برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)


جدول 2- مقایسه مقدار مقاومت انواع الکترودها با استفاده از الکترولیت بنتونیت در چاههای دستی حفر شده 3 متری با ابعاد1×8/0 متر و در زمین های شنی سنگلاخی [10]

ردیف

نوع زمین

نوع الکترود

اولین مقدار مقاومت (اهم متر)

دومین مقدار مقاومت پس از 12ماه

(اهم متر)

سومین مقدار مقاومت پس از 18ماه(اهم متر)

1

شنی سنگلاخی

میله ای (میلیمتر 80/1 )

5/4

3/4

2/4

2

شنی سنگلاخی

صفحه مسی

5/1(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)

3/4

1/4

0/4

3

شنی سنگلاخی

صفحه کسی

25/0(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)

3/4

4/4

4/4

4

شنی سنگلاخی

صفحه مسی

5/0(سانتیمتر)×25(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)

5/6

7/6

7/6

5

شنی سنگلاخی

صلیبی

5/0(سانتیمتر)×3(سانتیمتر)×60(سانتیمتر)

6/4

2/5

25/6

6

شنی سنگلاخی

صفحه آلومینیمی

5/0(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)

3/5

0/5

7/5

* 7

شنی سنگلاخی

صفحه مسی

5/0(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)×50(سانتیمتر)

70

75

77

* در این مورد بجای بنتونیت از خاک رس معمولی استفاده گردیده است .

ایجاد طوقه در اطراف الکترود

در اطراف الکترود زمین طوقه ای به قطر داخلی 5/0 متر و عمق 3/0 متر از لبه بالایی الکترود و عرض کافی برای خاکبرداری ایجاد می شود که تا عمق 2/0 متری بوسیله نمک و بقیه با خاک پر می شود .

چاه اتصال زمین برای الکترود

چاه اتصال حفره ای است که در زمین برای نصب الکترود زمین حفر می شود . بسته به نوع الکترود ، جنسیت و رطوبت خاک در طی فصول مختلف ، چاه زمین دارای عمق های متفاوتی می باشد .

یادآوری : برای سهولت در امر نگهداری و بازرسی سیستم اتصال زمین بعد از نصب برای جلوگیری از پوشیده و مفقود شدن محل نصب الکترود ، باید در بالای الکترود حوضچه ای با درپوش مناسب نصب شود .

در استاندارد 101- قسمت سوم ، روش های اجرا و اندازه گیری مقاومت سیستم زمین ، روش حفر چاه برای انواع الکترودهای میله ای و صفحه ای به طور کامل شرح داده شده است .

انتخاب و نصب تجهیزات سیستم زمین حفاظتی

کلیات

این قسمت از استاندارد توصیه هایی در خصوص نصب و انتخاب وسایل حفاظتی در تاسیسات ساختمان ها به منظور محدود نمودن اضافه ولتاژهای گذرای بوجود آمده در شبکه ناشی از صاعقه و حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای ناشی از سوئیچینگ که توسط تجهیزات داخل تاسیسات ایجادمی شوند ارائه می نماید .

انتخاب و نصب وسایل حفاظت در برابر شوک های الکتریکی ناشی از صاعفه (برق گیر) در مجاورت ساختمان ها ، نیز لازم است .

نصب وسایل حفاظت از نوسانات سریع ولتاژ در تاسیسات ساختمان ها

محل نصب وسایل حفاظت

زمانی که نیاز به وسایل حفاظت باشد ، نصب این وسایل در نزدیکی جعبه توزیع اصلی که نزدیکترین فاصله را با منبع تغذیه تاسیسات الکتریکی دارد ، باید صورت پذیرد .

یادآوری : وسایل حفاظت از شوکهای الکتریکی که در هر جایی دیگر از تاسیسات ساختمان مستقر شده اند مکن است حفاظت کافی را تامین کنند .

مقررات سیم کشی ساختمان های مسکونی در ارتباط با سیستم زمین

تابلوها

کلیه تابلوها ، اعم از سه فاز یا تک فاز ، علاوه بر شین ها یا ترمینال های مربوط به قسمت های برقدار (فازها و نول) باید برای وصل هادی های حفاظتی (PE) یک شین یا ترمینال داشته باشند . قابلیت هدایت الکتریکی شین یا نرمینال هادی حفاظتی باید به اندازه هادی های برقدار باشد . شین یا ترمینال هادی حفاظتی باید نوعی قطعه قابل اتصال با ترمینال خنثی داشته باشد .

وصل و جدا کردن قطعه اتصال دهنده باید فقط به کمک نوعی ابزار امکان پذیر باشد . چنانچه مدار تعذیه کننده تابلو دارای هادی مشترک حفاظتی – خنثی باشد ، این هادی به شین حفاظتی وصل و سپس به کمک قطعه اتصال دهنده یاد شده به شین یا ترمینال خنثی اتصال داده می شود . کلیه                  سیم کشی های داخلی تابلو باید توسط هادی های مسی عایقدار مناسب با جریان های مجاز وسایل حفاظتی و ولاتژ تابلو انجام شوند . چنانچه شین ها به طور محکم و ثابت نصب شده باشند ، می توانند بدون عایق بندی بوده ولی به هر حال باید رنگ آمیزی شده باشند .

بدنه تابلو باید مجهز به ترمینال علامت گذاری شده اتصال زمین باشد و این ترمینال به شین یا ترمینال حفاظتی (PEN) یا (PE) وصل شود .

یادآوری : در تابلوهای بزرگ که کلیه مدارهای ورودی و خروجی آن دارای هادی مشترک حفاظتی خنثی (PEN) هستند می توان از نصب شین (هادی) حفاظتی (PE) صرفنظر کرد .

پریزهای دارای اتصال زمین

تجهیزات و لوازم اتصال زمین باید طوری ساخته شده باشند که اتصال زمین قبل از سایر اتصال های حامل جریان وصل شود و باید در موقع کشیده شدن سه شاخه اتصال های حامل جریان قبل از اتصال زمین از پریز قطع شوند ( منظور از سه شاخه ، فاز ، نولو زمین است ) .

ترمینال اتصال زمین تجهیزات قابل تعویض که دارای اتصال زمین هستند باید در داخل قرار گرفته باشد . [16]

ترمینال اتصال زمین در پریزهای ثابت باید به پایه یا قسمتی که بطور محکم به پایه متصل است ، وصل باشد .

اتصال زمین در پریزهای ثابت باید روی پایه یا درپوش نصب شده باشد در صورتی که روی درپوش نصب شده باشد ، باید در موقع گذاشتن درپوش اتصال زمین به ترمینال اتصال زمین خود به خود وصل شود . هادی اتصال زمین و ترمینال اتصال زمین باید روکش نقره داشته یا به همان اندازه در برابر زنگ زدگی و سایش محافظت شده باشند . این اتصال باید در تمام شرایط ممکن نصب عادی از جمله شل شدن پیچ های محکم کننده درپوش یا نصب کردن بدون وقت پریز و غیره ، برقرار باشد .

-    در لوله کشی های مربوط به کلید ، پریز تقسیم ، تابلوهای برق ، پایه های کلید و پریز و امثال آنها ، اتصالات باید کاملاً پیچ شده تا بدینوسیله اتصال زمین به نحو مطلوب تامین شود .

-        بستن کلید و پریز و امثال آن به جعبه باید توسط پیچ انجام شود .

-    در حمام منازل که فضا نمناک یا موقتا نمناک به حساب می آید باید کلید و پریز را خارج حمام نصب کرد یا لااقل 60 سانتیمتر بطور افقی از دیواره خارجی وان و 25/2 متر بطور عمودی از کف حمام فاصله داشته باشد .

-        در محوطه دوش نباید کلید و پریز وجود داشته باشد .

-        پریز حمام باید دارای اتصال زمین باشد و در خارج محوطه ممنوع ، نصب شود .

-    کلید و پریز و چراغ بایستی در مقابل قطره آب محفوظ باشند . چراغ های نصب شده در محدوده دوش در حمام باید دارای درجه حفاظتی IP44 یا بیشتر باشند . در کلیه حمام ها صرفنظر از این که وسایل نصب ثابت در آنها وجود داشته باشد یا نه برای هم ولتاژ کردن باید همبندی اضافی انجام شود و شامل موارد زیر باشد :

-    وان یا زیر دوشی فلزی ، لوله های آب سرد و گرم ، بدنه های هادی و لوله های فلزی فاضلاب ، لوله های حرارت مرکزی یا هر نوع لوله دیگر ، هادی های حفاظتی مدارهای پریز و روشنایی به هم متصل شوند .

-    پریزهایی که در کف نصب می شوند باید مجهز به درپوش مخصوص و نشکن باشند این گونه پریزها باید برای امکان مرطوب و خارج ساختمان ها از نوع حفاظت شده در برابر رطوبت و نفوذ آب و برای مناطق خشک از نوع معمولی و برای مناطق آسیب پذیر از نوع ضد انفجار انتخاب شوند .

سیستم های لوله کشی برق

برای لوله های سیم کشی برق باید از لوله های غیرفلزی استفاده نمود و به نکات زیر توجه داشت :

-    در مکان های مرطوب ، لوله کشی روکار باید به نحوی انجام شود که بین لوله و سطح اتکاء حداقل شش میلیمتر فاصله وجود داشته باشد .

-    در مکان های مرطوب یا در جایی که لوله در بتن یا زیر خاک و امثال آن دفن می شود ، اتصال باید چنان باشد که از ورود آب به داخل لوله ها جلوگیری کند .

-    نصب لوله های برق باید طوری صورت گیرد که آب و بخار نتواند در آنها نفوذ کند ، زیرا ممکن است در اثر تغییر درجه حرارت در آنها آب جمع شود که باعث فساد و تخریب ایزولاسیون می گردد .

-        دهانه ورودی لوله هایی که از ساختمان خارج و یا به ساختمان وارد می شوند ، باید در برابر آب و گاز مسدود شوند .

کلیدها در ارتباط با سیستم زمین

ویژگی های زیر در خصوص کلیدها باید مورد توجه باشند :

-        نشانه محافظت در مقابل رطوبت باید در کلید طوری مشخص شود که در موقع مصرف به آسانی قابل رؤیت باشد .

-    قسمت های فلزی در دسترس که ممکن است در اثر خرابی عایق بندی برقدار شوند ، باید به ترمینال داخلی و اتصال زمین بطور دائم و مطمئن متصل باشند .

-    کلیدهای محافظت شده در برابر چکیدن قطرات آب یا پاشیده شدن آب و غیره قابل نفوذ در مقابل آب که درپوش عایق دارند و دارای بیش از یک ورودی هادی می باشند به منظور برقراری اتصال زمین دائمی باید به یک ترمینال اتصال زمین داخلی مجهز باشند .

-        برای قطع و وصل سیم های انتقال انرژی برق ، تجهیزات لازم از قبیل ترمینال های استاندارد را دارا باشند .

-        بایستی پیش بینی زمین برای اتصال زمین به سیم خنثی شده باشد .

-        کلیدها باید طوری نصب شوند که قسمت های برقدار آنها در دسترس نباشد .

-    لوازم برقی از قبیل کلیدها و امثال آنها در اطاق های عمل ، زایمان ، بیهوشی ، و یا مکان هایی که احتمال مصرف گاز بیهوشی وجود دارد در صورتی که از نوع ضد انفجار نباشد ، باید حداقل در ارتفاع 55 سانتیمتری از کف تمام شده ، نصب شوند .

-    باید بتوان هادی ها را در ترمینال محکم کرد ، بدون آن که هادی با قسمت های برقدار          قطب های مختلف یا با قسمت های متحرک مکانیسم ( مثل محور و اهرم زبانه ) در تماس باشد .

رابطهای زمین [9]

هادی هایی که بعنوان رابط زمین استفاده می شوند باید استاندارد و از جنس مس خالص غیررشته ای یا آلیاژ مس مناسب باشند و در موارد ضروری باید در مقابل خوردگی حفاظت شوند مخصوصاً در نقطه اتصال به الکترود زمین هنگامی که هادی مس به آلومینیوم متصل می شود ، مس باید قلع اندود شود . هر رابط زمین مسی نباید سطح مقطعی کمتر از نصف سطح مقطع بزرگ ترین هادی که حفاظت می شود ، داشته باشد .

اتصال رابط زمین یا هر وسیله دیگر به الکترود زمین باید کاملاً در دسترس بوده و بطور صحیح بوسیله جوش یا لحیم به الکترود زمین متصل شود یا بوسیله کلمپ هایی از جنس غیرآهن که بطور محکم و استوار به الکترود وصل می شوند ، انجام پذیرد . هنگامی که باید اتصال به لوله فلزی انجام شود در حالی که لوله فلزی خارجی بیشتر از 5/9 سانتیمتر مربع ندارد ، کلمپ باید مطابق استاندارد [11] باشد .

گردش سیم زمین در ساختمان

هنگامی که از سیستم زمین بعنوان حفاظت استفاده می شود ، تمامی قطعات زیر می بایست به هادی پیوسته زمین که به ترمینال اصلی زمین متصل است ، وصل شوند :

تمام قعطات فلزی بکار رفته در سیستم سیم کشی ساختمان ( به جز اجزایی که حامل جریان هستند ) مثل پوشش کابل یا زره آن ، مجاری فلزی ، لوله های هادی ، جعبه تقسیم های فلزی ( غیر از جعبه های ایزوله شده و قطعات ایزوله شده )

ترمینال زمین پریز

نقطه سیم پیچ ثانوی و بدنه های فلزی هرگونه ترانسفورماتوری که در تاسیسات ساختمان استفاده شده است ، غیر از ترانسفورماتورهایی که در وسایل منزل بکار رفته است مثل ترانس رادیو و تلویزیون و لامپ حرارتی

قسمت های فلزی همه دستگاههای ثابت ، غیر از آن قسمت هایی که حامل جریان هستند و قطعات فلزی کوچک مثل پیچ و پلاک فلزی مشخصات دستگاه

قطعات فزلی در معرض تمام دستگاههای سیار نیز باید به ترمینال زمین متصل شوند .

قسمت ها و قطعاتی که باید به زمین وصل شوند ، بوسیله هادی پیوسته زمین به زمین متصل          می شوند . این هادی می تواند تمام یا قسمتی از یک لوله یا مجرای فلزی ، یا یک کابل یا یک کابل قابل انعطاف یا سیم باشد . لوله های حاوی گاز یا مایعات ( مانند لوله آب ) نباید بعنوان هادی پیوسته زمین استفاده شوند . امپدانس بین الکترود زمین یا ترمینال زمین و هر نقطه در هادی پیوسته نباید از دو اهم تجاوز کند این مقدار در فرکانس منبع در مواردی که مقادیر جریان بالا در ولتاژهای متوسط یا پایین استفاده می شوند باید کمتر باشد . برای این منظور امپدانس سیم پیچ کلید جریان نشتی نباید در نظر گرفته شود .

هادی های زمین مجزا یا پیوسته : سطح مقطع هر هادی مسی بکار گرفته شده به عنوان هادی زمین پیوسته نباید از نصف سطح مقطع بزرگ ترین سیم بکار رفته در ساختمان کمتر باشد . هنگامی که از  سیم های آلیاژ مسی بجای سیم های مسی استفاده می شود هدایت آن مساوی هادی مسی معمولی باشد .

سطح مقطع کابل هایی که بعنوان هادی پیوسته زمین بکار می روند ، باید حداقل برابر سیم های بکار رفته در سیستم سیم کشی باشد .

استفاده از غلاف کابل بعنوان هادی پیوسته زمین : هنگامی که غلاف فلزی کابل ها بعنوان هادی پیوسته زمین استفاده می شود هرگونه اتصال به آن غلاف باید طوری باشد که ظرفیت تحمل جریان کمتر از ظرفیت تحمل جریان خود غلاف نباشد .

لوله های فلزی بعنوان هادی پیوسته زمین : هنگامی که از لوله های فلزی بعنوان هادی پیوسته زمین استفاده می شود ، کیفیت بالای سیستم زمین قطعی است . اتصالات باید طوری باشند که ظرفیت تحمل جریان آنها از طرفیت خود لوله کمتر نباشد ، شل شدن اتصالات در اثر خرابی ممکن است اتفاق بیفتد و باعث قطعی پیوستگی هادی زمین شود . میخ کوبی یا گیره ساده برای اطمینان از پیوستگی اتصالات کافی نیست . هنگامی که از پیچ استفاده نمی شود گیره فلزی توصیه می شود . وقتی پیچ و بست با هوای آزاد در تماس است باید در مورد مساله احتمال فساد جنس اتصالات پیش بینی های لازم شود . ( مانند گریس نسوز و ... و یا استفاده از روش های خاص جوشکاری ) هنگامی که در لوله ها  پیچ کاری استفاده می شود ، استفاده از مهره پشت بند توصیه می شود تمامی اتصالات بعداز اجرا              می بایست کاملاً نقاشی و رنگ کاری شوند .

لوله ها و اسکلت فلزی ساختمان

یادآوری : لوله های آب نباید بعنوان هادی زمین استفاده شوند .

هنگامی که غلاف فلزی یا زره کابل بعنوان الکترود زمین یا هادی پیوست زمین استفاده می شود ، زره می بایست به غلاف فلزی وصل شود و اتصال اصلی بین کابل و رابط زمین به غلاف ، باید فلزی باشد و ترجیحاً جوشکاری شود . کلمپ هایی که برای اتصال رابط زمین به غلاف فلزی یا زره کابل بکار می روند ، می بایست طوری طراحی و نصب شوند که یک اتصال پایدار را فراهم کرده و به کابل آسیب وارد نکنند .

تمامی وسایل الکتریکی که در ولتاژ خیلی بالا کار می کنند باید در مقابل جریان های نشتی خطرناک حفاظت شوند . حفاظت بوسیله یکی از وسایل زیر باید انجام شود :

وسایل تمام ایزوله شده که دارای عایقی بوده که وسیله را در برگرفته و پایدار و بادوام هستند و در وضعیت های قطعی وسایل ثابتی که بوسیله مواد عایق احاطه نشده اند ، اما طوری تعبیه شده اند که قابل دسترسی و در تماس نبوده و نمی توانند در تماس با قطعات برقدار شوند ، می توانند بعنوان وسایل تمام ایزوله شده تعبیر گردند .

استفاده ازعایق دو لایه

زمین کردن قطعات فلزی در دسترس

ایزولاسیون قطعات فلزی بطوری که این قطعات قادر به تماس با قطعات برقدار یا قطعات فلزی زمین شده نباشند .

دستورالعمل مربوط به اماکن خاص در ساختمانها

دستور العمل مربوط به حمام ها

مناطق کلاسه بندی شده داخل حملم به صورت زیر است :

الف) منطقه 0 : شامل داخل وان یا زیردوشی

ب) منطقه 1 : محدود است به فضای پیرانون دوش ، وان یا دوش با یک منطقه به فاصله 60 سانتیمتر از وان یا دوش به انضمام کف و سطح افقی به ارتفاع 25/2 متر

ج) منطقه 2 : محدود است به سطح خارجی منطقه 1 و یک سطح موازی با سطح عمودی به فاصله 60 سانتیمتر از منطقه 1 با انضمام کف و 25/2 متر بالای سطح افقی

د) منطقه 3 : محدود است به سطح خارجی عمودی منطقه 2 و سطح موازی به فاصله 4/2 متر بیرون از منطقه 2 با انضمام کف و سطح افقی

فواصل لازم مطابق شکل های 8 و 9 خواهد بود .

شکل 8

 


شکل 9

یک هم بندی اضافی می بایست برای تمام قطعات هادی موجود در مناطق 1 و 2 و 3 با هادی های حفاظتی و همه هادی های روباز در این مناطق انجام شود .

حفاظت بوسیله روشهای زیر در همه مناطق فوق مجاز نیست .

حفاظت بوسیله خارج از دسترس قرار دادن

حفاظت بوسیله حصار یا نرده یا حائل

حفاظت بوسیله حائل های غیرهادی و سطوح هم پتانسیل زمین

تجهیزات الکتریکی می بایست حداقل دارای درجه های حفاظتی زیر باشند .[5]

       IPX7 : در منطقه 0

       IPX5 : در منطقه 1

در حمام های عمومی IPX5 ، IPX4 : در منطقه 2

در حمام های عمومی IPX5 ، IPX1 : در منطقه 3

سیستم های سیم کشی در این اماکن باید دارای عایق کامل بدون استفاده از پوشش های فلزی باشد .

الف) این سیستم ها می توانند شامل کابل های تک رشته ای با مجرای عایق سازی یا کابل های افشان با پوشش عایق باشند .

ب) در مناطق 0 و 1 و 2 سیم کشی باید محدود به مواردی باشد که تنها برای دستگاههای موجود در این مناطق لازم است .

ج) قرار دادن جعبه تقسیم [10] در مناطق 0 و 1 و 2 مجاز نیست .

د) جعبه کلید و جعبه کنترل و هیچ گونه ملحقات آنها در مناطق 0 و 1 و 2 نباید نصب شوند .

شرایط مجاز در بکارگیری پریزهای خروجی در منطقه 3

-        به طور اختصاصی توسط ترانسفورماتور ایزوله شده ف تغذیه شوند .

-        با ولتاژ ایمنی فشار ضعیف تغذیه شوند .

-        با کلید حافظ جان RCD حفاظت شود طوری که آن RCD با جریان کمتر از 30 میلی آمپر عمل کند .

تجهیزات ثابت

-        در منطقه 0 : تنها تجهیزات الکتریکی خاص مربوط به استفاده در وان یا حمام قابل نصب است .

-        در منطقه 1 : آب گرمکن ها قابل نصب هستند .

-        در منطقه 2 : آب گرمکن ها و روشنایی های کلاس TT قابل نصب هستند .

1 چراغهای نصب شده در محدود دوش در حمام باید دارای درجه حفاظت IP44 یا بیشتر باشند .

2 در منطقه 0 و 1 هیچ گونه کلید یا پریزی نصب نمی شود .

3 در کلیه حمام ها صرفنظر از این که وسایل نصب ثابت در آنها وجود داشته باشد یا نه برای هم پتانسیل کردن ، همبندی اضافی انجام شود و شامل موارد زیر باشد :

- وان یا زیر دوشی فلزی

- لوله های آب سرد و گرم

- لوله های فلزی فاضلاب

- لوله های گاز به حرارت مرکزی یا هر نوع لوله دیگر

- هادی های حفاظتی مدارهای پریز و روشنایی

- بدنه های هادی وسایل نصب ثابت

دستورالعمل مربوط به آشپزخانه های مسکونی

علاوه بر موارد عمومی ، در آشپزخانه های مسکونی و نظایر آن ( آبدارخانه و غیره ... ) برای هم ولتاژ کردن باید همبندی اضافی انجام شود که باید شامل موارد زیر باشد :

-        یخچال

-        اجاق

-        طبقه بندی فلزی

-        ظرفشویی

-        هر نوع وسیله برقی

-        لوله های آب سرد و گرم

-        لوله های فاضلاب و لوله های حرارت مرکزی

-        اجزای فلزی ساختمان ها از جمله ستون ها

-        هادی های حفاظتی مدارهای پریز و روشنایی

هادی های زمین

سطح مقطع هادی های زمین می بایست مطابق با جدول 3 باشند و هنگامی که در زمین خوابانده می شوند ، سطح مقطع آنها می بایست مطابق جدول 3 باشد .


جدول 3 - سطح مقطع هادی [2]

حفاظت مکانیکی نشده

حفاظت شده مکانیکی

 

مس حداقل 16 میلیمتر مربع

آهن حداقل 16 میلیمتر مربع

مطابق جدول مورد

حفاظت شده در برابر خوردگی

مس حداقل 25 میلیمتر مربع

آهن حداقل 50 میلیمترمربع

حفاظت نشده در برابر خوردگی

اتصال هادی زمین به الکترود زمین باید بطور یکنواخت ، محکم و یکپارچه انجام شده و از لحاظ الکتریکی کامل باشد . هنگامی که از کلمپ استفاده می شود ، کلمپ نباید به الکترود یا به هادی زمین آسیب برساند .

ترمینال یا اتصال اصلی زمین

در هر تاسیسات ، یک ترمینال اصلی زمین می بایست فراهم شود و هادی های زیر به آن متصل شوند :

-        هادی های زمین

-        هادی های حفاظتی

-        هادی های همبند ولتاژ اصلی

-        هادی های زمین اصلی ( در صورت لزوم )

هادی ها باید طوری به ترمینال زمین وصل شوند که بتوان آنها را از ترمینال زمین براحتی قطع و مجدداً وصل کرد .

هادیهای حفاظتی

سطح مقطع هادی های حفاظتی می بایست

یادآوری : نصب تجهیزات طوری باید انجام شود که قابلیت قبول هادی های حفاظتی را داشته باشد .

سطح مقطع هادی ها نباید کمتر از مقداری باشد که توسط فرمول زیر مشخص می شود :

S = سطح مقطع بر حسب میلیمتر مربع

I = مقدار موثر جریان خطایی که می تواند در صورت بروز خطا از هادی عبور کند (برحسب آمپر)

t = زمان قطع وسایل به ثانیه

K = فاکتوری که بستگی به جنس سیم دارد که در جداول ( 4 ) ، ( 5 ) ، ( 6 ) آمده است .

در عمل ، پس از محاسبه سطح مقطع سیم ، اگر سطح مقطع محاسبه شده استاندارد نبود ، سطح مقطع استاندارد بزرگتر نزدیک به مقدار محاسبه شده استفاده می شود .

جدول 4 - مقادیر K برای هادی های حفاظتی [2]

عایق سازی هادی حفاظتی یا پوشش کامل

Butyl rubber

EPR

XLPE

PVC

 

C˚220

C˚250

C˚160

دمای نهایی

K

جنس هادی

166

110

60

176

116

64

143

95

52

مس

آلومینیوم

فولاد

یادآوری :  دمای اولیه هادی 30 درجه سانتیگراد فرض شده است .

 

جدول 5 - مقادیر K برای هادی حفاظتی بعنوان یک هسته از یک کابل چند رشته ای [2]

ماده جداسازی

Butyl rubber

XLPE

 EPR

PVC

 

C˚85

C˚90

C˚70

درجه حرارت جزئی

C˚220

C˚250

C˚160

دمای نهایی

 

K

 

جنس هادی

134

89

143

94

115

76

مس

آلومینیوم

 


جدول 6 - مقادیر k برای هادی های دفن شده هنگامی که خطر آسیب حرارتی به هرگونه موادی که در نزدیکی آن قرار دارد ، نباشد . [2]

خطر آتش

حالات عادی

قابل دیدن و محدود در نواحی

حالات / جنس هادی

C˚150

 

138

C˚200

 

159

C˚500

 

228

حداکثر دمای

مس

      K

C˚150

 

91

C˚200

 

105

C˚300

 

125

حداکثر دمای

آلومینیوم

      K

C˚150

 

50

C˚200

 

58

C˚500

 

82

حداکثر دمای

فولاد

      K

یادآوری : دمای اولیه هادی 30 درجه سانتیگراد فرض می شود .

 

سطح مقطه هادی حفاظتی نباید کمتر از مقادیر نشان داده شده در جدول زیر باشد .

جدول 7 - حداقل سطح مقطع هادی [2]

 

مقادیر جدول فوق در صورتی قابل اجرا هستند که هادی حفاظتی و هادی فاز هم جنس باشند در غیر این صورت سطح مقطع هادی حفاظتی طوری اتنخاب می شود که هدایتی برابر با هادی فاز ایجاد کند .

سطح مقطع هر هادی حفاظتی در صورتی که کابل تغذیه یا منبع نباشد ، در هر حالت نباید کمتر از مقادیر زیر باشد .

-        5/2 میلیمتر مربع اگر حفاظت مکانیکی فراهم شده است .

-        چهار میلیمتر مربع اگر حفاظت مکانیکی فراهم نشده است .

انواع هادی های حفاظتی

-        هادی های کابلهای چند رشته ای[11]

-        هادی های عایق شده و در لوله های مسابه با هادی های برقدار

-        هادی های ایزوله شده ثابت

-        پوشش های فلزی مثل صفحات و زره کابل ها

-        مجرا (لوله) های فلزی یا دیگر دبرگیرنده های فلزی

-        قطعات هادی خارجی

هنگامی که تاسیسات الکتریکی در برگیرنده چارچوب یا قابهای فلزی می باشد ، پوشش      دهنده های فلزی ، در صورتی که احتیاجات زیر را فراهم کنند ، می توانند بعنوان هادی حفاظتی استفاده شوند :

الف) پیوستگی الکتریکی آنها از نظر حفاظت در برابر تخریب مکانیکی و شیمیایی و الکتروشیمیایی می بایست مطمئن باشد .

ب) کندوکتانس آنها می بایست حداقل برابر با مقادیر محاسبه شده باشد .

ج) این هادی ها می بایست قابلیت اتصال به دیگر هادی های سیستم در هر نقطه دلخواه را داشته باشند .

پوشش های فلزی سیم کشی های ثابت و مجراهای فلزی برای مقاصد الکتریکی می توانند بعنوان هادی حفاظتی برای مدارهای مربوطه در صورتی که ضروریات الف و ب در بند بالا را رعایت کنند ، استفاده شوند در غیر اینصورت برای مقاصد الکتریکی نباید بعنوان هادی حفاظتی استفاده شوند .

قطعات هادی خارجی می توانند بعنوان هادی حفاظتی استفاده شوند در صورتی که :

الف) پیوستگی الکتریکی آنها رعایت شده باشد یا توسط ساختار اصلی آنها و یا با اتصالات مناسب و در برابر اسیب های مکانیکی – شیمیائی حفاظت شده باشند .

ب) کندوکتانس آنها حداقل برابر مقادیر محاسبه شده  باشد .

ج) پیش بینی های لازم برای جلوگیری از تغییر مکان آنها انجام شود .

د) این قطعات برای استفاده به این منظور خاص در نظر گرفته شده و برای این کار آماده شوند .

یادآوری : قطعات فلزی خارجی نباید بعنوان هادی های PEN استفاده شوند .



[1] - Functional Earthing

[2] -Functional Earthing Condutor

[3] - Earthing Bus Condutor

[4] -Earth Surface Voltage

[5] - Touch Voltage

[6] - Pace Voltage

[7] - Potential Grade

[8] - Functional Earth

[9] - Earth-Leads

[10] - Junction Box

[11] - Multicore

  http://www.iranbargh.blogfa.com/post-118.aspx

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :