برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

روش های گوناگونی برای پایین نگاه داشتن بارهای الكتریكی ساكن در حد ایمن در دسترس می باشد، و به طور اختصار از مهم ترین آن ها صحبت خواهد شد. مسلم است كه جلوگیری از ایجاد یك محیط قابل اشتعال آسان تر است تا تضمین عدم وقوع جرقه. این مسأله اكنون مورد قبول واقع شده است. برای مثال ، در عملیات تمیز كردن تانكر های بزرگ ، ابتدا مخزن ها را با گازهای خارج شده از موتور خنثی می كنند.
اتصال رساناها به زمین- برای پرهیز از هر گونه تجمع بار الكتریكی دررساناها، باید آنها را همیشه به طور محكم به زمین متصل كرد. در یك كارخانه شیمیایی كه ممكن است جوهای قابل اشتعال به وجود آید، تمام كارهای مربوط به لوله ، مخازن ، غربال كردن ، در پوش ها ، نرده های محافظ و غیره باید بدین طریق انجام شوند. به خصوص هنگام جابه جایی اهمیت این موضوع باید مد نظر باشد ، زیرا ماده منتقل شده ، بار الكتریكی با یك نشانه را به مخزن پر شدنی می برد و مخزن خالی شده را با بار الكتریكی تكمیلی به جای می گذرد. بنابراین ، تانكرهای جاده ای و تانكرهای راه آهن باید هنگام پر شدن و خالی شدن در جایی كه مواد عایق و جوهای قابل اشتعال وجود دارد به زمین متصل شوند ، و برای این منظور معمولاً گیره های سربی فراهم است.
اتصال زمین در داخل یك ظرف عایق بندی – هنگام جمع آوری مواد حاوی بار الكتریكی در یك مخزن عایق بندی ، ایجاد یك راه به زمین برای بارهای الكتریكی جمع شده در داخل آن دارای اهمیت بسیار است. در هنگام كار با گرد ، این راه را ممكن است به وسیله یك میلة فلزی به وجود آورد ( ترجیحاً در نقطه تجمع گرد در داخل ظرف ). در مخزن مایعات یك صفحه فلزی متصل به زمین را می توان از داخل در ته ظرف قرار داد ، همراه با یك لوله ورودی به شكل اتصال زمینی فلزی با پایه عمیق . هنگام استفاده از پوشش های عایق ، نباید هیچ گاه آن را از ظرف جدا كرد، جایی كه یك جرقه می تواند سبب احتراق شود.
اتصال زمین برای افراد- هنگام كار در نقاطی كه دارای جوهای قابل اشتعال است ، اهمیت اتصال آن ها را به زمین نباید از نظر دور داشت. این كار معمولاً به وسیله كفش های مخصوص هادی برق و رسانا نگه داشتن كف محل كار در برابر برق انجام می شود. از كفش های موسوم به ضد الكتریسیته ساكن نیز استفاده می شود. این كفش ها آن قدر هادی برق نیستند كه در صورت تماس اتفاقی فرد با یك منبع برق خطری ایجاد شود. در جایی كه از كفش هادی برق یا ضد الكتریسیته ساكن استفاده می شود. بهتر است توسط یك شخص آزمایش كننده امتحان شوند ، تا مقاومت آن ها نسبت به زمین قبل از ورود به محل شناخته شده مورد بررسی قرار گیرد. در صنعت سخت افزار الكترونیكی كه اجزای غیر مقاوم در برابر برق ساكن كاربرد دارند ، معمولاً نوارهای متصل به زمین برای هر كارگر موجود می باشد كه دارای یك پوشش ساخته شده از الیاف ضد برق ساكن است.
مواد رسانا و ضد الكتریسیته ساكن - اگر همه مواد به اندازه كافی رسانا باشند، و بتوانند به سرعت بار الكتریكی را به زمین منتقل كنند ، اكثر مشكلات الكتریسیته ساكن حل خواهد شد . مثلاً ، مواد طبیعی سلولزی چون ، كاغذ و پنبه و پشم جاذب هستند و آب را از جو جذب می كنند. این امر تا اندازه ای هدایت یونی را افزایش می دهد و در اكثر شرایط كه رطوبت نسبی محیط بالای 40 درصد است ، معمولاً آثار بارهای الكتریكی ساكن كم می شود. زمانی كه رطوبت كم می شود، مثلاً در ساختمان های گرم در یك زمستان سرد ، یا نزدیك قسمت های گرم شده به علت فرآیند ماشینی هدایت برق ممكن است بسیار كم شود. یك راه حل این است كه رطوبت را به طور مصنوعی افزایش بدهیم تا هدایت الكتریكی مفید را به دست آوریم. پلاستیك های جدید اكثر ضد آب هستند ، لذا ، افزایش رطوبت اثر كمی روی آنها دارد. یك راه حل به كار بردن یك مادة شیمیایی ضد الكتریسیته ساكن ، معمولاً یك فعال كننده سطحی برای ایجاد رسانایی در سطح است. كه البته اثر آن بستگی به وجود رطوبت دارد. به همین روش ممكن است با استفاده از افزودنی های ضد الكتریسیته ساكن با مایعات عایق كننده ، رسانایی كل را افزایش داد. لازم به تأكید است ، كه اگر قدرت هدایت یك مایع اشتعال كمتر از psm 100 باشد ، دقت خاصی در عملیات انتقال باید انجام بگیرد. به عنوان یك روش عمومی ، سرعت مواد در خطوط لوله باید زیر یك متر ثانیه نگهداری شود. به علاوه ، هنگامی كه مایعی از یك صافی ظریف می گذرد ، باید امكان داده شود ( گذر آهسته ) تا قبل از ورود مایع صاف شده به مخزن - كه ممكن است دارای هوای قابل اشتعال باشد - بار الكتریكی خود را از دست بدهد.
برای ساخت مخازن به لوله ها ، ظروف ، كمربندها ، كف پوش ها و غیره ، تركیب های متنوعی از مواد هادی یا ضد الكتریسیته ساكن ، معمولاً ، با افزودن كربن سیاه رسانا به پلاستیك های معمولی یا لاستیك ها تهیه می شود.
وسایل از بین بردن الكتریسیته ساكن – موقعی كه یك ماده عایق كننده بر اثر گذر از میان یك ماشین دارای بار الكتریكی می شود و امكان یا تمایل به هادی كردن سطح آن نمی باشد ، لازم است كه بار الكتریكی را به وسیله وسایل خارجی خنثی كنیم. ابداعات تجارتی ، موسوم به از بین برنده الكتریسیته ساكن این عمل را به وسیله مقابله ماده دارای بار الكتریكی با یك منبع هوای حاوی یون انجام می دهند. سپس خود میدان الكتریكی یون های لازم را برای خنثی سازی جذب می كند. این فن به طور گسترده در ماشین هایی كه ماده فیلم و ورق را فرآیند می كنند به كار برده می شود.
ساده ترین دستگاه از بین برنده بار الكتریكی ، عبارت است از یك ردیف نوك های فلزی متصل به زمین كه در جلوی سطح متحرك باردار ردیف می شوند ولی با آن تماس پیدا نمی كنند. با چنین وسیله غیرفعال ، خود بار الكتریكی در این نوك ها میدان قوی به وجود می آورد ، و سبب یون دار شدن هوا می شود ( اثر Corona ).
مزایای این دستگاه ، امكان استفاده در جوهای قابل اشتعال و ارزانی آن است و به وسیله یك رشته پولك رسانای متصل به زمین به خوبی عمل می كند. مع ذالك یك وسیله غیرفعال از بین برنده بار الكتریكی در نواحی متراكم كه قطعه فلزی متصل به زمین مجاور میدان آن را می رباید دچار نقص می شود. در چنین موردی برای دادن انرژی به نوك ها باید یك ولتاژ متناوب جداگانه بالا ( حدود 7 كیلوولت rms ) به كار برده شود. این نوع دستگاه های تقویت شده خود خطرهایی را در بر دارند ، ولی خنثی كننده های كارآیی هستند. انواعی از این دستگاه ها ایجاد شوك نمی كنند و لمس آن ها بدون خطر است ، بخصوص آن هایی كه دارای پوشش هستند و می توان آن ها را در جوی قابل اشتعال و دستگاه های دمنده با هوای یون دار برای تخلیه بار الكتریكی اشیا با شكل خاص ، به كار برد. از رادیو اكتیویته نیز می توان برای یون دار كردن هوا و دستگاه های از بین برنده بار الكتریكی بهره گرفت كه با استفاده از پولونیوم 210 ( نیمه عمر 138 روز ) ساخته می شوند این دستگاه ها را ممكن است به طور ایمنی در جوهای قابل اشتعال به كار برد ، ولی رعایت احتیاط های لازم در برابر خطرهای اشعه ضروری است.

انتخاب دستگاه هر چه باشد كارآیی آن دقیقاً بستگی به محل آن نسبت به سطح دارای بار الكتریكی دارد. این دستگاه را برای مثال نباید هرگز مقابل یك غلتك یا قسمت فلزی دیگر ، كه سبب انحراف از خود میدان ، بین بار الكتریكی كه باید خنثی شود و دستگاه از بین برنده بار ، قرار داد. همیشه توصیه می شود كه كارآیی دستگاه را بعد از نصب به وسیله یك دستگاه اندازه گیری میدان در پایین دست جریان امتحان كنید و دستگاه از بین برنده بار الكتریكی ساكن را طبق آن ، تنظیم نمایید.

http://electric-safety.blogspot.com/2010/01/blog-post_989.html

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :