برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

BOIS تنها کلمه ای است که می تواند تمام درایورهایی را که در یک سیستم به عنوان واسط سخت افزار و سیستم عامل کار می کنند ، را شرح دهد.
BOIS در حقیقت نرم افزار را به سخت افزار متصل می نماید . قسمتی از بایوس بر روی چیپست ROM مادربرد و قسمتی دیگر بر روی چیپست کارتهای وفق دهنده قرار دارد که FIRE WARE (یعنی میانه افزار یا سفت افزار) نامیده میشود .
یک PC می تواند شامل لایه هایی (بعضی نرم افزاری و بعضی سخت افزاری ) باشد که واسط بین یکدیگرند. در اکثر اوقات شما می توانید یک کامپیوتر را به چهار لا یه تقسیم کنید که هر کدام از لایه ها به زیر مجموعه هایی کوچکتر تقسیم کنیم . هدف از این نوع طراحی این است که سیستم عامل ها و نرم افزار های مختلف بر روی سخت افزار های مختلف اجرا شوند (حالت مستقل از سخت افزار ) . بدین طریق دو ماشین با دو پردازنده مختلف، رسانه های ذخیره سازی متفاوت و دو نوع واحد گرافیکی و غیره می توانند یک نرم افزار را اجرا کنند .
در معماری این لایه ها برنامه های کاربردی با سیستم عامل از طریق API (Application Program Interface)ارتباط برقرار می کنند .
API بر اساس سیستم عاملی که مورد استفاده قرار می گیرد و مجموعه توابع و دستورالعملهایی که برای یک بسته نرم افزاری ارائه می دهد ، متغیر می باشد . به طور مثال یک بسته نرم افزاری می تواند از سیستم عامل برای ذخیره و بازیابی اطلاعات استفاده کند و خود نرم افزار مجبور نیست که این کارها را انجام دهد.
نرم افزارها طوری طراحی شده اند که ما می توانیم آنرا بر روی سیستمهای دیگر نصب و اجرا نمائیم و این به دلیل مجزا شدن سخت افزار از نرم افزار است و نرم افزار از سیستم عامل برای دستیابی به سخت اقزار سیستم استفاده می کند . سپس سیستم عامل از طریق واسط ها به لایه های بایوس دستیابی پیدا می کند .بایوس شامل نرم افزارهای گرداننده ای است که بین سخت افزار و سیستم عامل ارتباط برقرار می کند . به خودی خود سیستم عامل هیچگاه نمی تواند مستقیما به سخت افزار دستیابی پیدا کند ، در عوض مجبور است از طریق برنامه های گرداننده ای که به این کار تخصیص یافته اند عمل کند .
یکی از وظایف تولید کنندگان قطعات سخت افزاری آن است که گرداننده ای برای قطعات تولیدی خود ارائه دهند ، و چون گرداننده ها باید بین سخت افزار و نرم افزار عمل نمایند ، باید گرداننده های هر سیستم عامل مجزا تولید شوند . بنابراین کارخانه سازنده قطعات باید گرداننده های مختلفی ارائه دهد تا قطعه مورد نظر بتواند بر روی سیستم عاملهای مرسوم کار کند .

چون لایه های بایوس همانند یک سیستم عامل به نظر می رسند ، مهم نیست که با چه سخت افزاری کار می کند ، و ما می توانیم سیستم عاملها را بر روی هر کامپیوتری و با هر نوع مشخصات سخت افزاری نصب و استفاده نمائیم .
برای مثال شما می توانید Windows 98 را بر روی دو سیستم متفاوت با پردازنده ، هارد دیسک و کارت گرافیکی و . . . که متفاوت از یکدیگرند نصب و اجرا کنید ، اما بر روی هر دو سیستم همان کارائی خود را داراست، زیرا که گرداننده ها همان عملکرد پایه را انجام می دهند و مهم نیست که بر روی چه سخت افزاری کار می کنند .

معماری سخت افزار و نرم افزار بایوس
البته بایوس ، نرم افزاری است که شامل گرداننده های مختلفی است که که رابط بین سخت افزار و سیستم عامل هستند یعنی بایوس نرم افزاری است که همه آن از روی دیسک بارگذاری نمی شود بلکه قسمتی از آن ، قبلا بر روی چیپهای موجود در سیستم یا برروی کارتهای وفق دهنده نصب شده اند.


بایوس در سیستم به سه صورت وجود دارد :
1-ROM BIOS نصب شده بر روی مادر برد.
2- بایوس نصب شده بر روی کارتهای وفق دهنده (همانند کارت ویدئویی)
3- بارگذاری شده از دیسک(گرداننده ها)

چون بایوس مادربرد مقدمات لازم را برای گردادننده ها و نرم افزارها ی مورد نیاز فراهم میکند ، اکثراً به صورت سخت افزاری که شامل یک چیپ ROM می باشد موجود است.
سالهای پیش هنگامی که سیستم عامل DOS بر روی سیستم اجرا میشد خود به تنهائی کافی بود و گرداننده ای (Driver) مورد نیاز نداشت . بایوس مادربرد به طور عادی شامل گرداننده هایی است که برای یک سیستم پایه همانند صفحه کلید، فلاپی درایو، هارد دیسک ، پورتهای سریال و موازی و غیره ... است.
به جای اینکه برای دستگاههای جدید لازم باشد که بایوس مادربرد را ارتقاء دهید، یک نسخه از گرداننده آن را بر روی سیستم عامل خود نصب می نمائید تا سیستم عامل پیکربندی لازم را در هنگام بوت شدن سیستم را برای استفاده ار آن دستگاه انجام دهد ،
برای مثال می توانیم CD ROM،Scanner،Printer و گرداننده های PC CARD را نام برد.چون این دستکاهها لازم نیستند که در هنگام راه اندازی سیستم فعال باشند ، سیستم ابتدا از هارد دیسک راه اندازی می شود وسپس گرداننده های آنرا بار گذاری می نماید.
البته بعضی از دستگاهها لازم است که در طول راه اندازی سیستم عامل فعال باشند ، اما این امر چگونه امکان پذیر است مثلا قبل از آنکه گرداننده کارت ویدئویی از ROM BIOS و یا از روی هارد دیسک فراخوانی شود شما چگونه می توانید اطلاعات را بر روی مانیتور ببینید ..
یک جواب این است که در ROM تمام گرداننده های کارت گرافیکی وحود داشته باشد اما این کار غیر ممکن نیست زیرا کارتهای بسیار متنوعی وجو دارد که هر کدام گرداننده مربوط به خود را داراست که این خود باعث می شود صدها نوع ROM مادربرد به وجود آید که هر کدام مربوط به یک کارت گرافیکی می باشد.
اما هنگامی که IBM , PC های اولیه خود را اختراع نمود راه حل بهتری ارائه داد . او ROM مادربرد را طوری طراحی کرد که شکاف (Slot)کارت گرافیکی را برای پیدا کردن ROM نصب شده روی کارت گرافیکی را جستجو کند .
و اگر ROM روی کارت را می توانست پیدا می کرد ، مرحله اولیه راه اندازی را قبل از اینکه سیستم عامل از روی دیسک فراخوانی (Load) شود ،اجرا می نمود. بدین وسیله از تعویض ROM قرار داده شده بر روی مادربرد برای استفاده و فعال کردن دستگاه مورد نظر،ممانعت می کند.

کارتهای مختلفی که تقریبا بر روی همه آنها ROM وجود دارد ، شامل موارد زیر هستند :
کارتهای ویدئویی که همیشه دارای BIOS می باشند.
وفق دهنده های SCSI که امکان استفاده از دستگاههای با اتصالات SCSI را فراهم می آورد .
کارتهای شبکه که امکان راه اندازی سیستم با استفاده از فایل سرور که معمولا Boot Rom یا IPL(Initial Program Load) ROM نامیده می شوند، را فراهم می آورد ..
استفاده از دستگاههای IDE
بردهای Y2K که برای کامل کردن CMOS RAM هستند .

BIOS و CMOS RAM
اکثر افراد BIOS رابا CMOS RAM اشتباه می گیرند ، این از آنجا سرچشمه می گیرد که برنامه Setup برای پیکربندی BIOS و ذخیره آن در CMOS RAM می شود استفاده می شود.
در حقیقت BIOS و CMOS RAM دو چیز متفاوت از هم می باشند. بایوس مادربرد در یک چیپ ROM به طور ثابت ذخیره شده است.
همچنین بر روی مادربرد یک چیپ است که RTC/NVRAM نامیده می شود ، که زمان سیستم را نگهداری می کند و یک حافظه فرار و ثابت است که اولین بار در چیپ MC146818 ساخت شرکت موتورلا استفاده شده است، و ظرفیت آن 64 بایت است که 10 بایت آن مربوط به توابع ساعت است ..
اگرچه این چیپ غیر فرار نامیده می شود اما با قطع برق ، ساعت و تاریخ تنظیم شده در آن و داده های درون RAM پاک می شود .
در حقیقت غیر فرار نامیده می شود چون با استفاده از تکنولوژی) CMOS(Complementarry Metal-Oxide Semicondector ساخته شده است ، در نتیجه با یک جریان بسیار کم که بوسیله باطری سیستم تامین می گردد ، پایدار باقی می ماند که اکثر مردم به این چیپ ،CMOS RAM می گویند .
هنگامی که وارد BIOS Setup می شوید و پارامترهای خود راتنظیم و ذخیره می نمایید ، این تنظیمات در ناحیه ای از چیپ RTC/NVRAM ذخیره می شوند(که همچنین CMOS RAM نیز نامیده می شود).
و در هر موقع که سیستم خود را راه اندازی می کنید پارامترها از CMOS RAM خوانده می شوند و تعیین می کنند که سیستم چگونه پیگربندی شده است

BIOS قسمتی از نرم افزاری هست که به صورت دائمی در چیپی روی مادربرد ذخیره میشود ، زمانی که شما کامپیوتر خود را روشن می کنید ، ابتدا برنامه گنجانده شده در BIOS راه اندازی می شود .
این قسمت سخت افزار را چک میکند و برخی از قسمت های مهم سخت افزار را بازبینی می کند تا از صحت کارکرد اطمینان حاصل شود .
برای مثال در صورتی که ولتاژ های سیستم مناسب باشند ، این قسمت ، کارت گرافیک ، پردازنده ، رم و منبع تغذیه را بازبینی می کند . در صورتی که مشکلی وجود داشته باشد شما رو توسط بیپ هایی رمزگونه باخبر می کند .
اگر همه قطعات سالم باشند ، صفحه Sartup نمایش داده خواهد شد و این اولین چیزی است که شما روی صفحه مونیتور مشاهده می کنید .
سپس اقدام به چک کردن حافظه و شناسایی سخت افزارهای دیگر ، پیکربندی Device های مورد نیاز ، شناسایی درایو های راه اندازی ( Boot ) ، وسرانجام تحویل دادن کنترل boot sector که وظیفه راه اندازی سیستم عامل را بر عهده دارد ، را می کند .

فلش کردن BIOS چه معنایی دارد ؟

این جور نرم افزار ها از بعضی جهات شبیه به دیگر نرم افزار ها هستند . ورژن های جدیدی برای آن ها وجود دارد که شامل : بروز رسانی ، اصلاحیه ، ویژگی های جدید و رفع اشکال های ورزن های قبلی می باشند . نصب ورژن جدید BIOS و بروزرسانی آن امکان پذیر است اما فرآیند بروزرسانی آنها با بروزرسانی نرم افزار های عادی نصب شده بر روی کامپیوتر شما متفاوت است !

نرم افزار های BIOS در هارددیسک ذخیره نشده اند ، بلکه آن ها در یک چیپ بر روی مادربرد ذخیره شده اند !

برای پاک کردن نرم افزار ذخیره شده در چیپ و جایگزینی آن با ورژن جدید نرم افزار ، شما به یک برنامه مخصوص که flash utility نامیده می شود احتیاج دارید .

فرآیند انجام گیری بروزرسانی BIOS را فلش کردن BIOS می نامند .


چرا ممکن هست شما به فلش کردن BIOS احتیاج پیدا کنید ؟

بیشترین دلایل رایج که موجب می شود که مردم اقدام به بروزرسانی BIOS بکنند :

- پشتیبانی از پردازنده های جدید :

BIOS
این امکان را برای مادربرد فراهم می سازد تا مادربرد از پردازنده های جدید با سرعت بالاتر پشتیبانی کند . از آنجایی که ممکن است شما پردازنده فعلی خود را با یک پردازنده سریعتر و جدید تر جایگزین کنید ، اما ممکن است BIOS آن را شناسایی نکند ، یا تنظیمات صحیح برای بایوس آن پردازنده در BIOS وجود نداشته باشد که در بعضی موارد با بروزرسانی BIOS این مشکل را حل میکند .

- پشتیبانی از هارددیسک هایی با حجم بیشتر :

BIOS
به مادربرد این اجازه را می دهد تا از هارددیسک هایی با حجم بیشتر از مقدار معین شده پشتیبانی کنند .

از آنجایی که شما ممکن است هارد دیسکی حجیم تر و جدید تر نصب کنید ، ممکن است BIOS هارددیسک جدید را شناسایی نکند یا قسمتی از آن را شناسایی کند . معمولا بروزرسانی BIOS این مشکل را نیز حل می کند


آپدیت کردن بایوس مادربرد از طریق FlashMenu راحت تر و سریعتر از روش قبل و در عین حال در ویندوز انجام می شود . برای این کار تنها نیاز به دانلود آخرین نسخه Flash Menu از اینجا و نیز دانلود آخرین نسخه بایوس منتشر شده برای مادربرد خود هستید ( در مورد دانلود آخرین نسخه بایوس در بالا توضیح داده شد ) و یا می توانید به صورت آنلاین آپدیت کنید !

قبل از هر کاری پیشنهاد می شود با فشردن دکمه Save BIOS بایوس فعلی خود را بر روی فلاپی و یا جای دیگری ذخیره کنید تا در صورت نیاز بتوانید به آن دسترسی داشته باشید .

- آپدیت بایوس به صورت آنلاین :

در این نوع آپدیت شما می بایست در کل زمان آپدیت به اینترنت وصل باشید که با توجه به اینترنت ایران اصلا این روش پیشنهاد نمی شود اما آموزش آن در اینجا داده خواهد شد .

برای این کار به روی دکمه One Click Live Update کلیک کنید . در صورتی که نسخه جدیدتری از بایوس شما در اینترنت باشد نرم افزار آن را دانلود خواهد کرد و به صورت خودکار جایگزین بایوس فعلی می کند اما در صورتی که بر روی دکمه Live Update Step by Step کلیک کنید نرم افزار از شما سوال می کند که چه نسخه ای را مایلید دانلود و جایگزین کنید و سپس شروع به آپدیت کردن بایوس می کند .

http://www.7gardoon.com/Article-268.html

تفاوت BIOS و CMOS چیست؟

افراد زیادی كه با كامپیوتر سر وكار دارند دو اصطلاح BIOS (كه مخفف basic input/output system است) و CMOS (كه مخفف complementary metal oxide semiconductor است) را با هم اشتباه می گیرند و به یك معنا به كار می برند. البته این دو به هم مرتبطند ولی دو جزء مشخص و مجزا از هم هستند كه وجودشان برای كامپیوتر ضروری است. BIOS برنامه ای است كه یك كامپیوتر را استارت می كند، در حالیكه CMOS جایی است كه برنامه BIOS اطلاعات و جزئیات مورد نیازش از قبیل تاریخ، زمان و تنظیمات سیستم را ذخیره می كند.

BIOS یك برنامه كوچك است كه كنترل سیستم را از زمانیكه كامپیوتر روشن می شود تا زمانیكه سیستم عامل كنترل را بدست می گیرد در اختیار دارد. BIOS یك Firm ware (برنامه ای كه در حافظه فقط خواندنی ROM قرار دارد) است.

CMOS یك نوع تكنولوژی از حافظه است كه می تواند تنظیمات مورد نیازش را برای راه اندازی كامپیوتر در خود ذخیره كند. و در صورت نیاز كاربر می تواند اطلاعات یا تنظیماتی را اصلاح كند. BIOS كامپیوتر قطعاتی مانند فلاپی دیسك درایو و هارد دیسك و سرعت كلاك سخت افزاری را كنترل و راه اندازی می كند.اما پارامترهای خاصی برای راه اندازی كامپیوتر مورد نیاز است كه باید در جایی ذخیره و نگهداری شود. اینجا همان حافظه CMOS است و برنامه BIOS هر بار برای انجام وظایف خود از این اطلاعات استفاده می كند. بنابراین مشاهده می كنید كه این دو به هم مرتبطند ولی دو واحد جداگانه هستند.

آشنایی بیشتر با بایاس

گاهی اوقات،مخصوصا وقتی که قصد دارید کامپیوتر شخصیتان را ارتقاء دهید ،امکان دارد به ارتقاء BIOS جهت ارتقاء سیستم تان برای سازگاری با یک قطعه سخت افزاری جدید یارفع یک مشکل نیاز داشته باشید.

برای بعضی ها این فرایند کاملا مبهم است.در این مطلب آموزشی از مقالات آموزش سخت افزار در یاد بگیر دات كام قصد داریم اطلاعات بیشتری در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم.

بایاس چیست؟

بایاس یک برنامه ذخیره شده در حافظه رام مادربرد شماست.

در حافظه رام سه برنامه ذخیره شده است که عبارتند از(BIOS, setup, POST).

این سه برنامه بطور فیزیکی در همان تراشه ذخیره شده اند اکثر کابران setup, POST را همان بایوس می نامند درحالیکه این اشتباه است چون آنها سه برنامه مجزا هستند.

بایاس یا سیستم پایه ورودی خروجی نحوه سرو کار داشتن سیستم پردازشگر را با قسمت های اصلی مثل چگونگی دستیابی به هارد دیسک یا نحوه نوشتن متن برروی صفحه نمایش را تعیین می کند.

زمانیکه کامپیوترتان را روشن می کنید post اجرا می شود و کامپیوتر شما را تست می کند. درواقع وقتی که کامپیوتر شما روشن است و حافظه درگیر محاسبات رویدادهی در حال رخ دادن است POST وظیفه شارژ و پشتیبانی حافظه را بر عهده دارد.

و setup همان برنامه ایست که شما با فشار دکمه delete در طول POST (گاه در طول شمارش مقدار حافظه رم) مشاهده می کنید که وظیفه ایجاد پیکربندی مادربردتان را عهده دار می باشد.

بنا براین ارتقاء BIOS در واقع به معنی ارتقاء برنامه های ذخیره شده در حافظه ROM مادربرد می باشد .

اگر چه این فرایند ارتقاء بایوس نامیده می شود ، شما در واقع هر سه برنامه((BIOS, setup, POSTرا ارتقاء می دهید.

راه ارتقاء رام مادربرد به نوع تراشه حافظه مورد استفاده در کامپیوتر شما بستگی دارد. دو نوع تراشه رام وجود دارد که درکامپیوتر های شخصی استفاده می شود MASK-ROM (که فقط در مادر بردهای خیلی قدیمی وجود دارد وقابلیت بروز شدن بوسیله نرم افزار را ندارد) و FLASH-ROM (تقریباً مورد استفاده درهمه مادربردها که قابلیت بروزشدن بوسیله نرم افزار را نیز دارا می باشند.

در این آموزش FLASH-ROM مد نظر ما می باشد.

اگر شما یک مادربرد خیلی قدیمی دارید (ساخت بیش از ده سال پیش)تراشه MASK-ROM در آن بکار رفته که تنها راه ارتقاء BIOS آن تعویض تراشه مادربرد با یک تراشه جدید حاوی آخرین نگارش BIOS می باشد.

شما می توانید این تراشه را از طریق وب سایت تولیدکنندگان مادربرد ویا سایت unicore خریداری کنید.

چیپ رام مادربرد كه حاوی برنامه بایاس است برای مادر برد های قدیمی

تصویر 1

در تصاویر 1و 2 حالت فیزیکی حافظه رام یعنی جائیکه BIOS ذخیره شده است را می بینید.

چیپ رام مادربرد كه حاوی برنامه بایاس است برای مادر برد های قدیمی

تصویر 2

چیپ مورد استفاده درتصویر 1 DIP)ِ Dual In-line Package) نامیده می شود و در مادر بردهای قدیمی تر مورد استفاده است، در حالیکه چیپ مورد استفاده درتصویر 2PLCC (Plastic Leaded Chip Carrier) نامیده می شود و در مادربردهای رایج بكار رفته است.

ترجمه: حسن صالح نیا

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :