تبلیغات
برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات. - مقایسه بالاست (متعادل کننده)یا چوک لامپ Ballast

برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

بالاست یا چوک الکترونیکی

وسیله‌ای الکترونیکی است که ما

بین  لامپ فلورسنت لوله‌ای و برق ورودی شهر قرار می‌گیرد. همگام با فن
اوری روز
دنیا و  در راستای بهینه سازی مصرف برق و اصلاح الگوی مصرف 
و با توجه به میزان
قابل توجه  استفاده از لامپهای فلورسنت ( مهتابی ) در
سازمانها، ادارات و ساختمان
ها که حجم  عمده ای از مصرف را تشکیل می دهد و
مشکلات و مضرات این نوع روشنایی که
معمولا با  استفاده از چک های القایی و استارتر انجام می شود، برآن شدیم تا با رفع
این مشکلات  گامی در جهت استفاده بهتر از انرژی الکتریکی و صرفه جویی در منابع مالی
کشور 
برداریم.



 

نسل قدیم بالاست( چک و

استارتر)



 

در ابتدا به توضیح مختصری در مورد

نسل اولیه بالاست هایی که به عنوان راه انداز برای روشن نمودن لامپ فلورسنت
مورد
استفاده قرار می گرفتند می پردازیم .چک و استارتر(بالاست های مغناطیسی)
در مدار
مهتابی نصب می شوند وجود دارد.استارتر خود سبب می شود که مهتابی در
ابتدای روشن
شدن  با چشمک زدن همراه باشد .ساختار داخلی این چک از یک سیم
که به دور هسته ای
آهنی  پیچیده شده تشکیل می شود .در چک حدود 30 درصد از
انرژی مصرفی صرف گرمای حاصل
از  مقاومت سیم شده است به همین دلیل مقدار
توان مصرفی که یک چک القایی برای روشن
کردن  یک لامپ 40 وات نیاز دارد
حدودا 54 وات و حتی در بعضی موارد بیشتر می باشد
.



 

نسل جدید

بالاست



 

بالاست الکترونیکی دیجیتال ریلاکس

دارای یک برد الکترونیکی مجهز به آی سی می باشد فرکانس کاری آن در حدود 1000
برابر
بالاست مغناطیسی(چک) بوده و از آنجایی که نیازی به استارتر ندارد بصورت
آنی و بدون
چشمک زدن روشن می گردد . بالاست دیجیتال ریلاکس دارای سیم پیچ
نبوده و در نتیجه
میزان اتلاف انرژی آن نزدیک به صفر می باشد
. بعلت سیستم پیش
گرمایش میزان کلیدخوری آن بشدت افزایش یافته و به همین دلیل
استفاده از بالاست در
کنار سنسورهای هوشمند توجیه پذیر می باشد .



 

از جمله پارامترهایی که باعث شده

بالاست الکترونیکی ریلاکس در میان نمونه های خارجی متمایز باشد سیستم

تغییر  نور هوشمند است .یک حسگر نور (فتوسل) به بالاست متصل می
گردد آی سی
،برنامه ریزی شده و در صورتیکه بالاست در اتاقی نصب شود که نور آن
اتاق به عنوان
مثال در طول روز ،نیمی از نور مورد نیاز خود را از طریق پنجره
تامین کند ،حسگر نور
محیط را می سنجد و نور مهتابی فلورسنت را بصورت
هوشمند با نور
محیط تنظیم می نماید تا در واقع 50 درصد نور باقی
مانده برای کاربر تامین گردد
.



 





با پیشرفت تكنولوژی، بالاستهای الكترونیكی به مرور زمان جایگزین بالاستهای
مغناطیسی
شده اند. این نوع بالاستها معمولا از بالاست مغناطیسی كه اصطلاحا از
ترانس و
استارتر تشكیل شده اند گرانترهستند، اما مصرف برق را كاهش داده، نیاز
به استارتر
ندارند، لامپ را بطور آنی روشن می كنند و وزن آنها نیز حدود 10 %
وزن یك ترانس
مهتابی است. همچنین با استفاده از بالاست الكترونیكی امكان كنترل
راحت تر شدت نور 1
و افزایش ضریب توان تا نزدیكی 1 وجود دارد. همچنین برخی
ازبالاستهای الكترونیكی
قابلیت متصل شدن به چند لامپ و راه اندازی همزمان آنها
را دارند. این عوامل باعث می
شوند كه استفاده از بالاست الكترونیكی به جای
بالاست مغناطیسی با وجود قیمت بالاتر
مقرون به صرفه تر باشد. هنگام خرید یك
بالاست الكترونیكی باید به شاخصه های مهم آن
از جمله نوع راه اندازی، ضریب توان
و مجهز بودن به مدارهای محافظ در برابر شرایط
غیر عادی توجه نمود. یكی از
ضعفهایی كه  در بعضی از انواع بالاست الكترونیكی كه
فاقداستانداردهای لازم
می باشند وجود دارد عدم حفاظت آن هنگام اتصال به لامپ سوخته
است. چنانچه
بالاستی در برابر این اتفاق محافظت نشده باشد، هنگام سوختن لامپ، خود
بالاست
نیز آسیب دیده یا می سوزد.



 

بر

خلاف لامپهای رشته ای كه با اتصال به منبع ولتاژ
الكتریكی

نورافشانی می كنند، لامپهای فلورسنت نیاز
به

یك مدار واسط و راه انداز لامپ دارند كه به آن
بالاست

گفته می شود. در ابتدای پیدایش لامپهای
فلورسنت

از بالاستهای مغناطیسی برای راه اندازی
آنها

استفاده می شد. این نوع بالاست تشكیل شده
است

از یك چوك الكتریكی و یك عنصر بی متال كه
اصطلاحا

استارتر نامیده می شوند. با گذشت زمان و
به

تدریج بالاستهای الكترونیكی جایگزین  بلاستهای 
مغناطیسی

شده اند. در این نوع بالاست عمل راه
اندازی

و كنترل لامپ توسط یك مدار الكترونیكی
صورت

می گیرد. بالاستهای الكترونیكی مزیتهای
فراوانی

نسبت به بالاستهای مغناطیسی دارند كه


مهمترین آنها كاهش مصرف برق بین 25 تا 40 درصد و
حذف عنصر استارتر از
مدار
می باشد. به همین دلیل
در بسیاری
از
كشورهای پیشرفته دنیا بالاستهای
مغناطیسی
تقریبا منسوخ شده اند و جای خود را به
بالاستهای الكترونیكی داده
اند.



 




 

مقایسه ی بالاست الکترونیکی و بالاست القایی



 




 




 

به عنوان مثال

وزارت انرژی ایالات متحده برنام های
اعلام
كرد كه
به موجب آن تمام بالاست
های
مغناطیسی برای
بازارهای تجاری و
صنعتی تا
سال 2005 بتدریج
جمع شد. 2
در كشور ما به جز لامپهای كم مصرف 
برای انواع
ودیگر لامپهای فلورسنت
(همچون لامپهای T8
لامپ مهتابی) غالبا
از بالاستهای مغناطیسی 
استفاده
می شود و بالاستهای الكترونیكی
آنچنان كه
شایسته
است جایگاه خود را پیدا
نكرده اند. در این
نوشته
به بررسی دقیقتر
بالاستهای الكترونیكی لامپهای



 

فلورسنت، مشخصات آنها و

پارامترهایی كه هنگام
خرید یك بالاست

الكترونیكی باید به آنها توجه
نمود
پرداخته
می شود.



 




 

مقایسه

ی بالاست های الکترونیکی و بالاست های القای



 




 



شکل زیر مدار یک بالاست القایی به همراه
استارت 
را نشان می دهد. در این مدار با اعمال ولتاژ تغذیه، ابتدا استارتر
اتصال كوتاه شده
و در نتیجه بسته به مقدار چوك، جریان الكتریكی محدودی در مدار
ایجاد می گردد. این
جریان الكتریكی منجر به گرم شدن فیلامانها و بی متال
دراستارتر شده و لذا پس از
گذشت لحظه كوتاهی استارتر اتصال الكتریكی را قطع می
كند. با قطع ناگهانی جریان در
مدار، ولتاژ دو سر چوك بسته به مقدار لحظه ای
ولتاژ متناوب بطور لحظه ای بالا رفته
و در نتیجه ولتاژ دو سر لامپ نیز افزایش
ناگهانی پیدا می كند. چنانچه این ولتاژ به
اندازه كافی بالا باشد، منجر به
یونیزه شدن گاز لامپ، كاهش امپدانس آن و عبور جریان
الكتریكی در آن م
یشود.


در

غیر اینصورت بیمتال كه در اثر قطع جریان سرد شده، مجددا اتصال كوتاه شده و
فرایند
فوق تا
روشن

شدن لامپ مجددا ادامه پیدا می كند. عمده ترین مزیت بالاست های مغناطیسی ارزان
بودن
آنها می باشد. البته امروزه با ارزان تر شدن قیمت المان های الکترونیکی (
مانند
سوئیچ ها ) و افزایش قیمت سیم(مس) قیمت بالاست های الکترونیکی با بالاست
های القایی
برابری می کند .





 

بالاست القایی



 




 



شکل زیر  مدار یك لامپ
فلورسنت
همراه با
بالاست الكترونیكی را
نشان می
دهد. در این مدار
برق ورودی
مستقیما به
بالاست متصل شده است و
فیلامانهای لامپ نیز
به خروجیهای بالاست متصل
شده اند. در
بالاست الكترونیكی ابتدا
برق ورودی
یكسو
شده و سپس توسط یك مدار
اینورتر به ولتاژ 
متناوب با فركانس
بین 20 تا 40 کیلوهرتز از طریق یك چوك
و خازن به لامپ اعمال می
گردد.


افزایش فركانس اعمال شده به لامپ

باعث می شود كه بازده نوری لامپ  افزایش یافته و همچنین حجم
چوك
نیز كاهش محسوسی پیدا كند.





بالاست الکترونیکی







بالاستهای

الكترونیكی معمولا (درحد ناچیزی) گرانتر از بالاستهای
مغناطیسی

می باشند اما مزیتهای آنها را نسبت به د
بالاست

های مغناطیسی می توان این چنین بر شمرد:


1-

كاهش مصرف برق : بسته به فركانس كاری مدار
و

ساختار آن، امكان كاهش مصرف برق تا حدود


%40

نسبت به بالاستهای مغناطیسی وجود دارد.


2-

حذف عنصر استارتر.


3-

كنترل مكانیزم راه اندازی : در بالاستهای
الكترونیكی

می توان از مكانیزم راه اندازی آنی  یا
راه

اندازی سریع  استفاده نمود و لذا هنگام روشن
شدن

لامپ پدیده چشمك زدن اتفاق نمی افتد.
همچنین

با كنترل مكانیزم راه اندازی می توان طول
عمر

لامپ را افزایش داد.


4-

ایجاد گرمای كمتر :لامپهایی كه با بالاست
الكترونیكی

كار می كنند حدود 30 درجه كمتر از
لامپهایی

كه با بالاست مغناطیسی كار می كنند گرم
می

شوند. این امر باعث افزایش عمر لامپ و عدم
گرم

شدن ناخواسته محیط می گردد.




5-

حذف چشمك 100 هرتز : لامپهای فلورسنت هنگامی كه با بالاست مغناطیسی كار می

كنند، متناسب با جریان لحظه ای در هر ثانیه 100 بار نور آنها به صفر می رسد كه
این
امر می تواند باعث اختلال در بعضی از سیستمهای تصویری گردد، اما این مشكل
در
بالاستهای الكترونیكی وجود ندارد.


6-

حذف نویط صوتی : از آنجا كه بالاستهای الكترونیكیلامپ را با فركانس بالای
20
كیلو هرتز راه اندازی می كنند، امكان تولید صدایی كه در برخی ترانسهای
مستهلك شنیده
می شود، در آنها وجود ندارد.


7-

وزن كمتر : وزن بالاستهای الكترونیكی تا 10 برابر كمتر از وزن یك ترانس
مهتابی
می باشد.


8-

امكان راه اندازی چند لامپ با یك بالاست : برخی از انواع بالاستهای
الكترونیكی
توانایی راه اندازی چند لامپ را بطور همزمان دارا می
باشند.




9-راه اندازی

نرم:

ولتاژ

راه‌اندازی اولیه در لامپهای تخلیه گازی بسیار بیشتر از ولتاژ كار عادی آنها

می‌باشد. روشن كردن لامپ با اعمال فشار الكتریكی بالا همواره ممكن است اما این
كار
كاهش جدی عمر لامپ را در پی خواهد داشت، بالاست الکترونیک با استفاده از
توانایی
تغییر فركانس، ولتاژ را كم‌كم افزایش داده و لامپ را با كمترین ولتاژ
ممكن روشن
می‌نماید
.



10- تشخیص پایان عمر

لامپ:

این
مدار
دارای قابلیت تشخیص لامپ های پیر می باشد پس از تشخیص پیری یک لامپ، بالاست

لامپ را دوباره پیش گرمایش می نماید تا اثر پیری را جبران نماید این امر كمك
موثری
به افزایش طول عمر لامپ می نماید
.



11- شار نوری

استاندارد
:
با

توجه به لامپی که بالاست برای آن طراحی گردیده است، بالاست الکترونیکی لامپ را

بنحوی روشن می نماید که شار نوری استاندارد از آن لامپ گرفته می شود.لامپهای
تخلیه
در گاز در فركانسهای بالا دارای بهره نوری بیشتری نسبت به فركانس 50 هرتز
می باشند،
بنابراین بالاست الکترونیکی به علت فركانس كار بالاتر (60 كیلو هرتز)
حداقل 10 %
بهره وری در شار نوری ایجاد می نماید
.



12-مدارات
مجتمع
:

در طراحی و
ساخت این بالاست از تکنولوژی مدارات مجتمع
(IC )
استفاده گردیده است. این المان به ما این توانایی را می دهد تا بتوانیم

بالاست الکترونیکی را برای شرایط مختلف به نحو موثری طراحی بنمائیم
.



13 -روشن کردن موازی چند
لامپ
:
برای

راحتی هر چه بیشتر مصرف كننده، انواع مختلف بالاست الکترونیکی می توانند یك تا
چهار
لامپ را به صورت موازی روشن نمایند، این امر سبب كاهش چشمگیر هزینه، زمان
و احتمال
خطای انسانی در زمان نصب می گردد
.



14-خستگی
چشم
:
ترانس

های القایی به علت فركانس كار پائین (50 هرتز)، چشم را اذیت میكنند و به اصطلاح

اثرات استروبوسكوبیك دارند، این مشکل در ادارات و محیط های کاری دفتری در
طولانی
مدت باعث خستگی چشم، سردرد و پایین آمدن راندمان کاری می گردد، در
حالیكه بالاست
های الکترونیکی به علت فركانس كار بالا (60000 هرتز) هیچ خستگی
برای چشم نخواهند
داشت
.



15-نحوه روشن
شدن
:
به

علت اینكه ترانس های القایی دارای استارت سریع می باشند، طول عمر كلید زنی لامپ
را
به شدت كاهش می دهند (در حدود 2000 مرتبه) حال آنكه بالاست الکترونیکی با
داشتن پیش
گرمایش مناسب و استاندارد سبب افزایش عمر لامپ می گردد(در حدود 15000

مرتبه
).



16-وزن
زیاد
:
ترانس

های القایی دارای وزن زیاد می باشند، در حالیكه بالاست الکترونیکی بسیار سبك می

باشد. این كاهش وزن سبب كاهش وزن چراغ به طرز چشمگیری خواهد شد
.



17-فیدبک: در

بالاست الکترونیکی از قسمتهای مختلف بالاست فیدبک دریافت می گردد و با توجه به
آن
کنترل های لازم اعمال می گردد. همچنین از نقاط حساس مدار به نحو موثری
محافظت می
گردد. ترانس های القایی، هیچگونه فیدبكی از مدار دریافت نمی
نمایند
.



18-تلفات: ترانس

های القایی تلفات بیشتری(در حدود 11- 10وات) نسبت به بالاست الکترونیکی دارند.
از
طرفی بالاست الکترونیکی به علت فركانس كار بالاتر 10% بهره وری در شار نوری
ایجاد
می نماید. ( لامپ 36 وات را با حفظ شار نوری با 32 وات روشن می
نماید
).



19-نصب
آسان
:
سعی

گردیده است که طراحی بالاست الکترونیکی منطبق با نیاز مصرف کننده انجام شود،

بنابراین انواع مختلف بالاست الکترونیکی توانایی روشن کردن مدارات از یک الی 4
لامپ
را دارا می باشند. این امر سبب كاهش هزینه و زمان لازم برای سیم بندی چراغ
می
گردد
.



20-ضریب
توان
:
ضری.ب

توان بالاست الکترونیکی كاملاً منطبق بر استاندارد
IEC61000-2-3 می باشد، كه بنابراین استاندارد


بالاست لامپ های بخار جیوه







بالاست لامپ های بخار جیوه
نحوه کار بالاست القایی (لامپ مهتابی)

بالاست های القایی یا همان چوک های مهتابی، یک سلف هستند که دو وظیفه بر عهده دارند:

1- استارت کردن لامپ مهتابی (احتراق)
2- روشن نگه داشتن مهتابی

نقشه مدار مهتابی به صورت زیر می باشد:


این مدار شامل یک جعبه تقسیم (X1)، کلید یک پل (Q1)، چوک یا بالاست القایی (M)، لامپ مهتابی (L) (که شامل فیلامنت های F1 و F2 می باشد)، استارتر (E1) می باشد.
استارتر با لامپ مهتابی به صورت موازی قرار گرفته است و دو سر دیگر فیلامنت ها را به هم متصل کرده است. قبل توضیح کار مهتابی به توضیح مختصری در مورد اجزاء داخل لامپ مهتابی می پردازیم.

دو سمت لامپ مهتابی، دو عدد فیلامنت قرار دارد. هر کدام از فیلامنت ها یک سیم از جنس تنگستن هستند که لایه ای به نام امیتر روی آنها پاشیده شده است.


همانطور که شکل بالا ملاحظه می شود، فیلامنت با رنگ قرمز مشخص شده است. لامپ مهتابی را می توان به دو صورت روشن نمود:

1- حالت Cold Cathode
2- حالت استاندارد

در حالت کلی قبل از روشن شدن لامپ مهتابی، باید از فیلامنت ها جریانی را عبر داد تا گرم شوند. این عمل باعث می شود تا ولتاز مورد نیاز برای احتراق لامپ های مهتابی تا حدود زیادی کاهش پیدا کند. زیرا با عبور جریان از فیلامنت ها، فیلامنت ها شروع به ساطع کردن الکترون می نمایند و گاز اطراف خود را تا حدودی یونیزه می کنند. حال دیگر برای احتراق نیاز به ولتاژ 1000 تا 1200 ولتی نیست بلکه با ولتاژ 600 یا 700 ولت هم می توان احتراق نمود. این حالت حالت استاندارد می باشد. در حالت Cold Cathode، قبل از احتراق جریانی از فیلامنت ها عبور نمی کند و برای احتراق لامپ ها احتیاج به ولتاژ حدود 1000 تا 1200 می باشد.
نکته دیگری که باید به آن اشاره شود این است که بهتر است بعد از روشن شدن لام مهتابی، همچنان جریانی از فیلامن ها عبور کند زیرا عبور جریان باعث خواهد شد الکترون ها به طور یک نواخت از سطح امیتر کنده شوند ولی در صورت نبود جریان فیلامنت، فیلامنت ها به صورت نقطه ای شروع به ساطع کردن الکترون می کنند که باعث خواهد شد عمر فیلامنت ها کم شود.
پس در حالت کلی بهتر است هم در زمان احتراق و هم در زمان روشن بودن لامپ مهتابی، جریانی از فیلامنت ها عبور کند.
برای درک بهتر به بررسی ساختار داخلی استارتر مهتابی می پردازیم. استارترهای مهتابی از دو تیغه جدا از هم تشکیل شده اند که با فاصله بسیار کمی نسبت به هم قرار دارند. داخل استارتر مهتابی از گاز نئون پر شده است. البته دقت شود که به جای اینکه داخل خود استارتر را از گاز پر کنند از یک لامپ نئون استفاده می کنند. استارتر های مهتابی برای توان های 20، 40 و 80 وات طراحی می شوند که ما در اینجا یک نمونه 40 وات آنرا نشان داده ایم.


همانطور که ملاحظه می کنید با لامپ نئون داخل استارت یک خازن موازی شده است که برای جلوگیری از نویز و آرک ناشی از جریان زیاد سلف در هنگام قطع شدن تیغه های داخل لامپ نئون می باشد.
نحوه کار استارت در شکل زیر نمایش داده شده است:


با این پیش زمینه می توان نحوه کار بالاست القایی را بهتر متوجه شد. موقعی که لامپ مهتابی خاموش است، مقاومت آن به دلیل وجود گاز داخل آن بسیار بالا می باشد. وقتی که کلید برق وصل می شود، به دلیل مقاومت زیاد لامپ مهتابی، جریان مسیر خودش را از داخل استارت می بندد:


خطوط آبی مسیر جریان را نشان می دهد. همانطور که دیده می شود جریان بعد از عبور از کلید و چوک (M) از داخل فیلامنت سمت چپ لامپ وارد استارت می شود و بعد از عبور از استارت از فیلامنت طرف دیگر خارج می شود. در این حین جریان از فلاصله نزدیک دو تیغه لامپ نئون داخل استارت عبور کرده باعث جرقه زدن بین دو تیغه می شود. این جرقه ها باعث گرم شدن دو تیغه شده، به طوریکه باعث می شوند این دو تیغه به هم متصل شوند. یعنی اتصال کوتاه شوند. در این هنگام جریان زیادی از مسیر استارت می گذرد و ولتاژ خازن موازی با آن صفر می شود. به طبع آن، جریان زیادی از فیلامنت های لامپ هم می گذرد که باعث گرم شدن آنها می شود.
در این حالت شما می توانید قرمز شدن فیلامنت ها را در مهتابی مشاهده کنید. با اتصال کوتاه شدن تیغه های لامپ نئون داخل استارت، دمای تیغه ها پایین آمده و تیغه ها از یکدیگر جدا می شوند. در این هنگام سلف، بنا به خاصیت خود می خواهد به جریان را همچنان از تیغه ها عبور دهد که باعث می شود خازن موازی با استارت شروع به شارژ شدن نماید. ولتاژ این خازن بلافاصله افزایش یافته و به بالای 600 یا 700 ولت خواهد رسید. این خازن به نوعی "خازن احتراق" هم می باشد.
با بالا رفتن ولتاژ، گاز داخل لامپ به طور کامل یونیزه می شود و شما شاهد روشن شدن لامپ مهتابی می باشید. البته ممکن است این سیکل در دفعه اول، لامپ را روشن نکند که این عمر باعث می شود لامپ دو باره خاموش شود و سیکل فوق دوباره تکرار شود.
با عبور جریان از لامپ مهتابی، به علت دارا بودن مقاومت منفی، مقاومت آن به شدت کاهش پیدا می کند و باعث می شود جریان بیشتری از داخل لامپ عبور کند. بعد از روشن شدن لامپ، جریان دیگر از داخل استارت عبور نمی کند زیرا مقاومت لامپ به مراتب از مقاومت مسیر استارت کمتر شده است ولی مشکل اصلی این است که جریان لامپ به علت مقاومت منفی به شدت افزایش خواهد یافت. در این هنگام چوک موازی شده با لامپ اجازه افزایش بیش از حد جریان را نمی دهد و جریان لامپ را به سرعت محدود می کند. از این به بعد مهتابی روشن مانده ولی دقت شود که جریانی از داخل فیلامنت ها نمی گذرد زیرا مسیر استارت مهتابی اتصال باز شده است.
فرکانس کار مدار فوق همان فرکانس برق شهر (50 - 60 Hz) بوده که باعث می شود حجم چوک زیاد شود و تلفات بالا رود. در "بالاست های الکترونیکی" جریان فیلامنت بعد از "مد احتراق" (فازی که فیلامنت ها گرم شده و ولتاژ بالا دوسر لامپ می افتد) بر قرار خواهد ماند که این امر باعث افزایش طول عمر لامپ خواهد شد.
همچنین فاز احتراق به صورت کامل تری طی خواهد شد. به خصوص در بالاست های IC Base که فاز احتراق مرحله کاملی می باشد که این امر به طول عمر بیشتر تیوب کمک خواهد کرد.

استاندارهای محصولات آرش ترانس

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :