تبلیغات
برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات. - پلاک خوانی موتور های الکتریکی

برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)


پلاک خوانی موتور های جریان متناوب:روی پلاک این موتور ها ولتاژ نامی سیم پیچ ها نوشته شده مثلا 220/380 ولتاژ کمتر نشانگر ولتاژ هر کلاف خواهد بود پس باید اتصال موتور  طوری انجام شود که ولتاژ بیشتری به آن نرسد یعنی این موتور به صورت ستاره کار خواهد کرد اگر بر روی پلاک موتور 380/660 نوشته باشد در این صورت چون ولتاژ کمتر 380 ولت است و در اتصال مثلث به هر کلاف 380 ولت می رسد آن را مثلث می بندیم و چون در لحظه ی اول جریان زیادی می کشد اآن را ابتدا ستاره و سپس مثلث می بندیم

پلاک موتور

نام کشور سازنده و علامت کارخانه

Type

شماره سریال

ولتاژ مصرفی موتور220/380

توان خروجی موتور w یا kw

جریان نامی موتور

ضریب توان یاj  cos

وضعیت نصب موتور

کلاس عایقی –ISOL

نوع اتصال∆یا Y

شرایط کارکرد –S1

حفاظت بین المللی- IP

سرعت چرخش موتورRPM

تعداد فاز ها3~

فرکانس Hz 50

تاریخ ساخت

وزن کل

1.      وضعیت نصب موتور برای مثال B3 موتور به صورت افقی می باشد V3      موتور به صورت عمودی نصب می شود

2.      COSj مقدار اختلاف فازی که در هنگام کار بین جریان و ولتاژ بوجود می آید هر چه COSj به یک نزدیکتر باشد اختلاف فاز کمتر و کیفیت موتور بهتر می شود هرچه میله های داخل روتور بیشتر باشد اختلاف فاز کمتر است

3.      جریان نامی مقدار جریانی است کهموتور در بار کامل از شبکه در یافت می کند

4.      کلاس  عایقی:

کلاس حرارتی یا عایقی

حد اکثر دما

X,Y

90

A

105

B

120

E

130

F

155

H

180

C

210

5.      سرعت روتور RPM=ROUN PER MINUTE

6.      وضعیت کاری :S1 کارکرد دائم و S2 حالت کار کرد کوتاه مدت لحظه ای

7.      حفاظت موتور IP=INTERNATIONAL PROTECTION

1)      گرد و خاک اگر عدد اول 5 باشد حفاظت در برابر گرد و غبار و 6غیر قابل نفوذ در برابر گرد و غبار

2)      رطوبت

بدون حفاظت

IP00

ضد قطره

IPX1

ضد باران

IPX3

ضد آب پاشیدگی

IPX4

ضد فوران آب

IPX5

ضد آب غوطه وری

IPX7

ضد آب با فشار

IPX8

اگر بر روی موتور TROP نوشته باشد مخصوص مناطق گرمسیری است 200 درجه به بالا که با روغن خنک می زشود

3)      اجسام خارجی پرتاب آن ها 1 تا 4 متفاوت نسبت به هم عدد 4 مقاومت بیشتر و 0 حفاظت نشده برای تماس با دست



در موتوهای الکتریکی سه فاز، استاتور دارای 3 دسته کلاف برای هر فاز می­باشد و از هر فاز 2 سر به داخل تخته کلم وارد می­شود. بنابراین در تخته کلم 6 سر وجود دارد. در قسمتهای بعد خواهید آموخت که 6 سر موجود در تخته کلم را می­توان به 2 حالت به نامهای ستاره ( Y ) و مثلث ( Δ ) به هم و به شبکه برق متصل کرد. حداکثر ولتاژی که در حالت ستاره به موتور وصل می­شود از حداکثر ولتاژی که در حالت مثلث به موتور وصل می­شود کمتر است. در قسمتی از پلاک موتور حداکثر ولتاژ قابل اتصال به موتور، در 2 حالت ستاره و مثلث و جریان آنها نشان داده می­شود. مثلا نوشته می­شود 3~380/220V 4/6.92A  Y/Δ که معنی می­دهد: موتور 3 فاز است و حداکثر ولتاژ مورد استفاده در حالت ستاره 380V و در حالت مثلث 220V می­باشد و جریان در حالت ستاره 4A و در حالت مثلث 6.92A است.


فرکانس کار: در این قسمت مقدار فرکانسی که موتور می­تواند با آن کار کند مشخص می­شود. فرکانس شبکه برق ایران معمولا 50 یا 60 هرتز است و اکثر موتورها نیز قابلیت کار کردن با این فرکنس را دارند. در پلاک این مقدار بدین صورت مشخص می­شود: f=50-60Hz

توان ورودی: این عدد نشانگر مقدار توانی است که موتور از شبکه برق می­کشد. معمولا این توان با واحد کیلووات و با اندیس 1 یا in نمایش می­دهند. مانند: = =12KW

توان خروجی: دراین قسمت توان حداکثری که موتور می­تواند به شفت تحویل دهد، نوشته می­شود. معمولا توان خروجی را با واحد اسب بخار بیان می­کنند و در غیر این صورت توان خروجی را با اندیس 2 یا out نشان می­دهند. مانند: = =1.2KW و یا P=8.5Hp

راندمان: در قسمتی از پلاک مقدار راندمان یا همان نسبت توان ورودی به توان خروجی را به صورت عددی مابین 0 و 1 و یا به صورت % بیان می­کنند.  این عدد می­تواند به صورت ماکزیمم یا نامی باشد.

 مثلا =88% , =0.95ɳ

ضریب توان: مقدار اختلاف فازی که بین جریان و ولتاژ در یک موتور ایجاد می­شود را ضریب توان می­گوییم. و آن را با cosφ نمایش می­دهند و آن ار با نام کسینوس فی تلفظ می­کنند. این مقدار به دلیل وجود خاصیت سلفی در موتورها ایجاد می­گردد. این عدد بین صفر و یک تغییر می­کند و هر چه قدر خاصیت سلفی موتور کمتر باشد این عدد به یک نزدیکتر است و توان راکتیو موتور به صفر نزدیکتر خواهد بود و موتور دارای راندمان بالاتری خواهد بود. این عدد را به عنوان مثال به این صورت نمایش می­دهند: cosφ=0.8

سرعت روتور: این عدد با واحد دور بر دقیقه بیان می­گردد و سرعت خروجی یا به قولی سرعتی که محور موتور هنگام کار دارد را مشخص می­کند و به طور مثال به این صورت نوشته می­شود: = =1440rpm

خازنهای مورد استفاده: در این بند خازن موقت با نام  و خازن دائم با نام  و هر دو با واحد میکرو فاراد  ( Fµ ) جهت موتورهای تک خازنه و 2 خازنه مشخص می­شود.

نوع اتصال سیم­پیچ استاتور:  در پلاک با استفاده از علامات مخصوصی اتصال داخلی و تعداد سیم­پیچ­های استاتور و تعداد ترمینالهای در دسترس را مشخص می­کنند.

درجه حفاظت: شرایطی محیطی که یک موتور می­تواند آن را تحمل کند و صدمه نبیند، بوسیله  دو عدد مشخص می­شود. این عدد را با IP نمایش می­دهند که معنی عدد سمت چپ و راست در جدول زیر آمده است













راه اندازی موتور سه فاز در شبکه ی تک فاز:

گاهی اوقات شبکه ی سه فاز در دسترس نیست و باید از برق تک فاز استفاده کرد در این حالت از یک خازن می توان استفاده کرد که این خازن از نوع روغنی می باشد چون باید دائم در مدار باشد و این روش را فقط تا توان 1kw می توان استفاده کرد و که قدرت موتور در این شبکه به 70 تا 80 درصد قدرت نامی موتور می رسد و مقدار این خازن برای هر کیلو وات در شبکه ی تک فاز 70 میکرو فاراد تعیین می شود

طریقه ی نصب   

3 phase in single star  

3 phase in single delta

 

فاز و نول 180 درجه اختلاف فاز دارند

برای تغییر جهت چرخش در این موتور کافی است جای فاز و نول در دو طرف خازن عوض شود.


وشهای مختلف راه اندازی موتورهای آسنكرون

 

در مورد ساختمان و مزایا و معایب این موتورها در قسمتهای قبلی این وبلاگ مطالبی را مشاهده كردید در این قسمت از راه اندازی این موتورها مطالبی‌ را مینویسم امیدوارم مورد توجه تان قرار گیرد .

موتورهای آسنكرون با توجه به قدرت و ولتاژ آن به طرق مختلف راه اندازی میشوند و با توجه به اینكه موتور در لحظه شروع به كار جریان زیادی میكشد و این جریان زیاد علاوه بر اینكه به خود موتور صدمه میزند به مصرف كننده های دیگری كه از این خط تغذیه می كنند لطمه زده و كار آنها را مختل می سازد.

بنابراین برای كم كردن جریان شروع به كار موتور باید چاره ای اندیشید؟؟

معمولاً به روشهای زیر راه اندازی میشود در نتیجه جریان راه اندازی‌ كم میشود :

 

1-      به طور مستقیم

2-      توسط كلید یا مدار ستاره – مثلث

3-      توسط كمپانساتور

4-      راه اندازی بوسیله اضافه كردن مقاومت در مدار روتور

5-      راه اندازی بوسیله داخل كردن مقاومت در مدار استاتور

 

1- راه اندازی موتور به طور مستقیم : برای‌ موتورهایی كه بزرگ نیستند و‌ آمپر زیادی از شبكه نمی كشند بوسیله یك كلید سه قطبی به شبكه متصل میشوند .

 

2- راه اندازی ستاره – مثلث : ابتدا ولتاژ اولیه را كه بر هر فاز متصل میشود ،‌ را كم مى كنیم سپس وقتی كه موتور به دور نرمال خود رسید ولتاژی كه به هر فاز می رسد را زیاد می كنیم .

بنابراین در لحظه اول كلید به حالت ستاره بوده یعنی ولتاژ دو سر هر فاز به u/√3 تقلیل می یابد در نتیجه موتور با توان 3/1 توان نامی خود كار می كند .

استعمال كلید روی انواع موتورها با روتور قفسه ای یا روتور سیم پیچی امكان پذیر است . ولی در موتورهایی كه با بار زیاد كار می كنند از كلید برای راه اندازی استفاده نمی شود . چون گشتاور مقاوم بار زیاد است .

 

3- راه اندازی توسط كمپانساتور : این وسیله راه اندازی كه اتوترانسفورماتور كاهنده است بین موتور و شبكه قرار می گیرد . این طریق راه اندازی به دلیل اینكه جریان شروع به كار و گشتاور شروع به كار هر دو به یك نسبت پایین می آیند خیلی خوب است . ولی چون هزینه آن گران   است فقط در موتورهایی كه قدرت زیاد دارند استفاده می شوند.

 

4- راه اندازی موتورهای قفسه ای بوسیله قرار دادن مقاومت سر راه استاتور : برای جلوگیری از عبور جریان زیاد در موقع راه اندازی موتور میتوان مقاومت هایی به طور سری سر راه سیم پیچی های  موتور قرار دارد . و به تدریج كه موتور دور می گیرد دسته مقاومتهای راه انداز را به طرف چپ حركت داده در این صورت كم كم مقاومتها از سر راه مدار خارج میشود.

این طریق راه اندازی به دلیل تلفات انرژی در مقاومتها زیاد و نیروی كشش در لحظه شروع به كار كم ، استعمال كمی دارد.

 

5- راه اندازی موتورهای آسنكرون با روتور سیم پیچی با قرار دادن مقاومت سر راه روتور : تمام مقاومتهای راه انداز را سر راه سیم پیچی روتور قرار داد . بدین وسیله مقاومت مدار سیم پیچی روتور را به حداكثر مقدار خود میرسانند و سپس استاتور را به شبكه برق وصل می كنند . مقاومت روئستای روتور به تدریج از مدار خارج میشود .


6.4. راه اندازی موتورهای القایی قفس سنجابی آسنکرون سه فاز

1.6.4. راه اندازی مستقیم D.O.L

راه اندازی مستقیم به همان اندازه که ایده آل است، ساده نیز می باشد. موتور به طور مستقیم به شبکه ولتاژ از طریق کانتکتورها متصل می شود. در لحظه اتصال جریان راه اندازی 4 تا 7 برابر جریان نامی از خط کشیده می شود.

در نتیجه ولتاژ در شبکه اصلی کاهش و مصرف کننده های دیگر ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند. به همین دلیل مسئولین شبکه برق محدودیت هایی برای اندازه موتورها (مثلاً تا 4 کیلووات) برای آنکه بتوان به صورت مستقیم راه اندازی کرد، قرار می دهند. اگرچه حتی اگر موتورهای ولتاژ پایین به طور مستقل به سیستم های شبکه ولتاژ کارخانه متصل شده باشد و اتصال شبکه ولتاژ بالا باشد، این موضوع باید در مرحله طراحی در نظر گرفته شود.

شکل (6): منحنی مشخصه نمونه ای راه اندازی

2.6.4. راه اندازی ستاره مثلث YΔ

اگر لازم باشد تا جریان راه اندازی به خاطر محدودیت های شبکه، کاهش یابد، روش راه اندازی ستاره – مثلث YΔ می تواند یک امکان باشد. برای کاهش جریان راه اندازی موتورهای توان بالا ممکن است این موتورها با مقاومت های سری یا اوتو ترانسفورمر راه اندازی شوند. البته این روش تا اندازه ای گران می باشد و خیلی کاربرد ندارد.

برای راه اندازی ستاره – مثلث، کلید ستاره مثلث یا ترکیبی از کلیدهای ساده استفاده می شود. در این حالت تمامی شش انتهای سیم پیچ ها به آن متصل می شود. راه اندازی در اتصال ستاره انجام می شود. در اتصال ستاره ولتاژ فاز تنها 1/√3 برابر ولتاژ خط در مقایسه با اتصال مثلث (اتصال در حال کار موتور) که ولتاژ کامل خط به فاز منتقل می شود، است. از آنجا که گشتاور تقریباً متناسب با مربع ولتاژ است، به 1/3 مقدار در حال کار موتور کاهش می یابد. جریان نیز به طور مشابه به 1/3 مقدار جریان در حالت مثلث کاهش می یابد. همانطور که موتور به سرعت نامی می رسد، کلید به اتصال مثلث، تغییر می کند و یک شوک جریان که وابسته به بار است و ممکن است از محدودیت جریان فراتر رود، اتفاق می افتد.

 

شکل (7): مثالی از منحنی مشخصه راه اندازی ستاره – مثلث

 

3.6.4. راه اندازی نرم

راه اندازی نرم با استفاده از کنترل الکترونیکی (نیمه هادی ها) بدست می آید. این روش اجازه می دهد که اندازه جریان راه اندازی مطابق الزامات راه اندازی انتخاب شود. مدت زمان راه اندازی می تواند برنامه ریزی شود و یا محدودیتی برای مقدار جریان قرار داد.

بعد از اینکه راه اندازی کامل و ولتاژ کامل به موتور منتقل شد، راه انداز نرم می تواند توسط یک کلید به منظور کاهش اتلافات از مدار خارج شود.

همچنین راه انداز نرم را می توان به عنوان خاموش کننده نیز استفاده کرد. مدت زمان خاموش شدن پمپ را می توان کنترل کرد تا الزامات مورد نیاز مانند جلوگیری از ضربه قوچ در لوله ها، برآورده شود.

شکل (7): مثالی از منحنی مشخصه راه اندازی ستاره – مثلث

4.6.4. راه اندازی موتورهای ولتاژ بالا

در صورت اجازه مسئولین برق شبکه، اقتصادی ترین روش برای راه اندازی موتورهای قفس سنجابی، راه اندازی مستقیم       می باشد. برای موتورهای با توان بالا که از محدوده فراتر می روند، می بایست امتحان شود که راه اندازی با مبدل فرکانسی ولتاژ بالا امکان پذیر است یا نه. همچنین با کنترل دور، امکان کنترل جریان راه اندازی به مقدار نامی وجود دارد.

7.4. انواع کارکرد Types of duty

نوع کارکرد یک موتور بر رفتار دمایی و در نتیجه ظرفیت بار آن تأثیر می گذارد. بنابراین تأثیر بر انتخاب و طراحی یک ماشین مناسب دارد. نوع کارکرد باید به دقت در زمان خرید توصیف شود. برای ساده سازی و اطمینان از فهم بهتر بین خریدار و تأمین کننده، بسیاری از انواع کارکرد در 10 سرفصل (S1 تا S10) مطابق استاندارد EN 60034-1 تعریف شده است.

عموماً برای پمپ های سانتریفیوژ تنها سرفصل کارکرد دائم (S1) مورد توجه قرار می گیرد. عملکرد نامی داده شده در دیتاشیت های سازنده برای کارکرد دائم می باشد.

کارکرد دائم به صورت مدت زمان کافی کارکرد در بار ثابت که دمای تعادلی بدست می آید، تعریف می شود. برای این نوع کارکرد، انتخاب موتور (توان موتور) را می توان مطابق توان مورد نیاز پمپ و در نظر گرفتن هرگونه ضرایب ایمنی مورد نیاز برطبق استانداردها یا تجربه، بدست آورد.

نوع کارکرد روی پلاک با عبارت کارکرد دائم (Continuous running duty) یا اصطلاح S1 نشان داده می شود. اگر پلاک علامتگذاری نشده باشد، می توان تصور نمود که موتور با کارکرد دائم می باشد.

8.4. محافظت موتور در برابر افزایش جریان و دما

محافظت موتور معمولاً با رله محافظتی افزایش بار تأخیر دمایی که در راه انداز موتور نصب می شود، انجام می شود.

این دستگاه وابسته به جریان است و از ایجاد گرمای زیاد جلوگیری می کند. افزایش گرما نتیجه ای از افزایش بار، جریان نامتقارن کشیده شده، دو فاز شدن، افزایش فرکانس راه اندازی یا سفت شدن (Jam) شدن روتور می باشد.

به غیر از این، موتور می تواند بوسیله ترمیستور که در سیم پیچ های موتور نصب شده است و به یک دستگاه قطع کن (Trip) متصل شده است، محافظت شود.

این نوع وسیله وابسته به دما است و موتور را در برابر گرمای زیاد سیم پیچ ها به خاطر تغییر زیاد بار یا روشن خاموش شدن های سریع موتور، محافظت می کند.

برای موتورهای چند قطبی با دو سیم پیچ جداگانه، دو برابر تعداد ترمیستورها مورد نیاز است.

فیوزها و قطع کن ها وسایل محافظتی موتور نیستند ولی تجهیزات شبکه را از جریان های اتصال کوتاه بالا محافظت می کنند.

۵.        محافظت انفجاری Explosion Protection

1.5. کلیات

در صنایع فرآیندی، بویژه صنایع شیمیایی و پالایشگاهی، گازها، بخارات و رطوبت وجود دارد که وقتی با اکسیژن هوا مخلوط می شوند، ممکن است تشکیل یک مخلوط انفجاری بدهند. تحت شرایط ویژه ممکن است این مخلوط جرقه یا منفجر می شود.

ترکیب و غلظت این مخلوط (راحتی جرقه خوردن) و انرژی منبع جرقه (مانند جرقه الکتریکی یا دمای زیاد یک موتور) تأثیر زیادی بر این موضوع دارد. نتیجه این انفجار، غالباً خرابی دستگاه و تغییر شکل آن و ممکن است حتی مرگ نفرات باشد. به همین دلیل اندازه گیری محافظت انفجاری نیازمند مراجع قانونی است.

بر طبق تعریف، مناطق انفجاری / خطرناک مناطقی هستند که در شرایط عادی عملکرد، مخلوط انفجاری از گازها، بخارات و رطوبت می تواند در مقادیر خطرناکی تشکیل شود. این تعریف هم در محیط های سرپوشیده و هم باز کاربرد دارد.

محافظت انفجاری، شامل محدوده بسیار وسیعی از کاربردها و آیین نامه هایی است که محافظت تجهیزات الکتریکی را در بر می گیرد.

آیین نامه ها و مقررات زیر تنها اهم آن می باشد، در هر شرایط تمامی مقررات مربوطه باید در نظر گرفته شود.

استانداردهای اروپایی EN 50 014 تا EN 50 020 و EN 50 029 الزامات ساخت و تست انواع مختلف حفاظت ها را تعریف می کند.

استاندارد EN 50 014 : الزامات عمومی برای ساخت و تست تجهیزات الکتریکی برای استفاده در مناطق خطرناک

مناطقی که در معرض خطر مواد انفجاری هستند به عنوان مناطق خطرناک طبقه بندی نمی شوند، اما اگر یک منطقه خطرناک شامل مواد انفجاری باشد، آیین نامه ها و مقررات فوق باید در نظر گرفته شود.

استاندارد DIN VDE 0166: الزامات ساخت و تست تجهیزات الکتریکی در مناطق شامل مواد انفجاری

برای خطر گاز متان در معادن آیین نامه های دیگری باید در نظر گرفته شود.

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :