برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

منشاء خط
خط از رد نقطه‌ای شكل می یابد كه به وسیله یك یا چند نیرو به حركت در آمده است. دخالت نیروی خارجی، نقطه ایستا را مبدل به خطی پویا می‌كند. این مشهودترین تضادی است كه می‌توانیم میان نقطه و خط تصور كنیم. اگر نقطه به وسیله نیروی به جلو رانده شود از آن خطی مستقیم نتیجه می‌گردد.
 
تصویر 1-1، نقطه، خط، منتهای خط[1]
به طور كلی خط از سه طریق به وجود می‌آید:
1-خط ایجاد شده به وسیله نیروی وارد آمده بر نقطه، تنها در یك سوی نامشخص، كه خطی است نگاشتاری. این خط دارای سو و كشش و بیانگر حالات روحی و روانی وارد كننده نیرو بر نقطه است.
2-خطی كه از برخورد و گستره در فضای مادی به وجود می‌آید و آن خطی است تجسمی و ملموس.
3-خطی كه از شكافتن تاریكی به وسیله روشنایی و یا برعكس به وجود می‌آید و آن خطی است تجسمی و محتوایی.[2]
 
تصویر (1-2) خط محتوایی:‌مرز میان تاریكی و روشنی (حد فاصل تاریكی-روشنهای متفاوت)
 
تصویر (1-3) خطوط تجسمی : الف)گسیوان ب)برجسته كاری
ایجاد خط بر سطح كاغذ، با هماهنگی چند عامل فیزیكی و ذهنی صورت می‌پذیرد كه عبارتند از:
-دیدن
-یافتن
-تفكر ، تلیل
-انتقال (یا اجرا)[3]
تعریف عمومی خط مبتنی بر زایش آن از تكرار نقاظ بیشمار است. هنگامی كه نقطه به حركت درآمده و امتداد یابد، به طوری كه بعد طول در آن عمده گردد،‌فرم ایجاد گشته،‌خط نامیده می‌شود. بدین ترتیب خط، نقطه فاقد حركت را دچار حركت می‌نماید و جهت حركت آن را نیز به نمایش می‌گذارد. تكرار خطوط در كنار هم باعث ایجاد بعد دوم گردیده و شكل دو بعدی حاصل سطح نامیده می‌شود. زایش و تحول خط از نقطه، و تغییر مسیر حركت آن تا آنجا كه به ایجاد سطح می‌انجامد در تصویر (1-4) به نمایش در آمده است.[4]
 
 
 
 
 
بخش دوم :
 
انواع خط


انواع خط
خطوط تجسمی براساس جهت حركت مداوم در یك مسیر به سه دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شوند كه عبارتند از:
الف) خط راست :
ساده ترین شكل خط، خط راست است . خط راست ساده‌ترین جنبش نقطه به واسطه یك نیروی ثابت و یكنواخت و بدون برخورد با نیروی بیرونی دیگری،‌ایجاد میگردد. خط راست در سه گروه مختلف قابل تعریف است:
1-خط كشیده یا افقی (تصویر 2-1).
 
تصویر (2-1)
2-خط قایم یا ایستاده یا شاغولی (تصویر 2-1)
3)خط قطری یا اریب (تصویر 2-1).
و سایر خطهای ساده، انحراف یا دگرگونیهایی از این سه گونه هستند و خطوط آزاد نامیده می‌شوند. (تصویر 2-2).[5]
 
تصویر( 2-2)
زمانی كه یك نیروی بیرونی نقطه را به سوی جهتی مشخص به جنبش در می‌آورد نخستین نمونه خطی آفریده می‌شود.[6]
 
انواع خط راست :
1-خط افقی :
خط افقی و كشیده خطی ثابت و ساكن از لحاظ شكلی است، و از نظر بصری به ایجاد نوعی آرامش روحی و گسترش حدود فضا یاری می‌رساند.[7]
مانند خطوط افقی كه در طبیعت به صورت سطح زمین، خط افق، پهنه دریا، یا یك انسان خوابیده دیده می‌شود. این نوع خط در یك اثر تجسمی ممكن است برای نشان دادن آرامش، سكون و اعتدال باشد و یا صرفا رابطه‌ی مناسبی را از نظر بصری و زیبایی شناسی با سایر خطوط و عناصر یك تركیب به نمایش بگذارد.(شكل 2-3)
 
 
تصویر (2-3) پهنه دریا بیشتر با ترسیم خطوط افقی آزاد به نمایش در می‌آید، حركت آزاد قلم مو و مركتب تموج آب را به طور ساده‌ای نمایش می‌دهد.
2-خطوط عمود (شاغولی)
خطوط قایم یا شاغولی،‌خطی است كه بالا به پایین یا برعكس حركت می‌كند و به موازارات نخ شاغول قرار می‌گیرد. این خطی است كه با افق گوشه 90 درجه می‌سازد كه آن را خط عمودی نیز می‌گویند. لیكن میان خط قایم ایستاده یا شاغولی و خط عمودی تفاوتهایی وجود دارد: خط شاغولی الزاما بر افق و بر خط افقی و بنابراین بر گستره زمین عمود است و نه بر هر خط دیگر. در حالی كه خط عمودی خطی است كه علاوه بر خط افقی و بر افق بر هر خط دیگری نیز می‌تواند عمود باشد. یعنی اینكه خط عمودی بر هر خطی و خط شاغولی یا عمود فقط خط افق و گستره زمین عمود است. بنابراین، خط عمودی را می‌توان خطی آزاد، با امكانات ویژه جنبشهای متغیر دانست. (تصویر 2-4)
 
تصویر (2-4) انواع خطوط عمودی
خط شاغولی در تضاد كامل با خط افق است. این خط با گوشه راستی كه با افق می‌سازد، از حداكثر ایستادگی و استقامت برخوردار است.[8]
خط عمود خطی است كه بلندا و ارتفاع آن، مهمترین خصوصیت شكلی است. خط عمود نقطه مقابل خط افقی است و بر افراشتگی را با مفهوم صعودی القاء می‌نماید.[9]
 
 
3-خط اریب (مایل)
خط اریب خطی است كه نسبت به خط افق و نسبت به خط شاغولی میل مساوی دارد، یعنی نسبت به هر دو خط با تنها یك گوشه موضع می‌گیرد و حالت نرمال آن گوشه 45 درجه است.
خط اریب به تنهایی می‌تواند عاملی برای ایجاد فضا و القای ذهنیت مورد نظر باشد. بسیاری از هنرمندان با استفاده از كیفیت پویایی خطوط اریب تركیبات بی‌شماری را رقم زده‌اند.
 
تصویر (2-5) خطوط اریب بیانگر بی ثباتی،‌تشویق و حتی تهاجم است.
خط مایل از نظر خصوصیات شكلی و جهت،‌میان خطوط افقی و عمودی در نوسان است. خط مایل،‌معمولا حالتی خنثی دارد و محل قرارگیری آن و همچنین،‌نزدیك گشتن به هر یك از خطوط افقی یا عمودی بر بار بیانی آن تاثیر می‌گذارد. همجواری با خطوط افقی بر سكون، و گرایش به سوی خطوط عمود بر تحرك آن می‌افزاید این خط به طول معمول خطی پر تحرك و جهت دار است و حالتی ناآرام و بی‌ثبات را القاء می‌كند. جهت دار بودن و القای جهت در این خط،‌یكی از مهمترین خصوصیات شكلی آن است. جهت و سمت حركت آن و قدرت هدایتگری این خط را می‌توان در پرسپكتیو خطی عصر رنسانس مشاهده نمود.
خطوط مایل به جهت دارا بودن تواتر و تناوب بسیار، استفاده فراوانی در طراحی و نقاشی دارد و جهت نمایش آشفتگی و هیجانات روحی در تضاد با خطوط افقی و عمودی به كار می‌آید.[10]
خط مورب خطی است متحرك و غیر ایستا كه هر اندازه به محور افقی نزدیكتر شود كیفیت افقی آن نیز بیشتر می‌شود و با نزدیك شدن خط مورب به محور عمودی، ‌دارای كیفیت خط عمودی می‌گردد.[11]
 
تصویر (2-6) سوزن های پراكنده به شكل خطوط مایل، جوهره این نوع خط تحرك، پویایی، خشونت و عدم ثبات را به خوبی نشان می‌دهد.[12]
ب)خط خمیده (منحنی) :
زمانی كه دو نیروی بیرونی به طور متقارن، با هم و در دو سوی مختلف بر نقطه متحرك اثر گذارند و از نیروی خود نكاهند یا شدت خود را حفظ كنند،‌نقطه در مسیری خمیده به حركت در می‌آید و خط خمیده یا خمیده خط (منحنی) به وجود می‌آید. حال اگر یكی از این نیروها (كه همیشه، تقریبا نیروی دوم است) شدت خود را تغییر دهد، كشش خط نیز تغییر می‌كند (تصویر 1-7).
 
تصویر (2-7) انواع خطوط خمیده
در موردی كه این كشش همیشه و همه جا یكسان باشد، یعنی نیروی دوم به طور یكسان و مداوم عمل كند،‌خط طی مسافتی (كه طول آن به شدت نیروی اول، در مرحله نخست و به توان كشش نیروی دوم در مراحل بعدی ارتباط دارد) خویشتن را باز می‌یابد، همانند ماری كه دم خود را گاز گیرد، و شكلی ایجاد می‌شود كه دایره‌اش گوییم این خط خمیده بسته است. (تصویر 2-8 الف و ب)[13]
پس خط خمیده خطی است كه ویژگیهای كاملا مغایر با خصیصه‌های خط راست دارد، بنابراین در تضاد كامل با آن می‌باشد.
خطوط منحنی نمایشی از تحرك و نرمی است،‌ نمایشگر حركات موزون و لطیف می‌گردد. كاربرد این نوع خط در نقاشی شرق و نقاشی ایرانی به وضوح قابل مشاهده است. (تصویر شماره 2-9) كاربرد موزون و تعادل منحنیهای مختلف را مطرح می‌سازد.
 
تصویر (2-9) دو خط خمیده در رابطه با یك خط[14]
 
تصویر (2-10)
در خط منحنی، نیروهای بیرونی و درونی یكدیگر را در نقطه به نقطه خط خنثی كرده و احساس بصری ملایمی را القاء می‌كند.[15]
خطوط منحنی كه معمولا در طبیعت به شكل تپه ماهور، انتشار امواج، پستی و بلندی زمین و حركت بعضی از جانوران دیده می‌شود و در یك اثر تجسمی ممكن است برای نمایش حركت سیال و مداوم، ملایمت و ملاطفت به كار گرفته شود. یا این كه صرفا رابطه مناسبی را از نظر بصری یا سایر خطوط و عناصر یك تركیب ایجاد كند (تصویر 2-11).
 
تصویر (2-11) خطوط منحنی در حركت مداوم حركت سیال و دگرگون شونده‌ای را در مسیر خود به نمایش می‌گذارد.[16]

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :