برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

فیوز ها قدیمی ترین وسیله های حفاظتی میباشند كه از ابتدای عمر شبكه های برق تا
كنون مورد استفاده قرار گرفته اند.این ماندگاری میتواند به سادگی قابل توجه آنها
برگردد.فیوز در عبور جریان عادی شبكه واكنشی نشان نمی دهد اما وقتی جریان بیش از
حد  عادی عبور كند در زمان مشخص ذوب خواهد شد و مدار عبور جریان قطع خواهد شد.این
اضافه  جریان دارای دو نوع است ،یكی اضافه جریان بر اساس اتصال كوتاه و دیگری اضافه
جریان  بر اساس اضافه بار است.


فیوز تركیب توابع تشخیص،مقایسه و قطع را به همراه دارد.فیوز ها جهت محافظت از
كابل ها،ترانسفورماتور ها،الكترو موتورها،خازن ها ،كنتاكتورها،تجهیزات الكترونیكی
صنعتی و رله های الكترونیكی و محافظت شبكه های ولتاژ پایین و ولتاژ بالا مورد
استفاده هستند كه این نشان از پر كاربرد بودن فیوزها دارد.


از دیگر مواردی كه از مزایا و حسن های فیوزها در صنعت بكار میرود مكانیزم ساده
آنها،قدرت قطع بالای آنها،سرعت عملكرد و مشخصه Current limiting خوب آنها،اطمینان
در عملكرد آنها،تعویض سریع آنها در سیستم آسیب دیده ،قیمت خوب و شرایط اقتصادی
خوب،كاهش چشمگیر در تلفات سیستم الكتریكی ما و انواع كاربرد آنها در صنعت امروزی
است .


در طراحی فیوزها،برخی از فیوزها كه به عنوان فیوز پشتیبان طراحی شده اند كه باید
به همراه وسیله حفاظتی دیگری مورد استفاده قرار بگیرند این فیوزها قابلیت ایجاد
وقفه را ندارند و در مقابل اضافه جریان هیچ واكنشی نشان نمی دهند و فیوز فورا"
آسیب  دیده و میسوزد.


استاندارد مورد استفاده در فیوزها كه استاندارد كاربردی انها است،استاندارد IEC
60269  است كه دارای چهار بخش میباشد:


IEC 60269-1:Low voltage fuses,general
requirement:


این استاندارد مربوط به فیوز های ولتاژ پایین با استفاده های كلی یا عمومی است
،كه از نظر كلاس بندی شامل دو دسته میشود:


-فیوز هایی كه برای حفاظت كابل و خط بكار میرود،به این فیوز ها كلاس gG میگویند.


-فیوزهایی كه برای حفاظت دستگاه ها الكتریكی بكار میروند،این فیوز ها دارای سه
كلاس،a
M,gTr,gB
هستند.


*حرف اول كه بصورت حروف كوچك انگلیسی بكار میرود،
a  ,g است وبرای تشخیص حالت قطع كنندگی آنها است:


g:برای كاربرد های عمومی و جنرال بكار میرود و از
نظر حفاظتی دارای محدوده و رنج کاملی است.


a:برای كاربرد های خاص است و از نظر حفاظتی دارای
رنج و محدوده خاصی است ،از این فیوز ها به عنوان فیوز های پشتیبان استفاده میشود و
حالت قطع كنندگی آن از یك جریانی بالاتر است.


*حرف دوم كه بصورت حروف بزرگ انگلیسی بكار میرود و
برای تشخیص نوع كاربرد آنها است و انواع مختلفی به
شرح  زیل دارد:


برای حفاظت كامل ،برای فیوزها با حالت قطع
كنندگیg:


G:برای كار برد های معمول و عمومی است ،كه فیوزهای
مصارف عمومی، مخصوصا"رساناهای معمولی از جمله كاربرد های این دسته است (gG).مشخصه
سابق این فیوز ها gL, gF بود.


M: از جمله كاربرد های این دسته با این مشخصه،
حفاظت  های موتوری است(gM).


N:فیوزهای سریع و بدون تاخیر هستند كه مطابق با
استاندارد آمریكای شمالی است و برای مصارف عموی بكار میرود(gN).


D:فیوزهای تاخیری هستند كه مطابق با استاندارد
آمریكای شمالی است و برای مصارف عمومی بكار میرود(gD).


R:برای حفاظت از نیمه هادی ها است (gR).


Tr:از جمله كاربرد های این دسته با این مشخصه،
حفاظت  های ترانسفورماتور ها است(gTr).


B:برای حفاظت ایستگاه های زیر زمینی بكار
میرود(gB).


برای رنج های خاص حفاظتی ،برای فیوزها با حالت قطع
كنندگیa:


M:حفاظت الكترو موتورها فقط در برابر جریان های  اتصال
كوتاه
(aM).


R:حفاظت نیمه هادی ها فقط
در برابر جریان های  اتصال كوتاه (aR).


*فیوز های aM سریع و مطمئن برای حفاظت موتورها و همین طور كابل ها  فقط در برابر
اتصال كوتاه، با قدرت قطع100kA هستند.اگر از این فیوز ها جایی استفاده كردید كه
حفاظت اضافه بار برای موتورها مد نظر است  این نكته را در نظر بگیرید كه همراه این
فیوز باید رله اضافه بار بی متال و كنتاكتور هم در نظر بگیرید چون این نوع فیوز ها
فقط مخصوص اتصال كوتاه است.


*نکات خاص جهت انتخاب فیوز:
[فیوزهای تاخیری]
بسته به کارکرد فیوز ، مشخصات مختلفی موجود و قابل انتخاب است. فیوزهای با مشخصه
عملکرد سریع برای حفاظت در برابر اتصال کوتاه و همچنین در کاربردهای محدود سازی
جریان مناسب هستند در حالیکه اضافه بارهای گذرای کوتاه مدت هم سبب فعال شدن آنها
میگردد. بنابراین در مواردی که عملکرد مدار با اضافه بار کوتاه مدت همراه است
معمولا از فیوزهای کندکار استفاده میشود.(
فیوز
هایی که  در راه اندازی الکترو موتورها به کار می روند ،برای زمان کوتاه (زمان راه
اندازی  موتور)تحمل عبور جریان بیشتری را دارند به همین علت به آنها فیوز تاخیری
،موتوری یا  کند سوز می گویند.فیوز های تاخیری معمولا با علامت حلزون و یا واژه
trage
بر روی
آنهامشخص می  شوند
)
تفاوت مشخصه این فیوزها، به لحاظ تکنولوژی ساخت در
نوع تیغه یا  نوار فلزی بکار رفته در فیوز است. به صورتیکه حرارت تولید شده توسط
جریان خطا در  زمان طولانی تری سبب ذوب شدن تیغه می گردد.در جریان های زیاد اتصال
كوتاه این فیوز aM است كه سرعت عمل سریع و زمان لازم برای قطع كم است ، كه به آن به
نوعی فیوز تند  كار میگویند.فیوزهای gG در جریان های راه اندازی(اضافه جریان
معمولی) موتور ها و  برای راه اندازی الكترو موتورها مورد استفاده قرار میگیرد كه
فیوز زمان بیشتری  اضافه جریان را تحمل كند و بی جهت مدار را قطع نكند .( این قسمت
برگرفته شده از  وبلاگ profuse است).


طبقه بندی فیوزهای فشار ضعیف برای مصارف و احتیاجات عمومی طبق استاندارد IEC
60269-1،بخش اول آن،برای حالت های قطع كنندگی آنها دو كلاس a , g را به شما معرفی
كردیم ،حال در اینجا میخواهیم برای نوع ساختار و نوع طراحی فیزیكی آنها ،این دو
كلاس را طبقه بندی كنیم:


NH System/فیوز ها و پایه فیوز های كاردی
فیوز های با ولتاژ پایین اما توان بالا:در شبكه های  فشار ضعیف با توان زیاد از
فیوز های فوق الذكر استفاده میشود كه این فیوز ها  داخل پایه فیوزهایی قرار گرفته
كه مجموعا" بنام كلید فیوز  یا فیوز دیسكانكتور  میباشد.این فیوز ها دارای دسته ای
می باشد كه توسط آن فیوز ها را در جای خود جا می  اندازند و یا خارج میكند كه به آن
فیوز كش میگویند.


Diazed System /فیوز ها و پایه فیوز های معمولی
موسوم به فیوز فشنگی:این فیوز ها شبیه به استوانه
میباشند و داخل استوانه فیوز یك فشنگ استوانه ای كوچك است كه سیم ویژه فیوز داخل
مواد حرارت گیر(سرامیك یا خاك نرم كوارتز همراه با ماسه)قرار دارد،این فیوز ها
دارای كلاهكی هستند كه در پایه فیوز پیچ میشود ،در كلاهك فشنگ فیوز پولك رنگی وجود
دارد كه موقع ذوب شدن سیم پولك رنگین به طرف خارج باز میشود و نشان دهنده آن است
كه  فیوز سوخته است.علامت این فیوزها D است.


Neozed System/فیوز ها و پایه فیوز كامپكت:علامت
این  فیوز ها DO است.


Cylindrical System/فیوز ها و پایه فیوز های
استوانه  ای:شكل ظاهری این فیوزها استوانه ای یا لوله ای است كه به این فیوزها فیوز
سیگاری هم میگویند كه داخل پایه دیسكانكتور یا فیوز
كریر قرار  میگیرد.


Bs System/فیوز های موسوم به شاخكدار مطابق با
استاندارد انگلیسی.


پس استاندارد IEC 60269-1 برای كاربرد های عمومی یا معمول
،  استانداردIEC 60269-2  برای سیستم های صنعتی كه افرادی مجاز به استفاده از سیستم
هستند،استاندارد IEC 60269-3 برای سیستم های خانگی كه افراد غیر متخصص با آن سر و
كار دارند، استاندارد IEC 60269-4 برای حفاظت وسایل نیمه هادی.


*فیوزهای  با ولتاژ متوسط(HRC-high rupture
capacity):


فیوزهای  با ولتاژ متوسط 3.6 تا 36 کیلو ولت جهت حفاظت از وسایل و تجهیزات توزیع
و پستها نظیر سکسیونر ها ،دیژنکتور ها و ترانسفور مر ها در مقابل اثرات دینامیکی و
حرارتی اتصال کوتاه یا اضافه بار مورد استفاده قرار می گیرند این فیوز ها قابل
استفاده در محیط سربسته و باز می باشند  و ظرفیت قطع بالایی دارند. بعدا" در پستی
جداگانه به بررسی فیوز های ولتاژ متوسط خواهیم پرداخت.


در اینجا یك وبلاگ كه در زمینه اطلاع رسانی و آموزش  فیوز ها وبلاگ خوبی است را
به شما معرفی میكنم كه مطالب خوبی به شما ارائه میكند برای رفتن به این وبلاگ به
این آدرس مراجعه
كنید.

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :