برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)


مقدمه ای در مورد صدا.

صدا ها در زندگی تمام موجودات سطح زمین نقش ارتباطی و مهمی ایفا کرده اند.
از ایجاد ارتعاش بین تار های صوتی فرد آوایی تولید میشود که به واسطه ی عبور هوا از حنجره و نزدیک شدن تارهای صوتی به یک دیگر اصوات مختلفی ایجاد میشود.
به طور مثال در مواقعی که یک موجود اعم از انسان که اشرف مخلوقات میباشد و قدرت عقلانی و تفکر بسیار پیچیده و فراتر از حد دیگر موجودات سطح زمین دارد و چه حیوانات که بر اساس غریزه های خدادای و گاها بر اساس هوش محدود و صفات ارث بری خود کارهایی انجام میدهند از صدا به عنوان یک گذرگاه ارتباطی میان دیگر اعضای گروه خود استفاده می کنند.
به طور مثال وقتی یک فرد یا حیوانی درون دام گرفتار شود و گاها زخمی هم باشد از این رابط ارتباطی استفاده و با ایجاد صدا های بلند سعی بر مطلع کردن دیگر اعضای گروه خود را دارد.
مثل فریاد زدن انسان.
صدا های و صوت ها مختص انسان و حیوانات در طبیعت نمیباشد به طور کلی صداهای ایجاد شده از امواج دریا ها و صداهای ایجاد شده از رانش زمین و صدا های ایجاد شده از آتش فشان ها و زلزله و ....... میتواند از عاملان تولید صدا در چرخه ی طبیعت باشد.
اما در این بین اصواتی هم هستند که از طرق مختلف ایجاد شده اند و ریشه ی طبیعی ندارند مثل: صدای تولید شده در اثر تخریب کوه ها با دینامیت . صداهای تولید شده در اثر انفجار بمب ها ی جنگی مثل بمب اتم و به طور کلی صداهای تولید شده از تجهیزات جنگی. صداهای تولید شده ناشی از خودرو ها و ماشین آلات صنعتی و کشتی و فطار و .... که این ها همگی نوعی از آلودگی صوتی مزاحم در کره زمین بوده اند که رفته رفته توسط انسان ها تولید شده و امروزه بر تعداد آنها نیز افزوده میشود و در آینده رشد چشم گیر تری از این قضیه شاهد خواهیم بود.

بطور كلی می‌توان تأثیرات آلودگی صوتی بر روی انسان را به چند قسمت زیر تقسیم‌بندی كرد:
1- كاهش شنوایی
2- اثرات بالینی
3- تأثیر بر خواب
4- اثرات روحی و روانی
5- اختلال در مكالمات
اثرات سر صدا بر روی گیاهان و حیوانات
این تاثیرات مخرب فقط شامل حال انسان ها نیست بلکه گیاهان و حیوانات را نیز در شعاع تخریب خود قرار داده است به طوری که با ایجاد سرو صدا رشد گیاهان کاهش و برعکس در پرورش گیاهان گل خانه ای تحت تاثیر موسیقی رشد پیدا میکنند در خصوص حیوانات نیز اینگونه میباشد که مهاجرت بی‌موقع حیات وحش و پرندگان، خونریزی های گوش، سقط جنین، بی‌اشتهایی، كاهش شیر در حیوانات شیرده و كوتاه شدن طول عمر آنها می‌شود.

استانداردهای آلودگی صوتی:
در فاصله بین یك تا دو دهه اخیر، در اكثریت كشورهای جهان توجه خاصی نسبت به مسئله صدا و آلودگی ناشی از آن بوجود آمده كه منجر به تدوین آئین نامه‌ها و اجراء قوانین خاص مبارزه با آلودگی صوتی در آن كشورها شده است. در كشور ما نیز اقداماتی در خصوص مبارزه با این آلاینده زیست محیطی آغاز شده كه برای دستیابی به شرایط بهینه و بمنظور بررسی و برآورد تاثیرات صدا، لازم است دو نوع استاندارد در ایران تعیین شود:

1. ambient or environment standards: این استاندارد حد آستانه مجازی را برای محیط‌های مختلف شهری تعیین می‌نماید. در صورتیكه هر فردی چه بعنوان عابر و یا بعنوان ساكن در یك منطقه مسكونی و یا بعنوان شاغل در یك منطقه تجاری یا صنعتی تحت آستانه‌های مجاز زیست‌محیطی قرار داشته باشد، دچار عوارض سوء صدا نخواهد گردید.

2. emission standards: با استفاده از این استاندارد، میزان ترازهای خروجی منابع ایجاد كننده صدا قابل مقایسه و ارزشیابی می‌باشد. استانداردهای زیست‌محیطی لازم است بمنظور آسایش و آرامش انسان تعیین گردد.
لذا شفاف نمودن و تعیین دقیقاین استانداردها به نوع رفتار، فرهنگ، آداب و رسوم و بالاخره به ساختار فیزیكی شهرها بستگی خواهد داشت، بهمین دلیل در تعیین این نوع استانداردها در كشورهای مختلف تفاوتهایی دیده شده است.
در جدول زیر استاندارد زیست محیطی كشورمان را كه توسط سازمان حفاظت محیط زیست اعلام گردیده مشاهده می‌نمائیم. مطابق این استاندارد مناطق شهری كشورمان به 5 دسته تقسیم شده است.

حدود مجاز صدا در هوای آزاد ایران
تصویر

روشهای كنترل و كاهش آلودگی صوتی :

جهت كنترل و كاهش آلودگی صوتی روش‌های مختلفی وجود دارد كه در زیر خلاصه‌ای از آنها ذكر شده است:
جهت كنترل آلودگی صوتی باید سه مرحله مد نظر قرار گیرد:
1- كاهش و كنترل صدای منبع تولید كننده صوت
2- كاهش و كنترل صدا در مسیر انتشار صوت
3- كاهش و كنترل صدا در محل دریافت صوت

برای تعیین مقاومت یا حساسیت به صوت از واحدی به نام دسی بل استفاده می کنیم .مقیاس مورد استفاده در محدوده صفر تا صد و چهل دسی بل فرار داردکه تقریبا نشان دهنده حیطه اصواتی است که انسان توانایی شنیدن آن را دارد.صوت صفر دسی بل بسیار ضعیف و تقریبا غیر قابل شنیدن و اصوات حدود 120 باعث درد در شنونده می شوند.مقیاس دسی بل یک مقیاس لگاریتمی است پس به صورت معمول و عادی کم یا زیاذد نمی شود.اضافه کردن 60 دسی بل به 60 دسی بل دیگر نتیجه 63 دسی بل را می دهد و افزایش 10 دسی بل به معنای افزایش حساسیت به اندازه 10 بار است از طریق مقیاس لگاریتمی به راحتی و به وضوح می توانیم رابطه و نسبت بین شدت تراز های اصوات پهن مختلف را ابراز کنیم . اگر قرار بود با واحد های واقعی مطابق با همین حیطه کار کنیم با اعدادی بین 100000000000000) تا 1 برخورد داشتیم .


تعریف نویز(سرو صدا):
روانشناسی: صوت نامطلوب، ناخوشایند و یا ناخواسته.
فیزیکی: مخلوطی از صوت های مختلف با طول موج ها و شدت های متفاوت که ترکیب مشخص و معینی نداشته و برای گوش ناخوشایندند.

اثرات نویز:

طبق برآورد محققان یک میلیون کارگر در کشور ما از صداهای بیش ازحد مجاز رنج می برند.
کاهش شنوایی (حتی تا مرز ناشنوایی) و خستگی شنوایی مهمترین اثرات فیزیولوژیکی هستند که از حدود dB90 شروع می شوند. افزایش ضربان قلب، افزایش فشارخون، تغییرات نامطلوب سیستم تنفسی و ترکیبات خون، میزان بازشدگی مردمک چشم و کم شدن میدان دید، قدرت تشخیص رنگ و از بین رفتن بینایی در شب و ... از اثرات سوء فیزیولوژیکی و نیز خواب نامناسب، استرس، آشفتگی ذهنی، کاهش فعالیت مغز، عدم توانایی در تمرکز مناسب، پرخواشگری و ... از آثار سوء روحی روانی بر روی افراد تحت نویز هستند. بدیهی است که این آثار، خود بر راندمان کاری افراد و نیز آرامش جامعه اثر بسیار نامطلوب خواهند داشت.
اگرچه انسان به سروصدا عادت و با محیط پرسروصدا تطابق می کند، ولی در حقیقت نویز یک عامل خستگی بوده و ظرفیت کار انسان را چه در مشاغل فکری و محتاج به دقت و چه در مشاغل بدنی و ساده کاهش می دهد.
براساس تجربیات انجام شده، با کاهش 5/14 درصد از نویز یک کارگاه بازده کار، 8/8 درصد و اشتباهات کاری نیز 29 درصد کاهش یافت، همچنین در یک تحقیق دیگر، با اندازه گیری میزان اکسیژن مصرفی اشخاص در یک محیط کار نشان داده شد که در یک محیط کار با نویز بیشتر مصرف اکسیژن 19 درصد بیشتر از محیط آرام است، که این نشان از فعالیت بیشتر بدن در محیط پرسروصدا و در نتیجه خستگی زود هنگام و کاهش راندمان ناشی از خستگی صوتی است.
عواملی که در ایجاد ناشنوایی شغلی مؤثرند:
شدت صوت، فرکانس، مدت مواجهه، سن، سابقه آسیب به سیستم شنوایی، ژنتیک.
با توجه به انکه ناشنوایی شغلی قابل درمان نمی باشد، پیشگیری یک اصل مهم بوده و رعایت حداقل استانداردها یک ضرورت به نظر می آید.

منبع سایت

http://air.tehran.ir/Default.aspx?tabid=112
http://physics.sharif.ir

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :