برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

این مقاله به تذکر در مورد ضرورت اتخاذ و اجرای مستمر برنامه نگهداری و تصفیه آب برجهای خنک کن توسط شرکتها می پردازد. چرا؟به این دلیل که عدم توجه به این موضوع مهم منجر به مخاطره افتادن سلامت و ایمنی کارکنان، شهرت شرکت، و راندمان عملیاتی خواهد. تمامی این موارد توسط وضعیت غیر ایمن یک برج خنک کن به طور چشمگیری تحت تأثیر قرار می گیرند.

در سال 2001 یک شرکت بزرگ سازنده اتوموبیل که در سراسر جهان شعبه دارد تراژدی تلخی را تجربه کرد؛ زمانی که چهار نفر از کارکنان نگهداری تأسیسات شرکت به یک بیماری با علائم شبیه پنومونی مبتلا شدند که در نهایت دو نفر از آنها جان خود را از دست دادند. علت مرگ آنها بیماری لژیونر بود که توسط باکتری لژیونر یافت شده در یکی از برجهای خنک کن شرکت ایجاد شده بود. این شرکت سریعاً اقدام به اجرای برنامه تحلیل علت نمود بدین ترتیب که برجهای خنک کن خود را در تمام نقاط دنیا مورد بازرسی قرار داد تا نحوه نگهداری آنها را ارزیابی کرده و بهترین شیوه های نگهداری را تعیین کند. این امر نهایتاً منجر به تدوین یک رویّه پایش و نگهداری عالی گردید که تضمین می کند چنین تراژدی هایی هرگز در این شرکت تکرار نخواهد شد.

چگونه تراژدی لژیونر اتفاق می افتد؟

جالب است بدانید که وقتی فردی از یک برج خنک کن غیر ایمن بیمار می شود، این در اکثر اوقات نتیجه سهل انگاری فاحش شرکت نیست؛ بلکه معمولاً از این امر ناشی می شود که شرکت درک روشنی از لزوم همتر از بودن برنامه تصفیه آب با مدیریت موثر ذرات آشغال و برنامه نگهداری برج خنک کن ندارد. در حالی که این شاید بدیهی به نظر رسد که اگر مقدار ذرات آشغال داخل یک برج خنک کن از دوزاژ تعیین شده مواد شیمیایی زیست کش تجاوز کند، این دوزاژ سریعاً به مصرف رسیده و تأثیر ناچیزی بر فعالیت بیولوژیک خواهد داشت. به عبارت دیگر، حضور مقدار زیاد ذرات آشغال توأم با وقوع فعالیت بیولوژیک در یک برج خنک کن می تواند دوزاژ شیمیایی را از توان بیاندازد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که برجهای خنک کن هواشوی های بسیار کارآمدی هستند؛ هر چیزی که همراه هوا از داخل برج خنک کن عبور می کند به احتمال زیاد در برج گیر افتاده و به داخل آب کشیده می شود.

وقتی ذرات آشغال آلی نظیر دانه های گیاهان، برگها، حشرات، گرده ها، چمن، پرندگان و فضولاتشان و غیره، به داخل آب وارد شده و تجزیه می شوند، این امر همراه با دماهای نسبتاً گرم آب یک محیط غنی از مواد مغذی برای رشد باکتریها از جمله لژیونلا ایجاد می کند. علاوه بر این، بسیار مهم است که بدانید اگر حجم ذرات آشغال تجزیه شده از توانایی دوزاژ مواد شیمیایی در تأمین کنترل تجاوز کند، برج خنک کن بی سر وصدا خطرناک خواهد شد حتی وقتی که تزریق مواد شیمیایی هم ادامه پیدا کند. واقعیت امر این است که در چنین وضعیتی شرکتها به طور کاذب از ایمن بودن برجهای خنک کن خود احساس امنیت می کنندچرا که یا خودشان دارند آب برج را تصفیه می کنند یا اینکه یک شرکت تصفیه آب را استخدام کرده اند تا با تعیین سطوح دوزاژ مواد شیمیایی، ایمن بودن برج را تضمین کند. اما در هر دو حالت، اگر مدیریت ذرات آشغال آلی همتراز با سطوح دوزاژ تصفیه آب نبوده و جزء یکپارچه ای از فرآیند نگهداری قلمداد نشود، به احتمال خیلی زیاد برج خنک کن به یک خطر تهدید کننده سلامت و ایمنی تبدیل خواهد شد. این مهم نیست که برج خنک کن چقدر بزرگ یا کوچک باشد؛ باکتریها از جمله لژیونلا تفاوتی قائل نمی شود؛ آنها در هر برجی که از مدیریت و نگهداری ضعیفی برخوردار باشد رشد و تکثیر خواهند کرد.

 

یک سوال بدیهی

نسبت مواد شیمیایی تصفیه آب به بار آشغال داخل برج چقدر باید باشد تا ایمنی برج خنک کن تضمین شود؟ اگرچه این سوال بدیهی به نظر می رسد، اما  پاسخ آن اینگونه نیست. ذرات آشغال آلی بسته به موقعیت برج و زمان سال، با غلظتهای متفاوتی داخل برجهای خنک کن کشیده می شوند. هر نوع آشغال نیز مقدار متفاوتی از مواد شیمیایی زیست کش و مهار کننده های رسوبگذاری را ایجاب می کند؛ بنابراین نسبت مشخصی وجود ندارد که بتوان به طور ثابت برای هر برج خنک کنی به کار برد. از اینرو مطمئن تر آن است که گفته شود اگر شما برنامه نگهداری مداومی را به کار نگرفته باشید که مخصوصاً از ورود ذرات آشغال آلی به داخل برج خنک کن پیشگیری کند، به مواد شیمیایی تصفیه کننده بیشتری نیاز خواهید داشت تا برج را ایمن نگه دارد.

البته ممکن است بعضی ها بگویند برج را با مواد شیمیایی سیراب کنید تا ایمنی کامل برج تضمین شود؛ اما دستورالعملهای ایالتی و فدرال EPA (سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا) محدودیتهایی را از نظر نوع و مقدار مواد شیمیایی مورد استفاده قائل شده اند. بنابراین استفاده از تصفیه شیمیایی به تنهایی راه حل این مشکل نیست.

علاوه بر این، افزودن مواد شیمیایی برای جبران نگهداری ضعیف تنها یک میان بر بوده که تأثیر ناچیزی بر پیشگیری از کثیفی و گرفتگی fill، صافیها، شیرهای بلودان، چیلر و مبدلهای حرارتی خواهد داشت و می تواند نهایتاً منجر به مشکلات سلامتی و ایمنی و همچنین کاهش کارایی تجهیزات شود. اگرچه پاسخ سوال نسبت مواد شیمیایی به ذرات آشغال چندان واضح و مشخص نیست؛ اما پاسخ به این سوال که چگونه می توان یک برج خنک کن را ایمن نگه داشت؟ کاملاً روشن بوده و می توان به این صورت بیان کرد: برج خنک کن را عاری از ذرات آشغال نگه دارید و یک برنامه مناسب برای تصفیه آب به کار گیرید تا برج خنک کن به طور ایمن و موثر کار کند. این ممکن است بیش از حد ساده انگاشته شود؛ اما در واقع اگر شما ذرات آشغال را از برج خنک کن دور نگه دارید، می توانید زنجیرۀ غذایی کمک کننده به رشد باکتریها را در هم بشکنید. علاوه بر این، وقتی آب را تصفیه شیمیایی می کنید، محیط نامساعدی برای سکونت باکتریها ایجاد می شود. خلاصه اینکه، وقتی شما غذا و زیستگاه را برای باکتریها حذف می کنید، باکتریها هیچ علاقه ای به اقامت در برج خنک کن نخواهد داشت.

 

چگونه یک برج خنک کن ایمن نگه داشته می شود؟

در سالهای اخیر انجمن ASHRAE دستورالعمل های عالی برای نگهداری برج خنک کن تدوین کرده است که تحت عنوان دستورالعمل 12 شناخته می شوند. اگرچه این دستورالعملها بسیار مفیدند، اما شرکتها باید نهایتاً واقعیتهای راهبری و اقتصادی را در تدوین برنامه نگهداری سبک و سنگین کنند. از یک سو اگر رویه های نگهداری به صورت مکّرر، پردردسر یا پیچیده باشند، منجر به افزایش زمان از کارافتادگی سیستم، افت بهره وری و بالا رفتن هزینه های نگهداری خواهند شد. علاوه بر این، تمایل طبیعی انسانها این است که کارهای سخت و ناخوشایند را میان بر بزنند تا سریعتر تمام شود که این اغلب اوقات نتایج نامطلوبی را در پی دارد. از سوی دیگر، چنانچه فواصل زمانی بین امور نگهداری خیلی طولانی باشد، گرچه شاید مقرون به صرفه تر تمام شود؛ اما وضعیت برج خنک کن ممکن است در این فاصله ها به زیر حد مطلوب افت کرده و پرسنل نگهداری، کارکنان شرکت و عامه مردم را در معرض خطر جدی قرار دهد. بنابراین رویه های نگهداری باید جایی بین این دو حالت قرار گیرد و با برنامه تصفیه آب و مدیریت ذرات آشغال توأم گردد.

امروزه شرکتها گزینه های زیادی را برای مدیریت ذرات آشغال در اختیار دارند که عبارتند از : انواع فناویهای فیلتراسیون آب و فناوری فیلتراسیون هوای ورودی. فیلتراسیون آب، ذرات آشغال را بعد از اینکه به آب خنک کننده وارد شدند می زداید؛ در حالی که فناوری فیلتراسیون هوای ورودی با فیلتر کردن هوایی که وارد سیستم می شود، به نحو بسیار موثری از ورود ذرات آشغال معلق در هوا به برج خنک کن جلوگیری می کند. علاوه بر این، فیلتراسیون هوای ورودی را می توان در سیستمهای خنک کننده با پایه گلایکول و سایر سیستمهای کندانسور هوا خنک نیز مورد استفاده قرار داد تا ذرات آشغال معلق در هوا را از کویلها دور نگه داشته و راندمان بهینه سرمایش را میسر سازد.

برای تعیین نوع فعالیت نگهداری و فناوریهای مدیریت ذرات آشغال، ابتدا باید منبع ذرات آشغال را مشخص نمود. اگر منبع ذرات آشغال آبی باشد (مانند رسوبات و جلبک حاصل از رودخانه یا برکه، یا آب با محتوای بالای مواد جامد محلول)، فیلتراسیون آب در ترکیب با یک برنامه موثر تصفیه آب معمولاً بهترین راه حل بوده و از چیلر و مبدل حرارتی در برابر رسوبگذاری و کثیفی محافظت می کند.

اما از سوی دیگر چنانچه منبع ذرات آشغال وابسته به هوا باشد (مانند دانه های گیاهان، حشرات، برگها، برگهای سوزنی کاج، کاغذ، پرندگان و فضولاتشان، کاه و پوشال، نخاله های ساختمانی و غیره)، سیستمهای فیلتراسیون آب نمی توانند از ورود ذرات آشغال به برج خنک کن (مخصوصاً fill) جلوگیری کنند. در خصوص مشکلات مربوط به ذرات آشغال منتقله از هوا، بهترین راه حل ممانعت از ورود ذرات به سیستم با استفاده از فناوری فیلتراسیون هوای ورودی است که هوا را هنگام ورود به سیستم فبلتر می کند. فیلتراسیون هوای ورودی در ترکیب با یک برنامه موثر تصفیه آب در متوقف کردن هر آشغالی که باعث گرفتگی صافی ها، شیرهای بلودان، fill، چیلرها و مبدلهای حرارتی می شود بسیار موثر است؛ خلاصه اینکه فیلتراسیون هوای ورودی به نحو چشمگیری از کل سیستم محافظت   می کند. در موارد حاد که ذرات آشغال از هر دو منبع آبی و هوایی تواماً مشکل ساز هستند، هر دو فیلتراسیون هوای ورودی و فیلتراسیون آب در ترکیب با یک برنامه موثر تصفیه آب مورد نیاز خواهند بود تا برج خنک کن را ایمن نگه داشته و عملکرد پربازده آن را تضمین کنند.

ایمنی پرسنل

صرف نظر از اینکه چه نوع رویه هایی برای نگهداری برجهای خنک کن اتخاذ شده باشند، نکات احتیاطی در خصوص ایمنی پرسنل باید به عنوان جزء لاینفک از امور نگهداری رعایت شوند. مهمترین موارد احتیاطی این است که کارگران حین فعالیتهای نگهداری از ماسک، دستکش و لباس محافظ استفاده کنند تا از قرار گرفتن در معرض باکتریها مخصوصاً لژیونلا در امان بمانند. به این نکته مهم توجه کنید: آب خنک کننده نباید حتماً کثیف به نظر رسد تا خطرناک باشد؛ اینکه آب فقط زلال باشد به این معنی نیست که تمیز یا عاری از باکتری است. هر برج خنک کنی می تواند محل اقامت باکتریها باشد. همیشه و همیشه نکات احتیاطی را رعایت کنید زیرا به جز مواردی که آب مرتباً از نظر لژیونلا و سایر باکتریها تست می شود، باکتریها هرگز حضور خود را اعلام نخواهد کرد تا اینکه دیگر خیلی دیر شده باشد.

هزینه های مترتب بر یک برج بیمار

شرکتهایی که نکات احتیاطی لازم را رعایت نکرده و به نگهداری مستمر برج خنک کن اهتمام نمی ورزند، نه تنها ایمنی و سلامت کارکنان خود را در معرض خطر قرار می دهند؛ بلکه حرفه و شهرت خود را نیز به مخاطره می اندازند. هزینه های مترتب بر یک برج خنک کن آلوده به لژیونلا به قرار زیرند:

  • افت روحیه و کاهش بهره وری کارکنان به خاطر یک محیط کاری امن؛
  • برداشت منفی مشتریان از شرکت و عدم رغبت آنها به خرید کالا یا خدمات شرکت از ترس اینکه مبادا شیوع لژیونلا همگانی شود؛
  • کاهش درآمد خانواده ها وقتی که نان آور خانواده از لژیونلا مریض شده و یا می میرد؛
  • هزینه بالای مربوط به دادخواهی که قابل پیگیری است؛
  • بالا رفتن هزینه های بیمه شرکت وقتی که به خاطر فوت یا بیماریهای وابسته به شغل اداعای خسارت می شود.

در مقایسه با هزینه اجرای یک برنامه نگهداری پویا، موارد فوق الذکر وقتی که به صورت جداگانه یا جمعی مورد توجه قرار گیرند هزینه سرسام آوری را تحمیل خواهند کرد.

ازیک لیدر پیروی کنید.

شاید برای شما جای تعجب باشد که شرکت اتوموبیل سازی بزرگ که در ابتدای مقاله به آن اشاره شد، چگونه توانست از وضعیت تراژدیک به وجود آمده        بهره برداری کرده و از آن برای تدوین یک برنامه نگهداری در سطح جهانی استفاده کند. آنها یک کمیته نظارت با حمایت مدیریت اجرایی تشکیل دادند که مسئولیت آن کار کردن با مشاورین، متخصصین تصفیه آب و کارکنان نگهداری بود تا یک برنامه جهانی مدیریت آب را تدوین کنند. این برنامه در برگیرنده وظایف خاص نگهداری، روشها و رویه های نگهداری، برنامه زمانی نگهداری، مسئولیتهای مدیریتی و دستورالعملهای گزارش دهی است. نماینده حاضر در هر یک از ساختمان شرکت (در سراسر نقاط دنیا) به یک نماینده منطقه ای پاسخگو بوده که او نیز فعالیتها و نتایج کارها را به کمیته نظارت و شبکه مدیریت جهانی آن، همسانی برنامه آنها را در کلیه نقاط تضمین می کند ضمن اینکه ابزاری را در اختیار شرکت قرار می دهد تا توسط آن تغییرات و اصلاحاتی که موجب بهبود مداوم برنامه مدیریت جهانی آب می شوند را سریعاً به اجرا گذارند.

ایمن سازی برج خنک کن موشک هوا کردن نیست!

ایمنی برج خنک کن تنها مستلزم آن است که شرکتهایی که از برج خنک کن استفاده می کنند، رویه های نگهداری پویا و مستمری را تدوین و اجرا کنند که فناوری مدیریت موثر ذرات آشغال را با تکنیکهای تست و تصفیه موثر آب همتراز کند زیرا وقتی این عناصر در یک راستا باشند، نتیجه آن عملکرد ایمن، سالم و پربازده برج خواهد بود.

از: Randy Simmons

مأخذ: ACHR News, June 2008

ترجمه: دکتر سید علی اکبر طباطبایی

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :