برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

علل بروز حوادث در شبكه توزیع نیرو
علل بروز حوادث در شبكه توزیع نیرو
آگاهی و بررسی دقیق علل بروز حوادث در شبکه‌های توزیع نیرو می‌تواند نقش بسیار مهمی را در نگهداری و بهره‌برداری مطلوب از شبکه ایفا نماید، به همین دلیل ریشه‌یابی و انعکاس علل بروز حوادث مذکور در سطح کشور مربوط به کلیه شرکتهای برق منطقه‌ای کمک شایانی در پیشگیری و تقلیل حوادث مشابه خواهد نمود.
در این مقاله علل خروج فیدرهای 20 کیلوولت پستهای 63 کیلوولت جنوب‌شرق تهران مورد بررسی و بحث قرار می‌گیرد.

چكیده:

آگاهی و بررسی دقیق علل بروز حوادث در شبكه‌های توزیع نیرو می‌تواند نقش بسیار مهمی را در نگهداری و بهره‌برداری مطلوب از شبكه ایفا نماید، به همین دلیل ریشه‌یابی و انعكاس علل بروز حوادث مذكور در سطح كشور مربوط به كلیه شركتهای برق منطقه‌ای كمك شایانی در پیشگیری و تقلیل حوادث مشابه خواهد نمود.

در این مقاله علل خروج فیدرهای 20 كیلوولت پستهای 63 كیلوولت جنوب‌شرق تهران مورد بررسی و بحث قرار می‌گیرد.

 


شرح مقاله:

رشته توزیع در همه زمینه‌ها به كوشش و تلاش وافری نیاز دارد زیرا حدود نیمی از سرمایه‌گذاری صنعت برق در این رشته خرج می‌گردد كه در صورت رعایت مواردی چند منجر به صرفه‌جوئیهای قابل توجه خواهد شد.

معمولاً توجه كمتری به سیستم توزیع در مقایسه با سیستم تولید و انتقال مبذول می‌گردد ولی بایستی توجه داشت كه اگر به سیستم توزیع توجه كافی نشود نمی‌توان برروی درآمد حاصله آن زیاد حساب كرد، لذا در این مقاله علل بروز حوادث در شبكه توزیع نیرو كه منجر به قطع فیدرهای 20 كیلوولت شده است مورد بررسی قرار می‌گیرد.

گزارشات معایب ایجاد شده در شبكه 20 كیلوولت در سال 1365 مربوط به محدوده امور توزیع جنوب‌شرق تهران مورد بررسی قرار گرفته است و علل بروز قطع فیدرهای 20 كیلوولت پستهای 63 كیلوولت مربوط به شبكه هوائی یا زیرزمینی و تجهیزات بصورت تفكیك مشخص و بیان گردیده است.

در این بررسی قطع فیدر بعلت كمبود نیرو و یا نیاز به سرویس خط و ضرورتاً قطع فیدر به صورت دستی قید نشده بلكه صرفاً قطع فیدرها بعلت بروز حادثه و یا علل زودگذر منظور گردیده است.

بررسیهای انجام شده در شبكه‌های توزیع نیروی جنوب‌شرق تهران نشان می‌دهد كه در سال 1365 فیدرهای 20 كیلوولت پستهای 63 كیلوولت این منطقه بدلایل مختلفی از مدار خارج شده‌اند كه جدول (1) علل این خروج را نشان می‌دهد.

براساس جدول (1) بطور كلی می‌توان عیب‌ها را به دو دسته زیر تقسیم نمود:

الف‌: عیبهای زودگذر كه پس از وقوع روی شبكه باعث قطع فیدر 20 كیلوولت شده ولی مجدداً می‌توان شبكه را پس از چند لحظه تحت تانسیون قرار داد.

ب‌: عیبهای دائم كه بعد از ایجاد شدن روی شبكه و قطع فیدر 20 كیلوولت، در صورت رفع نقص و یا خارج نمودن قسمتی از شبكه معیوب از مدار نمی‌توان شبكه مذكور را مجدداً تحت تانسیون قرار داد.

با توجه به اینكه در جدول (1) شرح علل بروز قطع فیدرهای 20 كیلوولت تقریباً بروشنی بیان شده است معهذا به تشریح بعضی از موارد بشرح زیر اقدام گردیده است.




1ـ بررسی علل عیبهای زودگذر:

با بررسی آمارهای بدست آمده مشخص شده است بارندگی و باد و طوفان از عوامل مهم در ایجاد قطع فیدرهای 20 كیلوولت می‌باشند كه در اثر ایجاد حركت در شبكه هوائی در امتداد عرضی برخورد دو فاز حادث می‌گردد.

برروی تیرهای منصوبه در زوایای 20 درجه و به بالا در صورتیكه شبكه از دو طرف انتهائی نشده باشد استفاده از مقره بشقابی آویز باعث می‌گردد كه شبكه 20 كیلوولت برروی پایه مذكور به كنسول نزدیك شده و در اثر بروز عوامل جوی مورد اشاره و حركت خط 20 كیلوولت و نتیجتاً نزدیك شدن بیش از حد فاز به كنسول تیر، ایجاد جرقه زدن می‌گردد و همچنین بعضاً بعلت وجود عیب روی شبكه و در نتیجه قطع فیدر 20 كیلوولت مربوطه، باعث قطع یك فیدر 20 كیلوولت دیگر نیز می‌شود كه تاكنون علت این امر و چگونگی جلوگیری از آن مشخص نشده است. پرواز پرندگان از روی كنسول تیرهای سیمانی، خصوصاً در حالتیكه میله مقره ثابت از نوع كوتاه باشد ایجاد اتصال كوتاه بین یك فاز و كنسول كه از طریق آرماتور تیر زمین خواهد شد می‌گردد.

همچنین مشاهده شده است در كنار مزارع برخاستن پرندگان بطور دسته جمعی از روی فازهای یك فاصله از خط هوائی كه معمولاً بعلت خاصی از جمله عبور یك وسیله نقلیه از حوالی آن منطقه صورت می‌گیرد باعث حركت هادیها و نتیجتاً كم شدن فاصله هوائی دو فاز شده و ایجاد جرقه زدن می‌شود. وجود اجساد پرندگان در پای تیر یا در امتداد شبكه بیانگر این مطلب می‌باشد.


2ـ عیبهای دائم:

1ـ2ـ بررسی علل عدم جریان گرفتن فیدرهای 20 كیلوولت و یا قطع مجدد آنها:

در اثر وجود اشكال و یا ازدیاد بار شبكه، فیدر 20 كیلوولت زیر بار قرار نگرفته و یا ظرف مدت كوتاهی مجدداً قطع خواهد نمود كه پس از بررسی در صورتیكه قطع فیدر مربوط به ازدیاد بار نباشد پس از بازدید شبكه و در صورت مشخص بودن نقطه اتصال، این قسمت از شبكه كه برروی آن ایجاد اتصال شده است جهت انجام اقدامات لازم و رفع نقص از مدار خارج می‌گردد و بقیه مدار تحت تانسیون قرار می‌گیرد ولی پاره‌ای از موارد پس از بررسی عینی شبكه عیب ظاهراً قابل تشخیص نیست كه در اینحال نقاط ارتباط شبكه از جمله ارتباط سركابلهای هوائی به شبكه، سركابلهای داخلی، سكسیونرها، ترانسها وجمپرها كه در این نقاط بعلت شل شدن احتمالی پیچ و مهره‌ها امكان جرقه زدن وجود دارد نیاز به آچاركشی خواهد داشت.

شكستن مقره و یا بروز ترك برروی مقره در اثر مرور زمان و در مواقع بارندگی نیز باعث اختلال در شبكه می‌گردد.

جدا شدن هادی شبكه از مقره اتكائی و افتادن آن برروی كنسول كه معمولاً در اثر خوب متصل نشدن هادی به مقره و در اثر باد و طوفان كه به مرور زمان باعث قطع اتصال می‌شود و در اینحال بعلت اتصال فاز به زمین، فیدر 20 كیلوولت زیر بار قرار نمی‌گیرد.

سقوط اشیاء رویشبكه 20 كیلوولت هوائی مانند قطعات فلزی كه معمولاً در محدوده شهرها در اثر باد و طوفان و از روی ساختمانهای بلند به پائین می‌افتند یا قرار گرفتن شاخه‌های درختان در بین فازهای شبكه هوائی در هنگام باد و طوفان و در مواقع بارندگی ایجاد اتصالی را می‌نماید.

2ـ2ـ بررسی چگونگی اتصالی روی كابلهای زیرزمینی:

در جدول (1) تعداد كل اتصالی 137 مورد اعلام شده است كه از این تعداد 6 مورد در اثر برخورد بیل مكانیكی یا لودر و 18 مورد كلنگ خوردگی به كابل 20 كیلوولت می‌باشد و 15 مورد اتصالی برروی كابل اختصاصی 20 كیلوولت مشترك و همچنین 2 مورد اتصالی برروی كابل فشار ضعیف شبكه توزیع باعث قطع فیدر 20 كیلوولت شده است همچنین 96 مورد نیز بعلت بروز اتصالی برروی كابل یا مفصل 20 كیلوولت ایجاد قطع جریان فیدر مربوطه را نموده است، كه در مورد اخیرالذكر از دیدگاهی دیگر در جدول (2) محل و چگونگی اتصالی در كابلهای 20 كیلوولت زیرزمینی توزیع نیرو شهر تهران در سه ماهه اول سال 1366 و اواخر سال 1365 مورد بررسی قرار گرفته است.


3ـ2ـ بررسی نقاط و چگونگی اتصالی كابلهای زیرزمینی:

براساس جدول (2) از مجموع 213 مورد رفع اتصالی كه برروی كابلهای 20 كیلوولت محدوده توزیع نیروی تهران صورت گرفته است، 57% آن روی كابل ایجاد گردیده است كه عواملی همچون كلنگ‌خوردگی و برخورد بیل مكانیكی به كابل و یا شكسته شدن كابل 20 كیلوولت در هنگام اجرای عملیات كابلكشی عامل آن بوده است، 17% بروز اتصالی بعلت وجود نقص در داخل یا گلوئی مفصل 20 كیلوولت ایجاد گردیده و 26% نیز بعلت بروز اتصالی در داخل مفصل 20 كیلوولت سبب تركیدن مفصل 20 كیلوولت شده است كه جمعاً 43% نقاط اتصال در داخل مفصل 20 كیلوولت مشاهده شده است.


4ـ2ـ بررسی علل بروز نقص روی سركابل:



علل و محل بروز نقص در سر كابلهای 20 كیلوولت مربوط به محدوده توزیع نیروی تهران در سه ماهه اول سال 1366 و اواخر سال 1365 كه منجر به تعمیر یا تعویض سركابل بوده مورد بررسی قرار گرفته است كه نتایج در مورد 66 حادثه در جدول (3) منعكس می‌باشد.

معمولاًدر صورتیكه سركابل نشت روغن نداشته باشد و با انجام سرویس مرتب كمبود روغن آن جبران گردد كمتر برروی چنین سركابلی ایجاد حادثه خواهد شد زیرا وجود نشتی خصوصاً برروی سركابل داخلی باعث آن خواهد شد كه نه تنها مواد داخل محفظه آن بتدریج و در اثر گرما به خارج انتقال یابد بلكه بعلت اختلاف سطح سركابلهای هوائی از محل سركابلهای منصوبه در داخل پست‌های زمینی باعث پائین آمدن سطح روغن در داخل سركابل هوائی نیز شده كه در صورت عدم تأمین روغن لازم باعث بروز نقص فنی خواهد گردید.



جنس اغلب كابلشوها مس با آب نیكل می‌باشد كه در هنگام ارتباط شبكه هوائی 20 كیلوولت به سركابل هوائی منصوبه پس از استفاده كابلشو مناسب برروی سیم ارتباط شبكه 20 كیلوولت كه از آلومینیوم یا آلیاژ آن می‌باشد به سركابل اتصال می‌یابد، پس از مرور زمان بعلت شل بودن پیچ و مهره در نقطه اتصال كابلشو و یا بعلت استفاده از دو نوع هادی مختلف و مس و آلومینیوم ایجاد خوردگی و عدم ارتباط كابل در آن نقطه و در نتیجه بروز شعله خواهد شد.

سه مورد تصادم وسیله نقلیه با تیر و در نتیجه صدمه به تیر برق و كابل 20 كیلوولت كه در داخل لوله و برروی آن نصب بوده است ایجاد اتصالی برروی كابل و به فاصله حدود 5 متری سركابل هوائی نموده و در این حال باعث تركیدن سركابل گردیده است.

5ـ2ـ بررسی یك حادثه مربوط به تركیدن سركابل در اثر نفوذ رطوبت هوا به داخل كابل زیرزمینی:

به منظور تغذیه یكی از پستهای زمینی در جنوب تهران از طریق پیمانكار نسبت به انجام عملیات كابلكشی بین دو پست كه یكی از آنها تحت تانسیون بوده است اقدام می‌گردد كه پس از نظارت و اتمام كار كابلكشی می‌بایستی توسط كارفرما از دو طرف كابل، سركابل داخلی نصب شود كه به سبب زیادی حجم كارها انجام این عمل چند ماه به تعویق می‌افتد و بعلت عدم پلمپ شدن كابل از دو طرف باعث خارج شدن كمی روغن از كابل روغنی 20 كیلوولت 185 × 3 میلیمتر مربع می‌گردد. استادكار مربوطه در هنگام نصب سركابل متوجه این مطلب شده و حدود 4 متر از طرفین كابل را كه در محوطه داخلی و كف پست قرار داشته قطع می‌نماید و دو دستگاه سركابل داخلی برروی كابل یاد شده نصب می‌نماید. علیرغم اینكه لازم بود یادآوری شود تا قبل از تحت تانسیون قرار گرفتن این كابل كه حداقل 10 درصد از نظر نفوذ رطوبت مشكوك بوده است با استفاده از وسایل موجود تست بعمل آید معهذا باین مهم توجه نشده و اتمام كار صادر می‌شود. بلافاصله بعد از تحت تانسیون قرار گرفتن كابل یكی از سركابلها بعلت وجود رطوبت در كابل صدمه می‌بیند كه مجدداً پس از جمع‌آوری آن و قطع حدود سه متر دیگر از كابل مجدداً سركابل دیگری مورد استفاده قرار گرفته و پس از تست آن تحت تانسیون گذاشته می‌شود.

6ـ2ـ بررسی علل معیوب شدن ترانسفورماتور توزیع:

از جدول (1) ملاحظه می‌شود كه در یك درصد از علل قطع فیدرهای 20 كیلوولت مربوط به بروز نقص در ترانسفورماتور اعلام گردیده است. معمولاً در فصل سرما، از آنجا كه داخل ساختمان پستهای زمینی گرمتر از فضای خارج می‌باشند در صورتیكه امكان ورود حیوانات وجود داشته باشد احتمال بروز حادثه متصور است و براساس آمار موجود، قرار داشتن گربه برروی ترانسفورماتور پستهای زمینی در چهارچوب مورد حادثه آفرین بوده است.

بالا بودن بار از حد مجاز و یا نامتعادل شدن بار هر یك از فازهای ترانسفورماتورهای توزیع و یا عدم سرویس به موقع و كمبود روغن آن كه معمولاً در اثر نشتی روغن ایجاد می‌گردد در بروز نقص در ترانسفورماتور مؤثر می‌باشند.

در شبكه‌های هوائی توزیع نیروی فشار ضعیف كه بصورت غیراستاندارد در گذشته ایجاد شده است معمولاً سیم نول در پائین شبكه قرار دارد و بدین لحاظ عملاً مشاهده می‌شود كه در هنگام دائر نمودن انشعابات تكفاز از شبكه هوائی، تعادل بار مورد توجه قرار نگرفته بلكه از نزدیكترین فاز كه در دسترس كارگر نصب انشعاب می‌باشد ارتباط داده می‌شود كه این عمل باعث نامتعادلی بار در ترانسفورماتور می‌گردد.

مصرف بی رویه نیروی برق توسط دائر كنندگان انشعابات برق غیر مجاز هم باعث ایجاد نامتعادلی بار و بعضاً بالا بردن بار ترانسفورماتورها از حد مجاز می‌شوند.


3ـ پیشنهاد:

بابررسی آماری جدول (1) مشاهده می‌شود كه 86/71 درصد اتصال كوتاه خطوط بصورت زودگذر می‌باشند كه بدین ترتیب بمنظور تقلیل تعداد دفعات قطع و وصل دیژنكتور فیدرهای 20 كیلوولت و صرفه‌جوئی در هزینه‌ها و تقلیل مدت خاموشی مشتركین نیاز به نصب ریكلوزر در نقاطی از شبكه كه ضروری بنظر می‌رسد محسوس است بشرط آنكه در سرویس و بهره‌برداری دستگاه یاد شده رعایت و توجه لازم بعمل آید.

اقدام بموقع بمنظور هرس درختان بلندی كه در مسیر و زیر شبكه هوائی توزیع نیرو قرار دارند به میزان چشكگیری در جهت تقلیل بروز اتصالی در شبكه هوائی مؤثر خواهد بود، همچنین در صورتیكه در هنگام طراحی شبكه هوائی و نیز اجرای طرح و احداث آن بیشتر دقت بعمل آید و تنش دادن خط با درنظر گرفتن دمای محیط و مقطع سیم و با توجه به جداول استاندارد صورت پذیرد از تعداد عیبهای زودگذر به مقدار زیاد كاسته خواهد شد.

هماهنگی و همكاری بیشتر فیمابین ادرات شركتهای برق منطقه‌ای با شركت مخابرات، شركت گاز، شهرداریهای مناطق و سازمان آب و ... در امر نظارت برانجام حفاریهای معابر و همچنین استفاده از نوار مخصوص هشدار دهنده مسیر كابل برق در هنگام كابلكشی باعث تقلیل حوادث مربوط به كلنگ‌خوردگی یا برخورد بیل مكانیكی به كابل برق خواهد شد. بررسیهای انجام شده نشان می‌دهد كه انجام اقداماتی همچون آموزش كاركنان در همه سطوح در ارتباط با شغل پرسنل و باز آموزی دوره‌ای كلیه كارگران به منظور هر چه بیشتر بالا بردن كیفیت انجام طرحها و همچنین ایجاد امكانات لازم مربوط به اجرای اصولی طرحها جهت رعایت كامل موارد استاندارد و نیز انجام نظارت دقیقتر و بالاخره فراهم نمودن امكانات سرویس و بازدید منظم از شبكه و تجهیزات منصوبه در حد لزوم می‌تواند در تقلیل حوادث شبكه بخوبی نقش خود را نمایان سازد.

4ـ نتیجه:

با نگرشی اجمالی بر چگونگی ایجاد هر یك از علتها كه باعث خاموشی یك منطقه برای مدت زمانی می‌گردد این نكته را آشكار می‌سازد كه در صورت صرف توجه بیشتر و انجام اقداماتی نه چندان دور از دسترس می‌توان حوادث روی شبكه را به حداقل رسانده و بدین طریق نه تنها عمر بعضی از قطعات و لوازم شبكه را در حد طبیعی برسانیم بلكه از نظر تقلیل هزینه‌ها و جلب رضایت نسبی مشتركین نیز اقدام مؤثر خواهد شد.

5ـ منبع و مرجع:

گزارش‌های روزانه اتفاقات شبكه امور توزیع جنوب‌شرق.


6ـ قدردانی:

از آقایان خسرو خاقانی و منوچهر لایق كه با ارائه ارشاداتشان در تهیه مقاله مرایاری نموده‌اند قدردانی و تشكر می‌نمایم.

برگرفته از وبلاگ : http://jalilianfar3309.blogfa.com

 

 

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :