برق. قدرت. کنترل. الکترونیک. مخابرات. تاسیسات.

دایره المعارف تاسیسات برق (اطلاعات عمومی برق)

شدت جریان

شدت جریان در برق گرفتگی عامل اصلی و مخاطره آمیز می باشد. به عبارت دیگر، عامل مرگ مصدوم شدت جریان می‏باشد. جریان برق با شدت دو میلی آمپر فقط لرزش خفیفی در بدن ایجاد می‏كند و جریانهای بالاتر از نه میلی آمپر سبب بروز شوك زودگذر در سطح بدن می‏شود و در جریانهای بالاتر از سی میلی آمپر خطر مرگ انسان را تهدید می‏كند. بطور كلی مقدار جریانی كه از بدن عبور می كند، بستگی به عوامل زیر دارد:
پتانسیل (ولتاژ) برقی كه شخص در معرض آن قرار گرفته است.
شرایط عایق بودن مكانی كه حادثه در آن محل اتفاق افتاده است.
مقاومتی كه پوست یا لباس شخص یا مجموعه آنها از خود نشان می‏دهند.
محل تماس بدن با جسم هادی.
فشار و میزان سطح تماس بدن با جسم هادی.

مسیر جریان برق

وقتی جریان برق وارد بدن می‏شود، مسیر خود را از راهی كه كمترین مقاومت را دارد، انتخاب می‏كند و از نقطه‏ای نزدیك اتصال به زمین خارج می‏شود. این ورود و خروج سبب از بین رفتن بافتها و ضایعات شدید مانند از بین رفتن عضو و حتی مرگ می‏شود. بطور خلاصه جریان برق ممكن است از دست چپ به دست راست و بالعكس ، از دست راست به دست پای راست یا چپ، از دست چپ به پای چپ یا راست و یا از پای راست به چپ و بالعكس و یا از میان سیستم عصبی مركزی عبور كند، در هر حال اگر جریان برق به طریقی از بدن عبور كند كه قلب در مسیر آن قرار گیرد، این بدترین و مخاطره‏آمیزترین حالت برای مصدوم می‏باشد.

نوع جریان

در برق گرفتگی نوع جریان نیز بسیار مهم است. جریان برق متناوب خطرناك‏تر از جریان برق مستقیم است. زیرا جریان متناوب باعث انقباض دایمی عضله شده و قطع جریان وصل شده به بدن طولانی می‏شود و در نتیجه آسیب وارده نیز تشدید می‏شود. البته در ولتاژهای بالا، جریان مستقیم اثر تخریبی بیشتری دارد و چون قوسهای الكتریكی جریان مستقیم سوزانده تر است بنابراین شدت سوختگی در جریان مستقیم به مراتب بیشتر از جریان متناوب است. از جمله منابع برق مستقیم می‏توان از باطری‏ها ، شارژرها و خازنها نام برد.

مقاومت بدن

با توجه به عناصر مختلف تشكیل دهنده بافتهای بدن، عبور جریان برق از آنها حرارتهای مختلف و در نتیجه ضایعات متفاوتی را ببار می‏آورد. مقاومت بافتهای بدن به ترتیب عبارتند از: استخوان ، چربی ، تاندون ، پوست ، عضله ، عصب و عروق خونی. به عبارت دیگر استخوان بالاترین مقاومت و مایعات داخل رگها كمترین مقاومت را دارند. پوست بدن نیز مقاومتهای مختلفی نسبت به جریان برق دارد. هر چه پوست ضخیم تر و جثه فرد بزرگتر باشد، مقاومت بدن نیز بیشتر خواهد بود و هر چه پوست مرطوبتر باشد، مقاومت آن كمتر می‏شود. می‏توان مقاومت بدن را بین 500 تا 1000 اهم در نظر گرفت. بنابراین اگر مثلاً از دو دست ولتاژ 220 ولت بگذرد، جریانی با شدت 440 تا 220 میلی ‏آمپر از بدن عبور خواهد كرد كه خطرناك است.

جریان قوی یا ولتاژ بالا

جریانهای قوی سبب انقباضات عضلانی شدید، بیهوشی شدید، بیهوشی فوری، فلج تنفسی و سوختگی‏های شدید می‏شود ، انقباضات عضلانی گاهی سبب پرتاب مصدوم و در نتیجه شكستگی استخوان می‏گردد. همچنین ولتاژ زیاد موجب ایجاد قوس الكتریكی و حرارتی معادل 2500 تا 4000 درجه سانتیگراد می‏شود كه حاصل آن گاهی ذغال شدن یك عضو و حتی تمام بدن می‏باشد. بنابراین در حوالی سیستم‏های انتقال انرژی برق با ولتاژ زیاد، خطر ایجاد قوس الكتریكی و سوختگی فوق‏العاده شدید وجود دارد. در ضمن حتی در مواردی كه عبور جریان برق قطع می‏شود، بلافاصله نباید به مدار نزدیك شد، زیرا اثر “خازنی“ مدار می‏تواند با تخلیه الكتریكی خود، سبب قوس الكتریكی شده و صدماتی را ببار آورد.

 

آثار تخریبى الکتریسیته بر بدن انسان

بررسى آثار الکتریسیته بر بدن انسان از دو جنبه اهمیت دارد. نخست آن که در بسیارى از موارد در اثر بى احتیاطى و یا حادثه هاى پیش بینى نشده، افرادى در معرض شوک الکتریکى قرار مى گیرند، و دیگر اینکه براى برخى از بیمارى ها مى توان از شوک الکتریکى به عنوان یکى از راه هاى معالجه بهره جست.
تجربه نشان داده است که آثار تخریبى با شدت جریان الکتریکى متناسب است نه با ولتاژ مى دانیم که شدت جریان الکتریکى با ولتاژ نسبت مستقیم و با مقاومت الکتریکى نسبت عکس دارد.
در بیشتر موارد در حوادث برق گرفتگى، تماس بدن با منبع ولتاژ کامل نیست، و مقاومت الکتریکى زیاد منطقه ى تماس باعث مى شود که شدت جریانى که شارش مى کند بسیار کوچک باشد. ولى اگر شخصى بر زمین خیس و یا در آب ایستاده باشد و بین نقطه اى از بدن او با منبع ولتاژ تماس خوبى برقرار شود، جریان نسبتآ زیادى از بدن وى عبور خواهد کرد. در این صورت حتى اگر ولتاژ کم هم باشد، جریان مى تواند آن قدر زیاد باشد که موجب مرگ شود. از سوى دیگر اگر مقاومت الکتریکى منطقه ى تماس یاد باشد و مثلا شخصى بر پایه هاى عایق ایستاده باشد، این خطر وجود ندارد. حتى در ولتاژ زیاد هم که جریان مقدار قابل ملاحظه اى پیدا مى کند تنها در محل تماس که مقاومت الکتریکى زیاد است گرماى زیادى ایجاد مى شود و سوختگى هاى سطحى پوستى روى خواهد داد.
دستگاه مرکزى اعصاب انسان در مقابل حادثه هاى الکتریکى بسیار آسیب پذیر است. اگر جریانى که در یک شوک الکتریکى از مغز مى گذرد بزرگ باشد، حتى ممکن است منجر به بیهوشى کامل و حتى در برخى موارد موجب فراموشى مى شود. به طورى که بیمار زمان هاى قبل از وقوع حادثه را نیز به یاد نمى آورد. مرگ در اثر شوک الکتریکى معمولا در اثر ایست قلبى یا تنفسى روى مى دهد.


http://www.ml.blogfa.com/post-109.aspx

صفحات جانبی

نظرسنجی

    لطفاً نظرات خود را درمورد وبلاگ با اینجانب در میان بگذارید.(iman.sariri@yahoo.com)نتایج تاکنون15000مفید و 125غیرمفید. با سپاس


  • آخرین پستها

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :