برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

MAP Seensor مخفف inlet Manifold Pressure Sensor می باشد یا سنسور فشار هوای ورودی
این سنسور اطلاعات هوای ورودی را به ECU می دهد و ECU میزان هوای ورودی را تعیین می نماید.در واقع با وجود این سنسور در موتور های انژكتوری دیگر هیچ گاه از بابت هوای ورودی تنظیم موتور به هم نخواهد خورد. خرابی این سنسور حالتی به مشابه سه كار كردن خودرو به وجود می آورد. كه این حالت قابل مشاهده است
سنسور فشار هوای ورودی منیفولد یا Manifold Air Pressure Sensor ( MAP ) برای اندازه گیری مقدار فشار هوای ورودی به منیفولد در خودرو كاربرد داشته و در واقع این سنسور یك مقاومت متغیر با فشار است كه ولتاژ 5ولت را از ECU دریافت نموده و با تغییرات فشار داخل منیفولد خروجی صفر تا پنج ولت را به ECU ارسال می‌نماید. با مشخص شدن میزان فشار هوای ورودی به منیفولد ، ECU تنظیمات مربوط به پاشش سوخت را انجام داده و موتور با سرعت دلخواه به گردش در می‌آید.

با توجه به اینكه در خودروهای انژكتوری ، كاربراتور و دلكو حذف گردیده و بجای ان ECU قرارگرفته و مزیت این قطعه آنست كه دیگر خودرو نیاز به تنظیم كردن ندارد و همواره خود تنظیم است
ECU با توجه به اطلاعاتی كه از سنسورهای موجود در خودرو می گیرد نسبت به این اطلاعات از خود عكس العمل نشان داده و میزان پاشش انژكتورها را با توجه به این پارامترها تنظیم می كند.

این سنسور اطلاعات هوای ورودی را به ECU می دهد و ECU میزان هوای ورودی را تعیین می نماید.در واقع با وجود این سنسور در موتور های انژكتوری دیگر هیچ گاه از بابت هوای ورودی تنظیم موتور به هم نخواهد خورد. خرابی این سنسور حالتی به مشابه سه كار كردن خودرو به وجود می آورد. كه این حالت قابل مشاهده است
استپ موتور چهار وظیفه مهم دارد : 1- روشن نگه داشتن خودرو در حال دور آرام 2- در هنگام كولر روشن با افزایش مقداری گاز از افت قدرت موتور جلوگیری به عمل می آورد . 3- نقش ساسات را در خودرو دارد 4-حفظ تعادل دور موتور در صورت استفاده از لوازم برقی
اگر استپ موتور خراب شود به طور خلاصه با چهار حالت مواجه می شویم : 1- دور بالای موتور بعد از روشن شدن 2 - خاموش شدن خودرو در هنگم رها كرن ناگهانی پدال گاز 3- كاهش دور موتور در هنگام كولر روشن 4- عدم پایداری دور موتور . در نهایت خرابی آن باید توسط دیاگ تایید شود.
استپ موتور روی هوزینگ دریچه هوا قرار دارد.استپ موتور هرچند وقت یك یار احتیاج به تمیز كردن دارد كه توضیح آن را حسین جان در یك تاپیك اختصاصی داده است فقط مطلبی را كه باید در این جا متذكر شوم این است . استپ موتور یك موتور الكتریكی است هیچ گاه آن را با حلال هایی مانند بنزین تمیز نكنید حتی اجازه این كار را به مكانیك ندهید.

سنسور اکسیژن و نقش آن در کارکرد خودرو


یکی از مهم‌ترین پارامترهایی که باید در هر خودرویی از گذشته تا امروز کنترل و چک شود مصرف سوخت است. مخصوصاً در شرایط امروز که بحران مصرف سوخت به عنوان یکی از مهم‌ترین عامل‌ها در زمینه فروش یک محصول از یک شرکت است. اما مصرف سوخت در هر خودرویی به عوامل مختلفی وابسته بوده که می‌توان آنها را به شاخه‌های گوناگونی دسته‌بندی کرد. به طور مثال یکی از این شاخه‌ها طراحی خودرو و رفتار هوا با بدنه خودرو در زمان حرکت است. اما مهم‌ترین بحثی که در این هفته قصد داریم تا به آن بپردازیم بحث نسبت هوا به سوخت بوده که در هر خودرویی تعیین‌کننده بخش اعظمی از مصرف سوخت است. این نسبت هوا به سوخت توسط سنسوری به نام اکسیژن کنترل می‌شود. این سنسور که در خودروهای مختلف عملکرد تقریباً یکسانی دارد می‌تواند در میزان مصرف سوخت خودرو تاثیر بسیار زیادی بگذارد. اما برای اینکه بتوانیم بیشتر به این موضوع بپردازیم باید ابتدا وظیفه سنسور اکسیژن و ساختمان آن را شرح داده تا بتوانیم عیوب به وجود آمده از ناحیه این سنسور را بررسی کنیم.اولین سنسور اکسیژن در سال 1976 بر روی VOLVO 240  به کار رفت. پس از آن هنگامی که قوانین مربوط به آلاینده‌ها در ایالت کالیفرنیا کاهش این مواد مضر را لازم دانست، خودروهای موجود در کالیفرنیا در سال 1980 از این سنسور استفاده کردند. کمی بعد قوانین فدرال در مورد آلاینده‌ها، نصب سنسور اکسیژن بر روی تمامی خودروها و کامیون‌های سبک ساخته شده در سال 1981 را اجباری کرد و اکنون با توجه به قوانین جدید آلایندگی و لزوم کاهش مصرف سوخت خودرو‌ها، بسیاری از خودرو‌ها به بیش از یک سنسور اکسیژن مجهز هستند. (پژو 206 در تیپ‌های پنج و شش مجهز به دو سنسور اکسیژن است)سنسور اکسیژن شبیه یک ژنراتور کار می‌کند و هنگامی که به اندازه کافی گرم شود‌ از خود ولتاژ تولید می‌کند. قسمتی از سنسور که در درون مانیفولد دود قرار دارد‌، یک حباب سرامیکی زیرکونیومی است که انتهای آن روی پوسته مانیفولد پیچ می‌شود. قسمت بیرونی حباب با یک لایه متخلخل از جنس پلاتین پوشیده شده و در درون آن دو نوار پلاتینی وجود دارد که به عنوان الکترودها به کار می‌روند. قسمت بیرونی حباب در معرض گازهای داغ مانیفولد دود قرار دارد. اما در درون حباب‌، سنسور (الکترود) بین هوای محیط و دود اگزوز قرار گرفته است. در سنسورهای اکسیژن قدیمی یک سوراخ کوچک در پوسته ضخیم سنسور وجود داشت که هوا از طریق آن وارد سنسور می‌شد. در سنسورهای جدید تنفس از میان کانکتور سیم‌ها انجام می‌شود و این فضای کم بین عایق‌بندی و سیم‌‌ها‌ محلی مناسب برای نفوذ هوا به درون سنسور است. بنابراین نباید هرگز روی کانکتورهای سنسور اکسیژن را روغنکاری و چرب نمود زیرا این امر سبب مسدود شدن جریان هوا می‌شود. این روش نسبت به روش قدیمی ترجیح داده می‌شود، زیرا خطر کثیف شدن یا گرفتگی توسط آب که می‌تواند از درون سنسور را کثیف یا معیوب کند‌، کاهش پیدا می‌کند. اختلاف میزان اکسیژن بین اگزوز و هوای محیط ‌در درون سنسور اکسیژن سبب تولید ولتاژ نسبت جریان در میان حباب سرامیکی می‌شود. هرچه اختلاف اکسیژن بیشتر باشد‌، ولتاژ تولیدی سنسور نیز بیشتر خواهد بود. به طور نمونه یک سنسور اکسیژن هنگامی که مخلوط سوخت غنی است و اکسیژن محترق نشده کمی دراگزوز وجود دارد‌، ولتاژی در حدود 9/0 ولت تولید می‌کند. زمانی که مخلوط سوخت رقیق است‌، ولتاژ خروجی سنسور افت کرده و به حدود 2/0 ولت می‌رسد. هنگامی که مخلوط سوخت و هوا بالانس شده یا در نقطه‌ای ثابت در حدود 14.7 : 1 قرار گرفته‌، سنسور ولتاژی در حدود 45/0 ولت را تولید می‌کند.اما محل نصب سنسور اکسیژن بر روی مانیفولد دود است. این سنسور وظیفه دارد تا نشان دهد که میزان اکسیژن محترق نشده در اگزوز یا به عبارتی آلاینده‌های اگزوز‌، چقدر است. بررسی میزان اکسیژن در اگزوز یکی از راه‌های اندازه‌گیری مخلوط سوخت و هوا است. اگر مخلوط هوا به سوخت محترق شده، سوخت غنی (اکسیژن کمتر‌) یا رقیق (‌اکسیژن بیشتر‌) باشد‌، سنسور اکسیژن این تغییرات را به واحد کنترل الکترونیکی ECU گزارش می‌دهد. نسبت هوا به سوخت در حالت ایده ال 14.7 به یک است. یعنی به ازای یک سی‌سی سوخت باید 14.7 سی‌سی هوا مخلوط شود تا مخلوط به درستی بسوزد و آلایندگی آن در حداقل باشد. همچنین میزان قدرت ایجاد شده نیز به حداکثر برسد. اما این نسبت هوا به سوخت در شرایط مختلف باید تغییر کند. به طور مثال در هوای سرد و هوای گرم یا در هوای کم فشار یا پر فشار این نسبت تغییر می‌کند. غنی یا رقیق بودن مخلوط سوخت و هوا نسبتی بسیار حساس است و تحت تاثیر عواملی زیادی هستند.عوامل بسیاری در این موضوع تاثیر‌گذارند. به طور مثال‌: درجه حرارت هوا‌، درجه حرارت مایع خنک‌کننده موتور، موقعیت دریچه گاز‌، جریان هوا و بار موتور که برای اندازه‌گیری تمامی این عوامل‌، سنسورهای دیگری وجود دارند. اما اندازه‌گیری اصلی تغییراتی که در مخلوط سوخت به وجود می‌آید توسط سنسور اکسیژن انجام می‌شود. بنابراین بروز هر نوع مشکلی در سنسور اکسیژن می‌تواند کل سیستم را از شرایط عادی خارج کند.این سنسور کوچک ئمی‌تواند عیوب زیادی را در کارکرد موتور ایجاد کند که در ادامه به اختصار به مرور آن‌ها می‌پردازیم.یکی از مهم‌ترین عیوبی که در خودروهای انژکتوری به وجود می‌آید بالا بودن مصرف سوخت است. البته باید این عیب را عیبی نسبی ذکر کرد. نسبی بودن آن نیز از این موضوع ناشی می‌شود که گاهی افراد در مقطع زمانی خاصی رانندگی متفاوتی داشته و به صورت نا‌خوداگاه سوخت بیشتری مصرف می‌کنند. بعد احساس می‌کنند مصرف سوخت خودرویشان بالا رفته است. این در حالی است که بالا رفتن مصرف سوخت از تغییر نحوه رانندگی آنهاست. اما گاهی بی‌دلیل و بدون پیمودن مسافت بیشتر و یا تغییر نحوه رانندگی مصرف خودرو بالا می‌رود. بیشترین عاملی که می‌توان به آن مشکوک شد سنسور اکسیژن بوده که بسیار تاثیر‌گذار است. در این مواقع توصیه می‌کنم ابتدا مصرف سوخت خودرو را دقیق کنترل کنید. سپس به شتابگیری خودرو کشش آن نیز توجه کنید. اگر سنسور اکسیژن خراب باشد خودرو تنبل بوده و دیر شتاب می‌گیرد. در این مواقع دستگاه عیب‌یاب به خودرو متصل شده و کنترل می‌شود. اگر خطای سنسور اکسیژن به صورت ماندگار داده شد متوجه می‌شوید که سنسور خراب است و باید تعویض شود. برای تعویض سنسور اکسیژن دقت کنید انواع مختلفی سنسور اکسیژن برای هر خودرویی وجود دارد. به طور مثال  برای پژو 206 سه تا چهار نوع سنسور، از قیمت 30 هزار تومان وجود داشته تا قیمت 57 هزار تومان وجود دارد. به همین خاطر اگر تعمیرکار سنسور را خودش تعویض می‌کند با او توافق کنید که اگر سنسور دوباره خراب شد و یا کارایی لازم را نداشت باید خودش مسئول بوده و سنسور را دوباره تعویض کند تا خودرو عیبش برطرف شود. سنسور‌های ارزان قیمت در بسیاری مواقع درست کار نکرده و معلوم نیست در کجا تولید می‌شوند. به همین دلیل شما متحمل هزینه گزافی بی‌دلیل و بدون اثر شده‌اید. پس در خرید و تعویض سنسور دقت فراوانی کنید.گاهی دور موتور خودرو دارای نوسان بوده  و بسیار دیر بالا می‌آید. نوسانات دور موتور اگر در حالت معمول باشد مربوط به استپر موتور و سنسور دور موتور است که توضیح آنها از حوصله این بحث خارج است. اما اگر در هنگام شتابگیری این موضوع پیش بیاید، به گونه‌ای که دور موتور در دنده دو و سه و گاهی چهار بسیار دیر بالا آمده و خودرو دیر شتاب می‌گیرد، به گونه‌ای که باید پدال گاز را تا انتها بفشارید تا خودرو شتاب بگیرد، این مشکل نیز مربوط به سنسور اکسیژن می‌شود و باز هم سنسور باید تعویض شود. البته اگر خودرو فیلر گیری نشده باشد نیز این عیب تشدید می‌شود. همچنین کثیف بودن انژکتور‌ها نیز از دیگر دلایل این عیب است. در مجموع اگر سنسور را تعویض می‌کنید انژکتور‌ها را نیز بشویید تا به درستی پاشش کنند. برق خودرو را نیز کنترل کرده و فیلر بزنید تا دیگر این عیب را تجربه نکنید.

سنسور اكسیژن‌

سنسور اكسیژن‌ شامل‌ بدنه‌ سرامیكی‌ با سره‌ پلاتینیوم‌ است‌. سره‌ سنسور توسط‌ غلاف‌ فلزی‌ محافظت‌ شده‌ است‌. محدوده‌ خارجی‌ این‌ سرامیك‌ پوشش‌ داده‌ شده‌ در معرض‌ اكسیژن‌ موجود در اگزوز قرار دارد. قسمت‌ داخلی‌ آن‌ به‌ اكسیژن‌ موجود در اتمسفر مرتبط‌ است‌. اختلاف‌ بین‌ این‌ دو نقطه‌ باعث‌ تولید ولتاژ در سنسور می‌شود.

قبل‌ از این‌كه‌ سنسور عمل‌ كند باید در حدود 300 درجه‌ سلسیوس‌ گرم‌ شود (در حدود 600 درجه‌ فارنهایت‌) و بهترین‌ عملكرد را در حدود دمای‌ 1400 درجه‌ فارنهایت‌ دارا است‌. لذا محل‌ قرارگیری‌ آن‌ را اگزوز در نظ‌ر گرفته‌اند. سنسور اكسیژن مجهز به المان حرارتی است كه در شرایط مختلف رانندگی عملكرد آن را تضمین میكند.(برخی از سنسورهای اكسیژن فاقد این المان حرارتی اند و سنسور در نزدیكترین ناحیه منیفولد دود تعبیه شده است مثل خودروی پراید انژكتوری كیت زیمنس)

از آنجایی‌كه‌ سنسور اكسیژن‌ برای‌ انجام‌ عملكرد صحیح‌ باید پیش‌گرم‌ شود، برخی‌ واحدهای‌ جدیدتر شامل‌ یك‌ هیتر دوازده‌ ولتی‌ بوده‌ تا سنسور را هرچه‌ سریعتر به‌ دمای‌ عملكرد برسانند

ساختمان‌ ساده‌ و شماتیك‌ یك‌ سنسور لامبدا در شكل ‌صفحه بعد‌ نمایش‌ داده‌ شده‌ است‌. بدنه‌ اصلی‌ آن‌ از لوله‌های‌ الكترولیت‌ زیر كونیا تشكیل‌ شده‌ است‌.زیركونیا دارای‌ خاصیت‌ شناخته‌ شده‌ خوبی‌ در خصوص‌ هدایت‌ یون‌ اكسیژن‌ در دمای‌ بالا است‌. الكترودهای‌ pt در دو طرف‌ لوله‌ زیر كونیا قرار دارد. الكترود داخلی‌ با هوای‌ اتمسفر و در طرف‌ خارجی‌ با گاز اگزوز مرتبط‌ است‌. در واقع‌ این‌ یك‌ پیل‌ الكترولیت‌ بوده‌ و می‌توان‌ آنرا مطابق‌ فرایند زیر بیان‌ كرد:

O2 (exhaust) pt | solid electrolyte (zirconia) | Pt,O2(air)

پوشش پلاتینی المان به عنوان كاتالیزور عمل می كند و سبب می شود اكسیژن در گاز خروجی باco واكنش نشان دهد. این موضوع حجم اكسیژن را كم می كند و حساسیت سنسور را افزایش می دهد.

این‌ سنسورها می‌توانند با تعداد سیمهایی‌ كه‌ از این‌ واحد خارج‌ می‌شوند، شناسایی‌ شوند اگر سنسوری‌ یك‌ سیم‌ داشته‌ باشد، این‌ سنسور فاقد هیتر است‌. اگر دارای‌ سه‌ سیم‌ باشد، یكی‌ از آنها برای‌ سیگنال‌ بوده‌ و دو سیم‌ دیگر برای‌ هیتر استفاده‌ شده‌ است‌. برخی‌ دیگر دارای‌ چهار سیم‌ بوده‌ كه‌ یكی‌ از آنها برای‌ سیگنال‌های‌ محیط‌ اط‌راف‌ (جلوگیری‌ از اثرات‌ نویز و افزایش‌ دقت‌ اندازه‌گیری‌) و دوتای‌ دیگر برای‌ هیتر است‌. در این‌ حالت‌ سیم‌ سیگنال‌ در مقابل‌ اثرات‌ جانبی‌ محافظت‌ شده‌ و شكل‌ ظ‌اهری‌ آن‌ شبیه‌ آنتن‌ تلویزیون‌ به‌ صورت‌ تو درتو و هم‌ محور، كشویی‌ است‌.

 

بیشتر موتورها با توربو، از سنسورهایی‌ با هیتر استفاده‌ می‌كنند زیرا توربو به‌ مقدار زیادی‌ از انرژی‌ فوق‌ گرم‌ جهت‌ پمپ‌ كردن‌ هوای‌ اضافی‌ به‌ سیستم‌، استفاده‌ می‌كند. بدون‌ هیتر سنسور دارای‌ عملكرد خوبی‌ نبوده‌ و عددی‌ كه‌ ارایه‌ می‌دهد قابل‌ قبول‌ نیست‌. مخصوصا در هنگام‌ شروع‌ به‌ كار توربو، این‌ موضوع‌ مشهودتر است‌. 
 

اساس کار این نوع حسگرها آن است که در دمای بالاتر از ۳۰۰ درجه سانتیگراد دی اکسید زیرکونیم یونهای منفی اکسیژن را هدایت می‌کند. حسگر طوری طراحی شده است که در نزدیکی عدد لاندای یک(نسبت هوا به سوخت برابر ۱۴.۷ به ۱) جوابگو خواهد بود. وقتی یکی از الکترودهای حسگر با مقدار مرجع اکسیژن هوا در تماس است. تعداد بیشتری یون اکسیژن در اطراف آن وجود دارد. این یونها از طریق عمل الکترولیتی از الکترود تراوش می‌کنند و از الکترولیت (zro2) می‌گذرند. در نتیجه مانند وضعیتی که در باطری مشاهده می‌شود بار الکتریکی ایجاد خواهد شد.

كاربردهای سنسور اكسیژن

در اتومبیل برای ایجاد سیستم فیدبک حلقه بسته بمنظور کنترل نسبت هوا به سوخت از سنسور اکسیژن استفاده می‌شود. مقدار اکسیژن حس شده در دود با غلظت مخلوط هوا-سوخت رابطه مستقیم دارد. حسگرهای اکسیژن دود را در لوله اگزوز در نزدیکی منیفولد دود قرار می‌دهند تا از گرم شدن آن مطمئن شوند. این حسگرها در دمای بالاتر از ۳۰۰ درجه سانتیگراد با قابلیت اعتماد کافی کار می‌کنند.

كاربرد سنسور اكسیژن در كاهش میزان آلاینده ها
اكثر خودروهاى امروزى به مبدل هاى كاتالیزورى «سه منظوره» مجهزند. عبارت سه منظوره به سه آلاینده متداول اشاره مى كند كه مبدل ها باید مقدار آنها را كاهش دهند. اكثر كاتالیزورها ساختار سرامیكى دارند كه لایه اى از یك فلز همانند پلاتین، رودیم یا پالادیم سطح آنها را پوشانده است. معمولاً این مبدل ها طورى طراحى و ساخته مى شوند كه حداكثر سطح ممكن را داشته باشند. مبدل ها از چند قسمت مختلف همانند كاتالیزورهاى احیاكننده، اكسیدكننده و سیستم كنترل تشكیل شده است. كاتالیزور احیاكننده ملكول هاى NO یا NO2 را به ملكول N2 وo2 تبدیل مى كند كه هر دو اینها از اجزاى تشكیل دهنده هوا هستند و هیچ كدام خطرى براى سلامت انسان یا محیط زیست ندارند. اكسیدكننده دومین بخش یك مبدل كاتالیزورى است. در این مرحله هیدروكربن هاى نسوخته و منواكسید كربن در سطح كاتالیزور پلاتین و پالادیم اكسید مى شود. این كاتالیزورها این مواد را سوزانده و به دى اكسید كربن تبدیل مى كنند. (هر چند كه دى اكسید كربن اثر مستقیمى بر سلامتى انسان ندارد، اما به باور بسیارى از دانشمندان گاز دى اكسید كربن اثر گلخانه اى شدیدى داشته و از عوامل مهم ایجاد اثر گلخانه اى است) سیستم هاى كنترل سومین قسمت یك مبدل كاتالیزورى است كه جریان گازهاى خروجى را كنترل مى كند. با استفاده از اطلاعات به دست آمده، نسبت هوا به سوخت در سیستم تزریق سوخت در سطح بهینه حفظ مى شود. براى این كار یك حسگر اكسیژن كه بین موتور و مبدل قرار مى گیرد، میزان اكسیژن موجود در گازهاى خروجى را مى سنجد و اطلاعات را به رایانه موتور انتقال مى دهد. رایانه موتور نیز مى تواند با استفاده از این اطلاعات نسبت هوا به سوخت را افزایش یا كاهش دهد و به سطح بهینه برساند. بدین ترتیب با استفاده از مبدل كاتالیزورى درصد حجمى بسیارى از آلاینده هاى خودروها همچون هیدروژن، منواكسید كربن، هیدروكربن هاى نسوخته، آلدئیدها و اكسیدهاى نیتروژن به شدت كاهش مى یابد. تنها ماده اى كه مبدل كاتالیزورى نمى تواند نقش چندانى در كاهش آن داشته باشد، دى اكسید كربن است كه از مصرف سوخت هاى گوگرددار (همانند گازوئیل) ناشى مى شود. امروزه قوانینى تنظیم شده است تا پالایشگاه ها قبل از عرضه سوخت از میزان گوگرد موجود در سوخت ها بكاهند.هر چند امروزه بعضى از خودروها كه از تكنولوژى بالا (و در نتیجه قیمت زیاد) برخوردارند، داراى مبدل هستند، اما عمده خودروها به ویژه خودروهایى كه در نقش وسایل نقلیه عمومى عمل مى كنند، فاقد چنین تجهیزاتى هستند یا این تجهیزات از كیفیت مناسب و قابل قبولى برخوردار نیست.

 

سنسور اكسیژن‌ در خودرو

همان‌طور كه‌ قبلا اشاره‌ شد سنسور اكسیژن‌ میزان‌ نسبت‌ هوا به‌ سوخت‌ A/F استوكیومتری‌ كه‌ عدد 7/14 است‌ را همواره‌ كنترل‌ كرده‌ و به‌ محض‌ اینكه‌ سوخت‌ اضافی‌ تزریق‌ شود، قدرت‌ موتور بالا رفته‌ و مقادیر H2 و Co باقی‌ مانده‌ در اگزوز نیز زیاد می‌شود این‌ ناحیه‌ را سوخت‌ غلیظ‌ گویند. زمانی‌كه‌ سوخت‌ كاهش‌ می‌یابد قدرت‌ موتور كاهش‌ یافته‌ كه‌ میزان‌ اكسیژن‌ موجود در اگزوز زیاد می‌شود این‌ ناحیه‌ را ناحیه‌ سوخت‌ رقیق‌ گویند. 

بیشتر موتورها حول‌ نقطه‌ استوكیومتری‌ كار می‌كنند. برای‌ كاهش‌ بهتر و موثرتر میزان‌ آلودگی‌ خروجی‌ اگزوز بهتر است‌ از مبدل‌ كاتالیست‌ سه‌ راهه‌ استفاده‌ كنیم‌. بطوری‌كه‌ H2 و Co با اكسیژن‌ باقی‌ مانده‌ واكنش‌ می‌دهد و با احیای‌ Co2 Nox و H2o وN2  تولید می‌شود. سنسور اكسیژن‌ كه‌ برای‌ كنترل‌ و تنظیم‌ موتور در نقطه‌ استوكیومتری‌ به‌ كار می‌رود، میزان‌ ولتاژ خروجی‌ آن‌ در حالت‌ سوخت‌ غلیظ‌ 1 و یا سوخت‌ رقیق‌ صفر است‌. این‌ عدد در این‌ نقطه‌ دارای‌ نوسانات‌ ناگهانی‌ بوده‌ كه‌ كنترل‌ آن‌ در نقطه‌ استوكیومتری‌ وظیفه‌ سنسور لامبدا است‌.

یك برنامه پایه در ECU زمان باز بودن دهانه انژكتور را بر اساس اطلاعات بار موتور (كه به میزان هوای ورودی و دور موتور است) محاسبه می كند. زمان محاسبه شده بطور مستقیم برای كنترل انژكتورها مورد استفاده قرار نمی گیردبلكه در مدار كنترل لامبدا اصلاح می شود. به منظور تنظیم بهینه زمان پاشش سوخت برای برقراری نسبت درست هوا-سوخت سیگنالی از سنسور اكسیژن به مدار كنترل لامبدا فرستاده می شود

سنسور اكسیژن‌ به‌ ECM كمك‌ می‌كند تا مقدار سوخت‌ مصرفی‌ لازم‌ را براساس‌ مقدار اكسیژن‌ عبوری‌ از اگزوز مشخص‌ كند. در سطح‌ دریا میزان‌ نسبت‌ سوخت‌ به‌ هوا جهت‌ احتراق‌ كامل‌ (نسبت‌ سوخت‌ استوكیومتری‌) 7/14 است‌. این‌ نسبت‌ عددی‌ 7/14 به‌ 1 معادل‌ عدد لامبدای‌ 1 است‌ و به‌ این‌ دلیل‌ Bosch سنسورهایش‌ را سنسورهای‌ لامبدا نامیده‌ است‌. در عدد لامبدای‌ 1/3 و بالاتر، میزان‌ سوخت‌ آنقدر زیاد می‌شود كه‌ جرقه‌ صورت‌ نخواهد گرفت‌.

یك سنسور o2چگونه كار می كند؟

یك سنسور o2 یك ژنراتور شیمیایی می باشد كه پی در پی به مقایسه بین اكسیژن درونی لوله چند سوراخه و هوای درون موتور می پردازد. اگر این مقایسه مقدار كمی اكسیژن را در لوله چند سوراخه نشان دهد یك ولتاژ تولید می شود. خروجی سنسور معمولا بین 0و 1.1 ولت می باشد. وقتی موتور سوختی بیش از حد نیازش داشته باشد همه اكسیژن موجود در گاز مصرف می شود. این امر ولتاژی بیش از 0.45 ولت ارسال میكند اگر موتور بی حاصل رها شود همه سوخت از بین می رود و می سوزد و اكسیژن اضافی در سیلندر باقی می ماند و در بخار جریان می یابد

این سنسور نه تنها در صنعت خودروسازی بلكه در كوره های ذوب فولاد و فلزات دیگر و همچنین شیشه نصب می شود.

در نیروگاه های تولید برق با استفاده از حسگر مذكور نه تنها به بازدهی بهتر سوخت بلكه به اصلاح كیفیت هوا نیز نایل شده اند

موتورهای‌ جدید كه‌ اخیرا ساخته‌ شده‌اند، طوری‌ طراحی‌ شده‌اند كه‌ در حالت‌ حداقل‌ سوخت‌ كاركرده‌ تا سوخت‌ را بیشتر ذخیره‌ كنند.

این‌ موتورها عموما در نسبت‌ A/F بین‌ 20 تا 25 كار می‌كنند. كنترل‌ موتور در این‌ حالت‌ توسط‌ سنسور لامبدا، به‌ علت‌ حساس‌ نبودن‌ سنسور میسر نیست‌.

 

 

منابع

1.ابزار کنترل : حسگرها ومبدل ها/تالیف:محمودخاقانی میلانی._ ویرایش دوم_ تهران:دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.1385

2.سیستم سوخت رسانی انژکتوری در موتورهای بنزینی/ گردآوری وتالیف امید معصومی_ عباس حسین کلانتر._ تهران نوربخش:مرکزآموزش شرکت سایپایدک_1383

3.اصول وکاربرد سنسورها / پیتر هاپمن

. http://hotsprit.mihanblog.com/1384/09/Page-3.ASPX4.

5. http://mechanic-net.blogfa.com

6. http://www.sapemco.com/fa/gasengine-f.htm

7. http://saipa.persianblog.com

8. http://www.car-stuff.com

9. http://www.vernier.com/products.html

10. http://khodrosite.persianblog.com

11.http://hotrace.blogfa.com/85032.aspx

12. http://saba.kntu.ac.ir/eecd/ecourses/instrumentation/projects/reports/Pollution/irankhodro.htm

13. http://www.alphasense.com

14.www.bosch-semiconductors.de

15. http://www.poweronline.com/content/news/articl/sp


صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :