برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

مرور نکات مهم هر یک از سیستم ها ی ذکر شده

سیستم
IT

در این سیستم در حالت عادی و سالم ولتاژ  نقطه خنثا
(نول ) نسبت به زمین برابر صفر است و در این هنگام ولتاژهای موجود هیچ  تنش اضافی
را بر روی عایق بندی هادی خنثی و هادیهای فازها در سرتاسر سیستم، بوجود  نخواهند
آورد.


اما اگر به
سبب سانحه ای در سیستم، یکی از فازها (L3 در شکل زیر ) به زمین وصل شود، وضعیت
ولتاژهای سیستم به قرار زیراست

پس ولتاژ نول نسبت به
زمین  در سیستمی که یک فاز آن به زمین وصل شده است دیگر برابر صفر نبوده بلکه برابر
Uo میشود . در این هنگام ولتاژهای موجود تنشی را بر عایق بندی هادی خنثی و هادیهای
فازها در سرتاسر سیستم به وجود خواهند آورد.

در سیستمIT
اولین اتصال به بدنه در سیستم سبب قطع برق تجهیزاتی که اتصالی در آن واقع شده است
نمیشود و در همان حال تماس با بدنه تجهیزات سبب برق گرفتگی نمیگردد، این سیستم در
بسیاری از کاربردهای حساس بی همتا است. بعضی از مواردی که استفاده ازسیستمIT در
آنها توصیه میشود عبارتند از:

- اتاق های عمل ICU
وCCU

- معادن روباز و زیر زمینی
- سیستم های تولیدی که قطع برق در آنها ممکن است سبب خساراتی شود
مثل:

v شیشه سازی
v کوره های
مواد  مذاب

v صنایع شیمیائی و مهمات سازی
v تغذیه کامپیوترها
در سیستمIT پس از اولین
اتصالی و  در هنگامی که هنوز فرصت رفع عیب و ترمیم سیستم پیدا نشده است، اگر دومین
اتصالی  اتفاق بیفتد جریان اتصال کوتاه در اینحالت بالا رفته و شبیه سیستم TN خواهد
شد در  اینحالت ولتاژ تماس بین بدنه هادی که فازها به آن اتصال شده با زمین بالا
خواهد رفت  و خطرات زیا دی خواهد داشت.


سیستم
TN

در این سیستم با توجه به اینکه اتصال هر فازبه زمین به
مثابه وصل مستقیم فاز به نول است حتمآ جریان اتصال کوتاه شدیدی از مدار و فاز
معیوب  عبور کرده و فیوز به تنهائی نیز میتواند مدار معیوب را سریعا قطع نماید و
نیاز به  رله های جریان باقیمانده یا RCD نیز ندارد ولی مشکل اصلی در این سیسستم را
می توان  دو عامل دانست :

a. عبور جریان اتصالی بسیار
شدید ودر حد  کیلو آمپر در لحظات بسیار کوتاه قبل ازقطع فیوز میتواند موجبات جرقه
،آتش سوزی و یا  انفجار فیوز ها و کلیدهای حفاظتی را شامل شود.

b. ملاحظات  تجربی و تئوری نشان می دهد که مهم ترین اتفاق خطرناکی که در
یک سیستم TN هم از نظر  جانی و هم از نظر اقتصادی بشر را تهدید میکند پارگی هادی
خنثیN ،حفاظتیPE و یا  حفاظتی/ خنثیPEN است.

مخصوصآ در
سیستمTN-C پارگی هادیPEN بزرگترین خطر در یک سیستم میباشد. پارگی هادیPEN دو نوع
خطر ایجاد  میکند.

۱٫ ولتاژ بدنه های هادی ممکن است به
مدتی طولانی بیش  از مقدار مجاز شود و خطر برق گرفتگی به وجود
آورد.

۲٫ به  علت مواج شدن و متغیر بودن بیش از حد هادی
PEN ولتاژهای بین هر فاز و هادی PENممکن  است به شدت تغییر کند و سبب شکست عایق
بندی و سوختن لوازم شود.

البته در این سیستم یک مشکل دیگر
نیز وجود دارد وآن این است که بعضی  ازتجهیزات سیستم را به یک الکترود زمین انفرادی
وصل میکنند بدون اینکه آن الکترود  به هادی حفاظتیPE و یا حفاظتی/خنثیPEN هم وصل
شده باشد .در این حالت و در بعضی  مواقع نادر که مقاومت الکترود انفرادی از مقاومت
کل سیستم کوچکتر باشد اگر یک  اتصالی بین هریک از فازها و بدنه هادی اتفاق افتد
،ولتاژ همه بدنه های هادی سیستم  ممکن است به مقدار خیلی بیشتر از مقدار مجاز
برسد.

سیستم TT
در سیستم های با
اتصال مستقیم و مستقل بدنه ها به زمین،  تامین مقاومت کم برای الکترود اتصال به
زمین طبق جدول زیر به منظور استفاده از فیوز  یا کلید خودکار برای تامین ایمنی
بسیار مشکل است و بنابر این لازم است چاره جوئی  دیگری به عمل آید
.



راه حل
استفاده از کلیدهای جریان  تفاضلی یا RCD است

کلیدهای
جریان تفاضلی کلیدهائی هستند که  اگر جمع برداری جریانهای خروجی از کلید با جمع
جریانهای ورودی به آن برابر نباشد  یعنی بخشی از جریان هر چند کوچک ،به جای برگشتن
ازطریق هادیهای مدار از راه دیگری  مانند زمین به منبع برگردد واکنش نسان داده و
کلید را قطع میکند ،ساختن RCD با  حساسیت زیاد ( چند میلی آمپر ) امکان پذیر است و
برای همین در کاربرد آنها میتوان  بر خلاف شرائطی که در استفاده از فیوز وجود دارد
از شبکه های زمین با مقاومت زیاد  هم استفاده کرد . جدول زیر حداکثر مقاو.مت هائی
را نشان میدهد که برای کلیدهای  جریان تفاضلی با جریانهای عامل مختلف قابل استفاده
میباشند.






کلیدهای RCD مانند فیوزها در دو نوع سه فاز
و  تک فاز ارائه میشوند که فرق اصولی با یکدیگر ندارند و در نوع تکفاز فاز و نول به
آن  میروند و فاز و نول از آن خارج میشوند.

شکل زیر به
طور ساده  اساس کار این کلیدها را نشان میدهد.


بنابر این
در  سیستم TT علاوه بر فیوز های خودکار یا معمولی بایستی از کلید فیوزهای RCD نیز
استفاده شود.



جدول زیر به
طور خلاصه ویژگیهای هریک از این سیستم ها را جهت ویژگی مهم یعنی ایمنی قابلیت
اطمینان نویز و اغتشاش در دسترس بودن و نیاز به تعمیرات کمتر

مقایسه میکند.

علامت ” + ”
یعنی مناسب است و توصیه میشود و ” – ” یعنی مناسب نمیباشد وتوصیه نمی شود. علامت ”
++ ” یعنی خیلی خوب و علامت ” – - ” یعنی خیلی بد.

با
مرور  جدول مزبور به سادگی میتوان پی برد که سیستم TT از تمامی جهات سیستم کاملی
است و  قطعآ در آینده نیز در اکثر کشورها از این سیستم استفاده خواهد شد.هر چند
اجرای این  سیستم از بقیه آنها گرانتر میباشد.از لحاظ میزان جریان اتصال کوتاه که
پارامتر  بسیار مهمی است نیز این سیستم ها قابل مقایسه هستند ضمن اینکه باید بدانیم
هر چقدر  این جریان کمتر باشدسیستم از لحاظ مسائل ایمنی و نویز و اغتشاش بر خواهد
بود.

مقایسه جریانهای فوق نیز بر مناسب بودن سیستم TTصحه
خواهد گذاشت زیرا گر چه IT جریان اتصال اول یا یک فاز به زمین بسیار کمی دارد ولی
جریان اتصالی دو فاز به زمین آن بسیاربالاو درحد سیستم TNخواهد بود.اثر قطر سیم
ارت  و مقاومت زمین روی ولتاژهای تماس در سیستم های توزیع مختلف جریان اتصال کوتاه
و  ولتاژ ناخواسته تماس که به انسان در لحظه وقوع خطا در سیستمهای الکتریکی رخ
میدهد  به طور خلاصه در جدول زیر درج شده است









صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :