برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

بهینه
سازی مصرف انرژی در سیستم های روشنایی



در
كلیه فعالیت ها ، تامین روشنایی كافی و مناسب در فضای كار برای جلوگیری از بروز
خستگی و آسیب دیدگی چشم كاركنان از ضروریات اولیه می باشد. وجود روشنایی كافی
بخصوص  در مراكز صنعتی ، كارگاه ها از حساسیت بالایی برخوردار است . در محل های
مذكور  احتمال بروز خطرات ناشی از عدم دید
كافی و صحیح افزایش یافته و از
این رو  تامین روشنایی با شدت نور كافی در این مناطق اجتناب ناپذیر
است.

یك
سیستم روشنایی بهینه اثرات زیر را بدنبال دارد:

افزایش
بهره كاری :

روشنائی
مناسب سبب كاهش خستگی دید كاركنان گردیده كه این امر خود سبب كاهش ضایعات تولید و
افزایش بهره وری تولید می گردد.

افزایش
ایمنی :

روشنائی
منـاسب سبب كاهش خطاهای انسانی می شود كه متعـاقباً افزایش ایمنی در محل كار را
بدنبال خواهد داشت.

سیستم
های بهینه روشنایی در برگیرنده پارامترهای زیر می باشند
:

*
شدت روشنایی مناسب و توزیع بهینه آن

*
عاری بودن منبع روشنایی از چشمك زدن و درخشندگی بیش از حد

*راندمان
بالا

با
افزایش میزان روشنایی مصنوعی درمحیط ، مصرف انرژی سیستم روشنایی نیز افزایش خواهد
یافت كه این امر منجر به افزایش هزینه انرژی مصرفی میگردد.

با
افزایش میزان روشنایی مصنوعی در محیط مصرف انرژی سیستم روشنایی نیز افزایش خواهد
یافت كه این امر منجر به افزایش هزینه انرژی مصرفی میگردد. بنابراین باید سیستم
های  روشنایی بگونه ای طراحی گردند كه علاوه بر برآورده نمودن تمام نیازها و ایجاد
شرایط  متناسب با نوع كار و فعالیت به لحاظ اقتصادی نیز بهبنه
باشند.

با
اجرای روش های بهینه سازی در سیستم های روشنایی ، میتوان بدون آنكه در تامین میزان
روشنایی لازم مشكلی ایجاد گردد ، مصرف انرژی را تا حد امكان كاهش داد. بر این اساس
و با توجه به نوع فعالیت واحدهای صنعتی كه معمولاً از نوع غیر دقیق می باشد، میزان
روشنایی لازم در محل های مختلف داخل كارخانه عموماً بین 50 تا 300 لوكس برآورد شده
است كه البته برای هر منطقه كاری باید با توجه به نوع كار ، بصورت دقیق تری مشخص
گردد.

در
جداول (1) شدت روشنایی لازم برای مكان های مختلف كارخانجات ارائه شده است. در
جداول (2) نیز به عنوان نمونه میزان حداقل و مقدار پیشنهادی شدت روشنایی در قسمت
های  مختلف كارخانجات تولید شیشه براساس استانداردهای كمیته ملی روشنایی موسسه
استاندارد  و تحقیقات صنعتی ایران و همچنین توصیه انجمن مهندسان روشنایی آمریكا
نشان داده شده  است.



روش
های بهینه سازی مصرف انرژی در سیستم های
روشنایی



محاسبات
روشنایی در كارخانجات عموماً براساس معادله زیر صورت می گیرد
:



وات
ساعت

كه
در معادله فوق :

E : شدت روشنایی بر حسب
لوكس

A : سطح اتاق

N : تعداد لامپ ها

F : شار نوری هر لامپ بر حسب
لومن

U : ضریب بهره (Utilisation
factor
) (نسبت شار نوری مفید كه به سطح كار روشنایی می بخشد به كل
شار نوری تولید شده در لامپ ها)

M : ضریب نگهداری (Maintenance)

با
توجه به معادله فوق الذكر ، انرژی مصرفی لامپ ها از معادله زیر بدست می آید
:

جدول
(1) حدود شدت روشنایی لازم در مكانهای مختلف
كارخانجات




























مكان

شدت
روشنایی

تابلو
سیستم های كنترلی و ابزار دقیق در اتاق كنترل
و...

3000-1500

محل
نقشه كشی و طراحی

1500-750

اتاق
كنترل

750-300

اتاق
برق و تاسیسات تهویه مطبوع

300-150

راهروها
، راه پله ، سرویس های بهداشتی ، انبارها با كاربرد عملیات
اجرایی

150-75

راه
پله های اضطراری داخلی ، انبارهاو تاسیسات بیرونی

75-30

محوطه
ها

30-10



كه
در این معادله ،
t زمان روشنایی لامپ ها و
راندمان لامپ می باشد.

از
آنجاییكه توان واقعی سیستم روشنایی از مجموع مقادیر حاصل از معادله بالا با تلفات
خطوط توزیع
حاصل می آید رعایت موارد زیر صرفه جوئی انرژی قابل ملاحظه ای در
سیستم روشنایی به دنبال خواهد داشت :

*كاهش
مدت زمان روشن بودن لامپ ها

*
كاهش تلفات در خطوط توزیع

*
انتخاب و تامین شدت روشنایی مناسب

*
به كار گیری لامپ های با راندمان بالا

*
بهبود ضریب بهره

*
بهبود ضریب نگهداری (اثر پاكیزگی محل نصب چراغها و
...)



جدول
(2) میزان حداقل و مقدار پیشنهادی شدت روشنایی در قسمتهای مختلف یك كارخانه تولید
شیشه










































































مكان

استاندارد
ایران

انجمن
مهندسین روشنایی آمریكا

حداقل(LUX)

پیشنهادی(LUX)

(LUX)

كوره

روشنایی
عمومی

100

300

320

اختلاط
مواد

روشنایی
عمومی

100

150

320

دستگاه
های توزین

200

300

پرس
ها و ماشین های شكل دهی

روشنایی
عمومی

100

150

320

روشنایی
محل كار

200

300

برش

150

200

540

صیقل
دادن

150

200

1100

نقره
كاری (آینه سازی)

200

300

-

تراش
دقیق

300

500

2200

تزیین
، جلا دادن و حكاكی

300

500

2200

بازرسی

روشنایی
عمومی

200

300

-

روشنایی
محل كار

700

1000

2200









كاهش
زمان روشن بودن لامپ ها

كاهش
مصرف انرژی از طریق كاهش زمان روشن بودن لامپ ها با اجرای موارد زیر امكان پذیر
است:

*
خاموش كردن لامپ ها در مواقع غیر ضروری

*
خاموش نمودن لامپهای نزدیك به پنجره هایی كه به بیرون ساختمان باز می
شوند

*
خاموش نمودن لامپ ها در مكان های خالی و غیر ضروری

*
نصب كلیدهای اتوماتیك و یا تایمر برای روشنایی فضای بیرونی و
...

با
توجه به اینكه در مراكز صنعتی ، اپراتورها و بهره بردارها كمتر مبادرت به خاموش
نمودن چراغهای اضافی می نمایند، بهترین راه برای خاموش كردن لامپ های اضافی
استفاده  از كلیدهای اتوماتیك می باشد. به این منظور مثلاً می توان از حسگرهای نوری
و یا از  تایمرهای ساعتی استفاده نمود. تایمرها را می توان طوری تنظیم كرد كه در
ساعات خاصی  از شبانه روز چراغها را روشن یا خاموش
كند.

حس
گرهای نوری وسایلی حساس به نور هستند كه بنا به شدت نور طبیعی موجود چراغها را
روشن  و خاموش می كنند. با توزیع صحیح چراغها بر روی انشعابات و با استفاده از این
كنترل  كننده ها، می توان چراغها را بگونه ای تنظیم نمود كه مثلاً در هنگام روز
چراغهای  اطراف و نزدیك به پنجره های خارجی (پنجره هایی كه به بیرون باز می شوند) و
تعدادی  از خطوط روشنائی داخلی خاموش شده و هنگام شب روشن گردند. استفاده از
تجهیزات فوق ،  به نحو موثری خاموش شدن چراغهای اضافی را در طول روز تضمین می
نماید.

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :