برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

نبردهای الکترونیک مبنای جنگ‌های مدرن
فناوری اطلاعات

افزایش توانمندی ایران در جنگ‌های الکترونیک
همراه با رشد فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی چهره جنگ‌های نظامی در دنیا نیز تغییر کرده و انواع جدیدی از جنگ پا به عرصه وجود گذاشته است.
جنگ الکترونیک، جنگ اینترنتی، جنگ رایانه‌ای، جنگ مجازی، جنگ اطلاعاتی، جنگ روانی، جنگ رسانه‌ای و جنگ‌های فضایی همانند جنگ ستارگان اصطلاحاتی هستند که این روزها در ادبیات سیاسی و نظامی در سطح بین‌الملل مطرح می‌باشند. اخیرا" نیز وزیر کشور در پی 2‌سانحه سقوط هواپیما در ایران احتمال دخالت بیگانگان از طریق جنگ الکترونیک را مطرح کرد موضوعی که با انتقاد نمایندگان مجلس و تکذیب برخی مقامات مواجه شد. در همین حال اخیرا" وزیر دفاع نیز از پیشرفت‌های چشمگیر کشورمان در زمینه جنگ الکترونیک سخن گفته است، اما جنگ الکترونیک چیست، چه ماهیتی دارد، تکنیک‌های به کار رفته در آن کدام است و مرز میان جنگ الکترونیک و جنگ اینترنتی و رایانه‌ای و سایر جنگ‌ها چیست؟

گفتگو با مهندس مولوی ( رئیس گروه و عضو هیئت علمی دانشکده مخابرات) امروزه به خاطر پیشرفت در تکنولوژی ارتباطات و الکترونیک جنگ‌ها به سمت الکترونیکی شدن پیش می‌رود. یعنی جنگ‌ها از حالت سنتی و لشگرکشی کم‌کم خارج می‌شود و بیشتر تجهیزات الکترونیکی است که می‌تواند هدایت موشک‌ها، تانک‌ها و حتی هواپیماها را از راه دور بر عهده بگیرد. مهندس مولوی با این توضیح می‌افزاید از طرف دیگر خود تجهیزات نظامی که انسان در هدایت آن‌ها دخیل است از ابزارهای الکترونیکی پیشرفته‌ای استفاده می‌کنند که به عنوان یک چشم الکترونیکی برای ما کار می‌کنند که می‌توانند اهداف را ردیابی و آشکارسازی کنند و هدف را از بین ببرند.
وی می‌گوید باید توجه داشت که ضد جنگ الکترونیک هم وجود دارد یعنی تولیدکنندگان تجهیزات نظامی خود، سلاح‌هایی را برای خنثی‌سازی کارآیی این ادوات می‌سازند به عنوان مثال اگر رادار موشکی هدفی را دنبال می‌کند تا به آن برخورد کند هدف می‌تواند به وسیله پارازیت‌اندازهایی، سیگنال‌های ارسال شده به موشک را مورد هجوم قرارداده، با آن‌ها تداخل کند و مانع برخورد موشک به هدف گردد. کلیه تجهیزاتی که با امواج الکترونیکی کار می‌کنند می‌توانند با تداخل امواج و اختلال در آن‌ها کارایی لازم را از دست بدهند. یا آن‌ها را به گونه‌ای می سازند که از دید رادار پنهان بمانند همانند هواپیماهای به اصطلاح نامرئی که آمریکا در جنگ عراق و افغانستان از آن‌ها استفاده کرد، این هواپیماها سیگنال‌هایی را که برای شناسایی به سوی آن‌ها ارسال می‌شوند منعکس نمی‌کنند که به گیرنده به عنوان مثال ماهواره برسد تا آشکارسازی انجام دهد.
رئیس گروه مخابرات دانشکده مخابرات می‌گوید: در جنگ اخیر آمریکا در عراق از بمب‌های الکترومغناطیسی استفاده می‌شد که بعد از رها شدن از هواپیما و منفجرشدن تشعشعات الکترو مغناطیسی قوی به وجود می‌آورد و نتیجتا" باعث می‌شد که تمام ارتباطات رادیویی، بی‌سیم و وسایل ارتباطاتی نظامی و غیرنظامی تا شعاع چندین کیلومتر مختل شود. در این جنگ از بمب‌های گرافیکی هم استفاده می‌شد که سبب می‌شد هیچ نوع ارتباطاتی حتی با سیم هم صورت نپذیرد.
مهندس مولوی می‌افزاید جنگ الکترونیک انواع و اقسامی دارد خود جنگ الکترونیک، ضد جنگ الکترونیک و ضد ضد جنگ الکترونیک که اینها همه بر می‌گردد به خنثی کردن حمله الکترونیکی و دفاع در برابر آن.
وی با اشاره به جنگ‌های جدید می‌گوید: ما می‌خواهیم در امنیت زندگی کنیم و حال چه دشمن داشته باشیم و چه نداشته باشیم باید از این جهت خود را قوی کنیم در حال حاضر کشورهای صنعتی و پیشرفته در این زمینه سرمایه‌گذاری و کارهای زیادی کرده‌اند، آن‌ها سلاح‌هایی را به ما می‌فروشند که ضد آن‌ها را برای خود تولید می‌کنند به نظر من باید به صورت بنیادی در این زمینه سرمایه‌گذاری کنیم و تحقیقات عملی فراوانی انجام دهیم تا خودمان بتوانیم تجهیزات نظامی و الکترونیکی را تولید کنیم.
گفتگو با یک کارشناس و پژوهشگر IT
یک کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌گوید: مطابق تئوری آنتونی گیدنز جامعه‌شناس و فیلسوف برجسته انگلیسی در نظریه « اطلاعات و دولت- ملت» نیروهای نظامی و ارتش‌ها بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده اطلاعات در جوامع به شمار می‌روند بر این اساس بی‌جهت نیست که بزرگ‌ترین شبکه اطلاعاتی دنیا یعنی اینترنت پروژه‌ای است که توسط وزارت جنگ آمریکا « پنتاگون» ابداع، طراحی و گسترش یافته است. اکنون نیز برخی اخبار محرمانه حکایت از ابداع نسل جدید اینترنت با عنوان اینترنت 2 به میان آمده که مجددا" توسط پنتاگون در حال طراحی است. گفته می‌شود بر خلاف اینترنت 1 که پس از دهه اول عمر خود از پوسته پروژه آرپانت خارج شد و ماهیت عمومی یافت اینترنت 2 قرار است یک پروژه صددرصد نظامی باقی بماند. در پروژه اینترنت 2 هر وسیله نظامی در صحنه جنگ تبدیل به یک گره الکترونیکی می‌شود که قابلیت انتقال و ترانسفر اطلاعات را در حجم بالا دارا می‌باشد.
این کارشناس IT می‌افزاید بخش اعظم عملیات‌های انجام شده در جنگ‌های اخیر آمریکا از جنگ بوسنی گرفته تا جنگ‌های دوم خلیج فارس، افغانستان و عراق مبتنی بر سیستم‌های پیشرفته جنگ الکترونیک « جنگال» بوده است در این نوع جنگ شناسایی نقاط هدف در خاک طرفین درگیر در جنگ و حملات الکترونیکی به سیستم‌های ارتباطاتی، مخابراتی، الکترونیکی، نظامی، ماهواره‌ای، شبکه‌های اطلاع‌رسانی و سیستم‌های جنگ‌افزاری از اهداف مهم محسوب می‌شود علاوه بر آن در جنگ الکترونیک پنهان‌سازی تجهیزات و ادوات خودی از طریق تکنیک نامرئی‌سازی، ارسال پارازیت و کورکردن رادارها مدنظر است. استفاده از ماهواره‌های جاسوسی و نظامی و نیز هواپیماهای دورپرواز و بدون سرنشین کاربرد فراوانی دارد. گفته می‌شود بخشی از پروژه هواپیماهای بدون سرنشین که عملیات‌های شناسایی و جنگ‌الکترونیک را انجام می‌دهد موسوم به « پریداتورها» می‌باشد که پایگاه منطقه‌ای آن در عراق مستقر شده است.
این پژوهشگر تصریح می‌کند: برگزاری مانورهای مجازی در قطر و باکو طی 2 سال گذشته بخشی از پروژه جنگ الکترونیک آمریکا در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود.
وی همچنین به موردی اشاره می‌کند که طی آن چیپ‌های کارگذاشته شده در پرینترهای فروخته شده به دولت عراق طی سال‌های قبل از جنگ عراق کار انتقال اطلاعات به آمریکا را انجام می‌دادند.
وی اضافه می‌کند متکی شدن بسیاری از سیستم‌های نظامی به GPS یا همان سیستم موقعیت‌یاب جغرافیایی جدا از ویژگی‌های منحصر به فرد خدماتی آن به دلیل اتکا به ماهواره‌های تحت سلطه آمریکا می‌تواند یک آسیب‌پذیری جدید برای سیستم‌های نظامی محسوب شود.برخی گزارش‌ها حکایت از ردیابی اعضای گروه تروریستی بن‌لادن توسط آمریکایی‌ها با استفاده از موبایل‌های ماهواره‌ای دارد.
این کارشناس در پایان می‌گوید تجربه 8 سال دفاع مقدس و خودکفایی نیروهای نظامی ایران در تولید جنگ‌افزارهای پیشرفته ساختار نظامی ایران را به سطح قابل اتکایی از رشد و توسعه در زمینه سیستم‌های الکترونیک رسانده است. افزایش درجه خودکفایی کشور در این زمینه‌ها می‌تواند قدرت بازدارندگی و دفاعی ایران را در جنگ‌های الکترونیک بالا ببرد. همچنین توسعه تکنولوژی فضایی در کشور و اتکا به ماهواره‌های ملی نظیر زهره، مصباح و سینا می‌تواند درجه بالایی از امنیت و ایمنی اطلاعات را در کشور فراهم نماید.
افزایش درجه خودکفایی کشور در تولید جنگ‌افزارهای پیشرفته نظامی می‌تواند قدرت بازدارندگی و دفاعی ایران را در جنگ الکترونیک بالا ببرد

تجربه 8سال دفاع مقدس و خودکفایی نیروهای نظامی ایران در تولید جنگ‌افزارهای پیشرفته ساختار نظامی ایران را به سطح قابل اتکایی از رشد و توسعه در زمینه سیستم‌های الکترونیک رسانده است


خیالپردازی در بسیاری از مواقع به حقیقت می‌پیوندد. جالب است بدانید که اختراع رادار هم در حقیقت همانند بسیاری از اختراعات دیگر ریشه در یک داستان علمی - تخیلی دارد. واژه رادار که امروزه در سرتاسر دنیا کاربرد دارد، همانند رادیو و تلویزیون یک اصطلاح بین المللی شده است. در واقع اختراع رادار از یک پدیده فیزیکی و بسیار طبیعی به نام انعکاس گرفته شده است، همه ما بارها و بارها بازگشت صدا را در مقابل صخره‌های عظیم تجربه کرده‌ایم. نور خورشید هم با استفاده از همین پدیده است که از سوی ماه و در هنگام شب به ما می‌رسد.

امواج رادیویی و الکترومغناطیس نیز قابلیت انعکاس و بازتاب دارند و رادار بر اساس همین خاصیت ساده بوجود آمد. ساده‌ترین رادارها در حقیقت از یک فرستنده و یک گیرنده رادیویی بوجود آمدند. این وسایل ابتدایی فقط قادر بودند وجود شیء را اعلان کنند و به هیچ وجه توانایی تشخیص اندازه و ویژگیهای دیگر آن را نداشتند. بنابراین بشر در ساخت رادار نیز از طبیعت استفاده‌های فراوان و اساسی کرده و با تغییراتی جزئی برای خود وسیله‌ای سودمند ساخته است

تاریخچه
نخستین بار در سال 1901 « هوگو ژرنسبارک » که او را «ژول ورن» آمریکایی می‌نامند، در یک داستان علمی _ تخیلی ، آن را طرح ریزی کرد. در سال 1906 ، یک دانشجوی 23 ساله آلمانی ، به نام « هولفس یر » دستگاهی ساخت که با اصول رادارهای امروزی می‌توانست امواجی را بسوی موانع بفرستد و بازتاب آنها را دریافت دارد. آزمایش اساسی ارسال امواج الکترومغناطیسی بسوی هواپیماهای در حال پرواز ، بوسیله یک دانشمند فرانسوی به نام « پیر داوید » انجام یافت. در آغاز جنگ دوم جهانی بود که تکنسینهای انگلیسی موفق شدند، نخستین مدلهای راداری امروزی را بسازند. اما کار او یک مشکل اساسی داشت. امواج تا نقطه‌ای که او می‌خواست نمی‌رسیدند و تنها تا پنج هزار متر برد داشتند.

به همین دلیل یک فرانسوی دیگر به نام "موریس پونت" در سال 1930 موفق به اختراع دستگاهی جالب به نام "مانیترون" شد که امواج بسیار کوتاه رادیویی را بوجود می‌آورد و به همین دلیل رادارهایی که به کمک این وسیله تکمیل شدند توانستند تا دهها کیلومتر بیش از رادار قبلی امواج را ارسال کنند. دستگاه اختراعی پونت در سال 1935 ابتدا در کشتی معروفی به نام نرماندی نصب شد و توانست آن را از خطر برخورد با کوههای عظیم یخی شناور در اقیانوس محافظت کند و به این ترتیب رادار لاوه بر استفاده وسیع در هوا ، سطح دریاها را هم به تسخیر خود در آورد.


مکانیسم عمل
همانطور که امواج دریا و امواج صوتی پس از رسیدن به مانعی منعکس می‌شوند، امواج الکترومغناطیسی هم وقتی به مانعی برخورد کردند، بر می‌گردند و ما را از وجود آن آگاه می‌سازند. به کمک امواج الکترومغناطیسی نه تنها از وجود اجسام در فاصله دور باخبر می‌شویم، بلکه بطور دقیق تعیین می‌کنیم که آیا ساکن هستند یا از ما دور و یا به ما نزدیک می‌شوند؟ حتی سرعت جسم نیز بخوبی قابل محاسبه است. وقتی امواج منتشر شده از رادار ، به یک جسم دور برخورد می‌کنند، به طرف نقطه حرکت بر می‌گردند. امواج برگشتی توسط دستگاههای خاص در مبدا تقویت می‌شوند و از روی مدت رفت و برگشت این امواج ، فاصله بین جسم و رادار اندازه گیری می‌شود.

کاربردها
زمانی رادار وارد جنگلها شد، انگلستان پایگاههای وسیعی را با رادار مجهز کرد و به این ترتیب هواپیماهای آلمانی در کار خودشان دچار اختلال شدند. به عقیده بسیاری از کارشناسان همین رادار بود که آلمان را علی رغم حمله‌های گسترده هوایی بر روی شهرهایی نظیر لندن ، ناکام گذاشت. همچنین بسیاری از زیر دریاییهایی که تعداد زیادی از کشتیهای حمل و نقل و ناوهای جنگی متفقین را به قعر دریا می‌فرستادند، با کمک رادارها شناسایی شدند و در عملیات گوناگون خود دچار شکست گردیدند.

رادارها حتی در توپخانه‌ها ، موشک اندازها و جنگهای زیر دریاییها نیز وارد عمل شدند و توجه قدرتهای بزرگ تسلیحاتی را ، حتی پس از شکست هیتلر و پایان جنگ جهانی به خودشان جلب کردند. اما صرف نظر از کاربردها نظامی، رادار خدمات صلح آمیز بسیاری را برای انسان امروزی در برداشته است. کاهش سوانح در مسافرت های دریایی و هوایی همگی مدیون رادار هستند.

در حقیقت یکی از مهمترین کاربردهای علمی رادار با آغاز عصر فضا ه وجود آمد و بشر توانست برای اولین بار با کمک رادار به فضا دسترسی پیدا کند و حتی سطح سیاره ها و اشکال گوناگون آنها را شناسایی کند. این موفقیت سالها قبل از آنبود که سفینه ها بتوانند از سطح سیارات عکسبرداری کنند. بنابراین رادار علی رغم خرابی هاییکه با گسترده تر کردن جنگلها به وجود آورد، توانست خدمات بسیار ارزنده ای را برای جامعه بشری به ارمغان آورد و انسان این همه را مدیون طبیعت بی ادعاست!
مرکز کنترل ترافیک فرودگاهها برای ردیابی هواپیماها چه آنها که بر روی باند فرودگاه قرار دارند و چه آنها که در حال پرواز هستند و هدایت آنها از رادار استفاده می‏کنند. در برخی از کشورها پلیس از رادار برای شناسایی خودروهای با سرعت غیر مجاز استفاده می‏‏کند. ناسا از رادار برای شناسایی موقعیت کرة زمین و دیگر سیارات استفاده می‏کند، همین طور برای دنبال کردن مسیر ماهواره‏ها و فضاپیماها و برای کمک به کشتی‏ها در دریا و مانورهای رزمی از آن استفاده می‏شود. مراکز نظامی نیز برای شناسایی دشمن و یا هدایت جنگ‏افزارهایشان از آن استفاده می‏کنند.
هواشناسان برای شناسایی طوفانها، تندبادهای دریایی و گردبادها از آن استفاده می‏برند. شما حتی نوعی خاص از رادار را در مدخل ورودی فروشگاهها می‏بینید که در هنگام قرار گرفتن اشخاص در مقابلشان، درب را باز می‏کنند. بطور واضح می‏بینید که رادار وسیله‏ای بسیار کاربردی می‏باشد. در این بخش از مقالات ما به اسرار رادار می‏پردازیم. استفاده از رادار عموماً در راستای سه هدف زیر می‏باشد:

شناسایی حضور یا عدم حضور یک جسم در فاصله‏ای مشخص – عمدتاً آنچه که شناسایی می‏شود متحرک است و مانند هواپیما ، اما رادار قادر به شناسایی حضور اجسام که مثلاً در زیر زمین نیز مدفون شده‏اند، می‏باشد. در بعضی از موارد حتی رادار می‏تواند ماهیت آنچه را که می‏یابد مشخص کند، مثلاً نوع هواپیمایی که شناسایی می‏کند. شناسایی سرعت آن جسم- دقیقاً همان هدفی که پلیس از آن در بزرگراهها برای کنترل سرعت خودروها از آن استفاده می‏کند.

جابجایی اجسام – شاتل‏های فضایی و ماهواره‏های دوار بر دور کره زمین از چیزی به عنوان رادار حفره‏های مجازی برای تهیه نقشه جزئیات ، نقشه‏های عوارض جغرافیایی سطح ماه و دیگر سیارات استفاده می‏کنند. تمام این سه عملیات می‏تواند با دو پدیده‏ای که شما در زندگی روزمره با آن آشنائید پیاده شود: «پژواک» و «پدیده دوپلر» این دو پدیده بسادگی قابل فهم می‏باشند، چرا که هر روزه شما با آنها در حوزه شنوایی خویش برخوردارید. رادار از این دو پدیده در حوزه امواج رادیویی استفاده می‏برد.

رادار در طبیعت
شاید رادار طبیعی بیشترین استفاده را برای خفاش دارد. چرا که این پرنده شب پرواز ، دارای حس بینایی ضعیفی است و به کمک طبیعت راداری که دارد، می‌تواند موانع دور و بر خود را تشخیص دهد. خفاش هنگام پرواز فریادهای ابر صوتی خاصی ایجاد می‌کند که پس از برخورد با اجسام مختلف ، منعکس می‌شود و به گوش خفاش می‌رسد. بوسیله همین پژواک صداهای ابر صوتی است که نوع مانع و فاصله آن را تشخیص می‌دهد و طوری پرواز می‌کند که از تصادم با آنها در امان باشد.
بالنها و دلفینها نیز از همین پدیده بازتاب استفاده می‌کنند که در مورد بازتابهای صوتی به آن "سونار" گفته می‌شود.

http://402.blogfa.com/post-23.aspx

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :