وارد مدار می­شوند بسته به تعداد زون­های تابلو اصلی در آمپر ساعت­های مختلفی استفاده می­شوند. برای تابلوهای 2 زون باطری­های 2 آمپر ساعت و برای تابلوهای 4 الی 12 زون 7 آمپر ساعت و برای تابلوهای 12 الی 24 زون باطری 12 آمپر ساعت مناسب می­باشد. معمولا باطری­ها در داخل تابلو کنترل قرار می­گیرند. بعد از نصب سیستم باید باطری­ها را قبل از اتصال پانل شارژ کرد و سیستم را با باطری­های شارژ شده روشن نمود.

برای تغذیه­ی الکتریکی سیستم اعلام حریق باید خط جداگانه­ای در نظر گرفته شده باشد و بر روی فیوز و کلید تغذیه­ی اصلی حتما باید جمله­ی «خط اعلام حریق، کلید قطع نشود» با وضوح کامل نوشته شده باشد.

نکات زیر حتما باید مورد توجه قرار گیرد:

-       سیستم­های اعلام حریق به غیر از اتصال به شبکه­ی الکتریکی ساختمان باید مجهز به سیستم برق اضطراری و باتری نیز باشد.

-       خط تغذیه­ی تابلوی کنترل مرکزی اعلام حریق باید کاملا اختصاصی باشد.

-       توان باتری­ها باید به اندازه­ای باشد که حداقل 30 دقیقه سیستم را در حال کار نگه دارد. برای حفاظت بیشتر بهتر است که باتری­ها توان کار طی 24 ساعت را داشته باشند.

-       منبع تغذیه باید مجهز به سیستم صوتی اتمام باتری باشد که در صورت سرآمدن زمان شارژ باتری، هر یک دقیقه یک بار سیگنال صوتی را به گوش راهبران سیستم برساند.

-       منبع تغذیه­ی اضطراری باید به صورت اتوماتیک باشد و حداکثر ظرف مدت 30 ثانیه در مدار استفاده قرار گیرد.

-       یک نشانگر باید به طور مستمر روشن بودن دستگاه را نشان دهد.

-       منبع تغذیه­ی سیستم اعلام حریق در اماکن مسکونی باید توان تغذیه­ی الکتریکی زنگی با شدت صوت 85 دسی­بل را به مدت حداقل 4 دقیقه داشته باشد.

-       خروجی منبع تغذیه نباید از 30 ولت تجاوز کند.

-       منبع تغذیه­ی اعلام حریق  به به گونه­ای در سیستم نصب شود که دسترسی برای خاموش کردن سهوی آن وجود نداشته باشد.

-       شارژ باتری­ها نباید فاصله­ی زیادی با تابلو کنترل مرکزی و باتری­ها داشته باشد. این فاصله به طور معمول حداکثر 3 متر در نظر گرفته می­شود.


پانل مرکزی

 

چنان­چه دتکتورها را سلول عصبی و سیم­ها و کابل­ها را رشته­های عصبی بنامیم، می­توانیم تابلوی کنترل مرکزی را مغز سیستم اعلام حریق محسوب داریم. تابلوی کنترل مرکزی ضمن پایش کلیه­ی ورودی­­ها، کلیه­ی سیستم­های خروجی را نیز کنترل می­کند و در عین حال توان الکتریکی کلیه­ی بخش­ها از طریق همین تابلو تامین می­شود.

منبع تغذیه­ی اصلی تابلوهای کنترل از نوع AC و منبع تغذیه­ی ثانویه­ی آن­ها از نوع DC است. انواع دتکتورها و شستی­های اعلام حریق، تجهیزات ورودی تابلوی کنترل محسوب می­شوند. اطلاعات مربوط به وضعیت اماکن مختلف از طریق این­گونه تجهیزات جهت پردازش و فعال نمودن تجهیزات خروجی در اختیار تابلوی کنترل مرکزی قرار می­گیرد.

آژیرها، چراغ­های شنیداری و انواع تجهیزات عمل­کننده­ی دیگر مانند رله­های فراخوان آسانسور، بازکن درهای اضطراری و دمپرهای حریق از جمله تجهیزات خروجی محسوب می­شوند.

انتخاب تابلوی کنترل مرکزی اعلام حریق تابعی است از اندازه­ی ساختمان، کاربری، تعداد مناطق و تجهیزات مورد نیاز ورودی و خروجی اعلام حریق. بر ا ین اساس و بر پایه­ی نوع سیستم طراحی شده می­توان از انواع تابلوهای کنترل مرکزی متعارف، آدرس­پذیر و یا هوشمند استفاده کرد.

تابلوهای مرکزی باید در نقاطی از ساختمان نصب شوند که احتمال وقوع حریق در آن­ها کم­تر است و در عین حال رفت و آمد پرسنل نگهداری­ کننده­ی ساختمان در آن­جا بیشتر است. به گونه­ای که کارکنان حاظر در محل به محض عمل نمودن دتکتورها و روشن شدن چراغ­های مربوطه به منطقه­ای که در آن حریق روی داده است از وضعیت خطرناک مطلع شوند و بتوانند اقدامات لازم را به سرعت و با دقت انجام دهند.  بدین معنی که  باید در محلی نصب شود که به راحتی قابل مشاهده باشد. معمولا در ورودی­ها و محل­هایی که ماموران آتش­نشانی داخل می­شوند نصب می­گردد.  

محل نصب مرکز اعلام حریق باید کاملا روشن باشد، بنابراین لازم است مکانی که در آن تابلوی کنترل مرکزی نصب شده است مجهز به سیستم روشنایی اضطراری باشد. ضروری است که پلان­های ساختمان در محل نصب مرکز  اعلام حریق بایگانی و نگهداری شوند، تا نیروهای امداد که خارج از ساختمان در محل حاظر می­شوند با دسترسی به نقشه­های ساختمان بتوانند عملیات امداد را بهتر و سریع­تر راهبری کنند. برای انتخاب تابلوی کنترل مرکزی باید 20 درصد اضافه ظرفیت برای توسعه­ی آتی مدارها و حلقه­های تشخیص در نظر گرفت.

این پانل­ها به دو نوع آنالوگ و میکروپرسسوری تقسیم می­شوند. پانل­های کنترل باید قادر به تشخیص و اعلام خطای اتصال کوتاه یا قطعی مدار باشند. و هم­چنین در مواقع قطعی برق به طور اتوماتیک برق اضطراری را توسط باطری ­های به مدار اعمال کند.پانل ­ها معمولا دارای امکاناتی نیز برای تست قسمت­های مختلف مدار نیز می باشند. از نظر ظرفیت پانل­ها را با زون تقسیم بندی می­کنند که معمولا به صورت 2، 4، 8، 16، 24 و 32 زون ارائه می شوند. در بعضی از پانل­ها می­توان با اضافه کردن کارت­های الکترونیکی (EXTENTION CARD) تعداد زون ­ها را افزایش داد. خود مرکز کنترل باید توسط یک دتکتور دودی حفاظت شود. ارتفاع نصب آن حدود 1.8 الی 2 متر است و باید محل نصب آن­ را از نظر دستکاری افراد غیر مجاز و یا احتمال خرابکاری مورد توجه قرار داد. تعداد دتکتورهای قابل اتصال به هر زون توسط کارخانه­ی سازنده تعیین می­شود.

در سیستم اعلام حریق نحوه­ی ارتباط دتکتورها با پانل مرکزی به این صورت است که در مواقع بروز حریق، تحریک دتکتور یا فشار دادن شستی اعلام حریق باعث ایجاد یک اتصال کوتاه نسبی در مدار می­شود و جریان مدار افزایش می­یابد.(نه به حدی که به عنوان اتصال کوتاه کامل شناخته شود و باعث اعلام خطا شود.) در نتیجه مرکز کنترل اعلام حریق می­نماید. مرکز کنترل از طریق مدار الکترونیکی بعد از تشخیص حریق رله­های مربوطه را وصل کرده و آژیرها و چراغ­های اعلام خطر را به کار می­اندازد.

تابلوهای کنترل مرکزی بسته به نوع سیستم، قطع نظر از دریافت سیگنال­های ورودی و صدور فرامین خروجی برای تجهیزات خروجی ممکن است توانایی پشتیبانی عملیات دیگری را نیز داشته باشد.

صحت عمل­کرد سیستم، تغییر آدرس­ها، امکانات برنامه­ریزی و دلخواه سازی تنظیم زمان، راه اندازی مجدد دتکتورها، ساکت نمودن آژیرها و خاموش نمودن تجهیزات هشدار دیداری، ذخیره­ی اطلاعات و رویدادها، نمایش وضعیت، برقراری ارتباط تلفنی با مراکزی مسئول، چاپ گزارش­ها و کنترل کلیه­ی رله­ها از جمله عملیاتی است که تابلوی کنترل مرکزی اعلام حریق قادر به انجام آن­ها هستند.

بر همین اساس تابلوهای کنترل مرکزی ممکن است شامل همه و یا تعدادی از کلیدها و دیودهای نمایشگر زیر باشند. البته تابلوهای کنترل مرکزی هوشمند یا آدرس­پذیر جدا از چراغ­های راهنما دارای صفحه­ی نمایش­گر مخصوص هستند و امکان اتصال به رایانه و ثبت اتفاقات از طریق آن را نیز دارند و در عین حال می­توانند با تجهیزاتی هم­چون مدم یا کارت شبکه از راه دور نیز کنترل شوند.

برخی از کلیدهای عمل­کننده و دیودهای راهنما عبارتند از :

کلید تمرین: کلیدی برای قطع ارتباط بین تابلوی کنترل مرکزی با مدارهای تکرار کننده و ستاد آتش­نشانی برای انجام عملیات آزمایش و اطمینان از صحت عمل­کرد مدار.

کلید راه اندازی مجدد: برای باز گرداندن سیستم به حالت عادی.

کلید سکوت: برای قطع صدای هشدار دهنده­های صوتی

کلید ورود اطلاعات: کلیدها و دکمه­های روی تابلوی کنترل مرکزی برای وارد نمودن کلمه­ی عبور و یا تنظیم شرایط

دگمه­های جهت­دار یا کلیدهای پیکان: کلیدهای پیکان با جهات چهارگانه­ی پایین، بالا، راست و چپ برای دستیابی به اطلاعات و دسترسی به فهرست تنظیم شده است.

دگمه­ی فرمان: کلید با دگمه­ای برای انجام تغییرات در فهرست­­های مختلف مطابق نیاز کابر نشان­گرهای دیداری تابلوی کنترل مرکزی اعلام حریق از نوع دیودی به رنگ­های مختلف هستند. البته در بسیاری از مراکز اعلام حریق پیشرفته به غیر نشان­گرهای دیودی، اتفاقات بر روی صحنه­ی نمایش درج می­گردد. دیودهای مورد استفاده در تابلوهای کنترل به منظور اعلام موارد زیر مورد استفاده قرار می­گیرند:

   -   هشدار حریق (معمولا به رنگ قرمز)

-       پیش هشدار حریق (معمولا به رنگ کهربایی)

-       بروز عیب در داخل تابلوی کنترل مرکزی (معمولا به رنگ کهربایی)

-       بروز عیوب خارجی (معمولا به رنگ کهربایی)

-       بروز عیب در ریزپردازنده (معمولا به رنگ کهربایی)

-       برقراری جریان درست تغذیه­ی الکتریکی (معمولا به رنگ کهربایی)

-       عیب در سیستم (معمولا به رنگ کهربایی)

-       عیب در سیستم هشدار و بروز نقص در مدار اعلام­کننده­های صوتی (معمولا به رنگ کهربایی)

-       عیب در حلقه (معمولا به رنگ کهربایی)

-       عیب زمین، اتصال مدار به زمین (معمولا به رنگ کهربایی)

-       برقراری ارتباط، دیود با حالت چشمک زن برای وقتی که ارتباط سیستم با تابلوی کنترل مرکزی برقرار است.(معمولا به رنگ کهربایی)

-       دیود مناطق به تعداد مناطق حریق که به هنگام حریق در آن منطقه روشن می­شوند (معمولا به رنگ قرمز) این دیودها نشان دهنده­ی هشدار هستند.

-       دیود نوری شرایط عادی (معمولا به رنگ سبز)

-       دیود نوری شرایط عیب، دیود برای نشان دادن عیب کلی در سیستم که معمولا به رنگ کهربایی یا زرد انتخاب می­شود. در بسیاری از تابلوهای کنترل مرکزی به همراه روشن شدن این دیود، یک بیزر داخلی نیز به صدا در می­آید.

-       دیود کم ظرفیت بودن باطری، روشن شدن این دیود نشان­گر آن است که باطری سیستم رو به اتمام بوده و نیازمند شارژ مجدد است.

-       دیود تنظیم اشتباه و راه اندازی مجدد، در صورت تنظیم اشتباه ریزپردازنده این نشان­گر روشن شده و در عین حال سیستم برای رفع خطا و رجعت به وضعیت پیش­گزیده مجددا راه­اندازی می­شود. روشن شدن این دیود نشان­گر توان اندک منبع تغذیه نیز می­باشد.

-       دیود نوری جریان متناوب، روشن بودن این دیود نشان­گر برقراری جریان AC به تابلوی کنترل مرکزی است. خاموش شدن آن و روشن شدن دیود نوری جریان مستقیم، نشانه­ی استفاده­ی تابلو از منبع تغذیه­ی پشتیبان است.

دیود نوری در حال کار، مانند دیود نوری شرایط عادی است و روشن بودن آن نشان­گر در مدار قرار داشتن تابلوی کنترل مرکزی و مجهز بودن فضاهای تحت پوشش به سیستم حفاظت و اعلام حریق است.


 

این شستی­ها برای اعلام حریق دستی ساخته شده­اند و در دو نوع فشاری معمولی و شیشه­ای می­باشند. در هر دو نوع در حالت عادی کنتاکت شستی باز است (N.O) و در حالت اعلام حریق یک مقاومت سری با شستی که مقدار آن معمولا 470 اهم است در مسیر به طور موازی با مقاومت انتهای خط قرار می گیرد و مقدار مقاومت معادل به حدود 380 اهم می­رسد و جریان افزایش می­یابد و این از نظر سیستم یعنی اعلام حریق. در نوع شیشه­ای شستی تحت فشار قرار دارد و با شکسته شدن شیشه آزاد شده و کنتاکت بسته می­شود. شستی معمولا دارای سوئیچی برای ری ست (reset) کردن می­باشد تا بعد از استفاده از شستی بتوان دوباره آن ­را به حالت عادی بازگرداند. محل نصب شستی­ها باید در مسیرهای خروجی ساختمان و در دسترس و در معرض دید باشد تا احیانا اشخاص برای به صدا درآوردن سیستم اعلام خطر به محل وقوع حریق نزدیک نشوند و به سمت خروجی­ها بروند. فاصله­ی نصب شستی­ها حداکثر 30 متر و ارتفاع نصب 1.4 متر از کف می باشد. روی شصتی­ها کلمه­ی Fire نوشته می­شود و به رنگ قرمز می باشند.

در هر زون حفاظتی حداقل یک پوش باتم می­بایست وجود داشته باشد. استاندارد BS5839 Pt2-1988 استاندارد جامع برای این تجهیز می­باشد. تمام پوش باتم­های موجود در یک سیستم اعلام می­بایست دارای یک ساختمان باشند و نیاز به شکستن با چکش نباشد، بلکه با فشار، شیشه شکسته شده و پوش باتم فعال گردد. زمان اعلام پس از فشار دادن شستی نباید بیش از 3 ثانیه طول بکشد، اما زمان اپتیمم یک ثانیه می­باشد. Reset شستی فقط بایستی  با تعویض شیشه امکان پذیر باشد. (در سیستم Conventional) و این کار بایستی توسط افراد ماهر و متخصص انجام پذیرد.پوش باتم در آشپزخانه­های طبخ غذا و محل­های کثیف نبایستی نصب گردد. البته در شستی­های جدید به جای شیشه از طلق استفاده می­شود و در این صورت نصب آن در آشپرخانه مجاز می­باشد. هم­چنین در محل­های آتش­زا پوش باتم­ها در سیستم­ آدرس­پذیر نبایستی تاخیر مرسوم را داشته باشد ولی با این حال زمان حداکثر سه ثانیه حد مجاز می­باشد. (BS 5839 Pt2).

پوش باتم در تمامی سیستم­ها دارای یک LED می­باشند که در هنگام عملکرد فعال می­شوند اما در سیستم­ هوشمند، فعال شدن LED با دستور از پانل انجام می­شود. پوش باتم­ها در محل خروجی(فرار)، پلکان­های خروجی هر طبقه و درب خروجی نصب می­گردند. محل نصب پوش باتم­ها بایستی تمیز و با رنگ زمینه متمایز باشد. در نزدیکی آن هیچ­گونه مانع دید وجود نداشته باشد و ارتفاع حدود 1.4 متر رعایت شود. محل نصب آن دارای سطوح کمتر از 750 میلی­متر  مربع نباشد یعنی کاملا واضح بوده و از فاصله­ی دور قابل روئیت باشد.

بر طبق استاندارد EN54-11 ماکزیمم فاصله­ی شستی­های اعلام حریق از یکدیگر 45 متر در مسیرهای هم سطح و کم تردد می­باشند و در مسیرهای پر تردد، فاصله­ 20 متر کاهش می­یابد. در راه­پله­ها این مقدار حداکثر 25 متر و در مسیر پر تردد و یا دارای مانع به 15 متر کاهش می­یابد.

توجه شود که تمامی استانداردها فاصله­ی بین 30 تا 45 متر را در مسیرهای معمول مثل راهروها پیشنهاد می­کنند. حال اگر ایمنی بیشتر مد نظر باشد می­توان فاصله را کمتر انتخاب نمود. ولی در صورتی­که در محل­های پر تردد بیش از حد از شستی استفاده شود، احتمال فشار آن توسط افراد خردسال و یا کنجکاو زیادتر می­شود، احتمال فشار آن توسط افراد خردسال و یا کنجکاو زیادتر می­شود. انتخاب بهترین فاصله با توجه به توصیه­ی استاندارد و کاربرد ساختمان محل نصب می­باشد.

ارتفاع شستی در تمام استانداردها بین 120 تا 160 سانتی­متر در نظر گرفته می­شود، و ارتفاع 140 سانتی­متر ارتفاع معقول می­باشد

استانداردهای جدید107 تا 137 سانت را مجاز می داند


صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :